خانه / آیین زندگی / برترین ارزش‌ها
برترین ارزش‌ها

برترین ارزش‌ها

زيباترين خصلت‌های اخلاقی به معنای عدالت‌ورزی و اجرای قسط و اقرار به حقوق مردم و ادای آن‌، پرداخت حقوق مردم بدون تبعیض و از عوامل تحکیم روابط خانوادگی انصاف است. هر محیط کوچک یا بزرگی با رعایت انصاف، سالم و با نشاط می شود. رشد می یابد و بالنده می شود. انصاف ازجمله مفاهیمی است که بیشتر به تقسیم برابر در امور حسی اشاره دارد و در همه فرهنگ ها و در عرصه دانش های مختلف به ویژه اخلاق و حقوق از دیرباز مطرح بوده است. انصاف پنجره فهم متقابل بین انسان‌ها در حق‌گرایی و عدالت‌ورزی است.[۱] امام علی(ع) فرمود: انصاف موجب اُلْفَت و انس گرفتن و دوستی دل‌ها می‌شود.[۲] سخت‌ترین و دشوارترین واجبات، انصاف است.[۳] دشواری انصاف به این دلیل است که فرد باید از خود هزینه کند. حق را محترم شمرده و میوه عدالت را در پیمانه رفاقت و دوستی، هم‌سنگری و همسری، لبریز نماید. رعایت انصاف، بر‌گرداننده آسایش به زندگی‌است.[۴] انصاف در اصطلاح به مفهوم طرفداری و حمایت از حق، اظهار و بیان حق، ایستادگی و مقاومت در راه حق است.[۵] با مردم چنان رفتار کن که دوست داری با تو رفتار کنند.[۶] منصف حق را می گوید، چه به نفع و چه به زیانش باشد. اگر همان چیزی که تو را خوشحال می‌کند، برای دیگران نیز همان را بخواهی، بدان که منصف هستی.[۷] منصف، از حق با هر طرف هست، از آن حمایت کند، گرچه دشمن باشد.[۸] امام علی(ع) فرمود: خدا به عدل و احسان فرمان می‌دهد و آن را بنای بخشش می‌داند.[۹] انصاف هم‌ردیف معنای عدالت و منصف هم عادل و هم حق‌گرا است و از جاده حق خارج نمی‌شود.[۱۰] در مقابل بی‌انصاف مرتکب ظلم و باطل می‌شود. لازم است نگاه ما واقع‌بینانه و دوطرفه باشد، نه نگاه منفعت‌طلبانه و یک‌طرفه. امام علی‌(ع) فرمود: ظالم‌ترین روش آن است که از مردم انتظار انصاف داشته باشی اما خود آن‌گونه با آن ها رفتار نکنی.[۱۱] روشن است که در این رابطه، مهم تشخیص حق است. آگاهی‌های فطری، آموزه‌های دینی و هنجارها و ارزش‌های اسلامی، بسیار در تشخیص رفتار حق مدارانه موثر و راه گشاست. خدمت پیامبر (ص) آمد، حضرت (ص) عازم جهاد بود رکاب شتر پیامبر(ص) را گرفت و گفت: یا رسول‌الله، به من کاری را یاد دهید که مرا به بهشت رساند. حضرت (ص) فرمود: هرگونه دوست داری که مردم با تو رفتار کنند، تو نیز با آن ها همان گونه رفتارکن و هرچه را دوست نداری که با تو عمل کنند، تو نیز آن را انجام نده.[۱۲] عبدالاعلی پسر اعین، از کوفه عازم مدینه شد و در خدمت امام صادق (ع) پرسش‌هایی را که دوست داران حضرت (ع) کرده بودند، از ایشان پرسید، امام (ع) همه را پاسخ دادند جز یک پرسش را که درباره حقوق مسلمانان با یکدیگر است، بی‌جواب گذاشتند. روزی که عبدالاعلی خواست برگردد، دوباره به امام (ع) عرض کرد، آقا آن سؤال را پاسخ ندادید. حضرت (ع) فرمود: من عمداً جواب ندادم. زیرا نگران بودم، حق را بگویم و شما عمل نکنید و از دین خدا خارج گردید و در ادامه فرمود: به طور قطع از جمله سخت‌ترین تکالیف الهی درباره بندگان، سه چیز است:

[۱] فرهنگ نوین، ص ۷۱۰[۲] غررالحکم ج ۲ ص ۴۷۶[۳] اصول کافی ج ۳ ص ۲۱۵[۴] غررالحکم ج ۲ ص ۴۷۵ تا ۴۷۹[۵] معراج السعاده، ملا احمد نراقی،  ص ۲۵۶ و درس‌هایی از اخلاق اسلامی، علی مشکینی، ص ۲۳۵[۶] فرهنگ سخنان امام حسن(ع)، محمد دشتی، ص ۴۳۷[۷] اصول کافی ج ۳ ص ۲۱۴ و ۲۱۵[۸] چهل حدیث، امام (ره)، ص ۱۴۶[۹] در تفسیر آیه ۹۰ سوره نحل: ان‌الله یامر بالعدل و الاحسان، خدواند به عدل و احسان فرمان می‌دهد. عدل را به بنای انصاف و احسان را به معنای بخشش و تفضل، تعریف می‌کنند. حکمت ۲۳۱[۱۰] به تعبیر امام علی(ع): ظالم‌ترین روش آن است که از مردم انتظار انصاف داشته باشی، اما خود با مردم با انصاف عمل نکنی.غررالحکم ج ۲ ص ۴۷۷[۱۱] غررالحکم ج۲ ص ۴۷۷[۱۲] اصول کافی ج۳ ص۲۱۶

باکس شناور "همچنین ببنید"

کلیدخوشبختی

کلید سعادت

اسلام به معنای دوری از هرگونه عیب و اطاعت بدون هیچ‌گونه اعتراض که با شناسایی …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *