خانه / آیین زندگی / پاداش دیدار
دیدار

پاداش دیدار

دیدار، دیدوبازدید یا ملاقات بذر محبّت را می‌رویاند و زنده کننده دل‌هاست.[۱] دیدار از اماکن مذهبی هم در ریشه‌اش مفهوم تمایل نهفته؛ گویى زائر از دیگران روى گردانده و به‌سوی زیارت شونده، متمایل می‌شود. دیدار در عرف، رفتن پیش کسی به‌قصد انس با اوست که به ملاقاتش می‌رود و زائرش می‌شود.[۲] زیارت، عاملی تربیتی و راهبردی برای ایجاد، تقویت و تعمیق ارتباط انسان با معنویت است.[۳] زیارت، انسان را به خدا نزدیك و شخصیت او را می‌سازد.[۴] زائر مسافری است در حالِ سفر برای دیدن مکانی مقدّس، مانند حرم امام حسین (ع) که آثارش عبارت‌اند از: زیارت خدا در عرش، هم‌جواری با پیامبر (ص) و اهل بیت (ع)، بهره‌مندی از دعای آنان، عاقبت‌به‌خیری، عمر طولانی، دفع خطرات، آمرزش گناهان، استجابت دعا، برآورده شدن حاجت‌ها، زیادشدن روزی، برطرف شدن مشکلات و … .[۵] زیارت اربعین فقط برای امام حسین (ع) است و هیچ پیشینه‌ای برای اعمال اربعین تا پیش از عاشورا نیست. این ویژگی تنها برای زیارت اربعین است.[۶]

[۱] قالَ رَسُـولُ اللّهِ (ص): اَلزِّيـارَةُ تُنْـبِتُ الْمَـوَدَّةَ؛ زيارت، مودّت و دوستى پديد مى‏ آورد. بحارالأنوار، ج ۷۱، ص ۳۵۵ و سفینة البحار، ج ۱ ص ۵۶۷٫ الإمامُ الصّادقُ عليه السلام: تَزاوَرُوا فإنّ في زِيارَتِكُم إحْياءً لِقُلوبِكُمُ؛ به دیدار یکدیگر بروید که بی گمان این دیدارها زنده کننده دل های شما است. بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۲۵۸٫[۲] زیارت: [رَ] (ع مص) پابوسی، تشرّف، تطوّف، حرم، دیدار و طواف که از «زیارة» عربی گرفته شده و به معنای دیدار کردن و رفتن به مکان مقدّس است. (فرهنگ قرآن، جلد ۱۵، صفحه ۴۳۹) به مشاهد متبرّک و بقعه ها رفتن و دعایی که به عنوان تشرّف باطنی برای امام ها و امامزاده ها و اولیا خوانند. ج، زیارات. (فرهنگ فارسی معین) حج و مسافرت به مشاهد متبرّکه و کسب فیض از قبر منوّر آن حضرت (ص) و قبور ائمه ٔ هدی (ع) و تشرّف در عتبات عرش درجات آن ها. (ناظم الاطباء) و اندر اولاس [به شام] دو جای است که رومیان آن را بزرگ دارند و به زیارت آیند. (حدود العالم، یادداشت به خط مرحوم دهخدا) و اندر بیت المقدّس مزگتی است که مسلمانان از هر جایی، آن جا شوند به زیارت. (حدود العالم، ایضاً) یا برابر نباشد ظاهر گفته ام با باطن و کردارم، پس لازم باد بر من زیارت خانه ٔ خدا که در میان مکّه است ۳۰ بار. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ۳۱۹) بربالین تربت یحیی پیامبر (ع) معتکف بودم در جامع دمشق. یکی از ملوک عرب ... به زیارت آمد. (گلستان) || دیدار و ملاقات پادشاهان و بزرگان. (ناظم الاطباء) دیدار کردن شخص بزرگ و محترم. بازدید کردن. (فرهنگ فارسی معین) پسر سماک گفت بدین وقت چرا آمده اید و شما کیستید؟ فضل گفت: امیرالمؤمنین است به زیارت تو آمده است. (تاریخ بیهقی، چ ادیب، ص ۵۲۵) دمنه از زیارت شیر تقاعد نمود. (کلیله و دمنه) زیارت در لغت به معنای میل و قصد (آهنگ) چیزی یا کسی را کردن است. در کتاب «مفردات» راغب اصفهانی آمده است: «زور: الزوار اعلی الصدر و زرت فلاناً تلقیته بزوری اَو قَصدت زوره نحو وجهته»؛ یعنی، زور (ریشه‌ی کلمه‌ی زیارت) به بالای سینه گویند و فلانی را زیارت کردم، یعنی با بالای سینه‌ام او را ملاقات کردم، یا این‌که قصد نمودم بالای سینه او را؛ (او را ببینم، چرا که انسان همیشه سر و بالای سینه‌ی مخاطب و زائر را زیارت می‌کند و به پای شخص کاری ندارد) هنگامی که به سویش توجه نمودم. «زائر» [گردشگری و جهانگردی] هم‌ارزِ pilgrim, religious traveller گروه واژه‌گزینی. «فارسی». دفتر پنجم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۷۶-۴ (ذیل سرواژهٔ زائر) احمد بن فارس می‌گوید: «زائر را از آن جهت زائر می‌گویند که وقتی به زیارت تو می‌آید، از غیر تو عدول می‌گرداند». بنا بر تعریف برخی کارشناسان در بیان تفاوت زائر و گردشگر، زائر،‌ گردشگر مذهبی است در حالی که در تعریف گردشگر، به کسی گردشگر گفته می‌شود که در تعطیلات به سفر می‌رود و در صدد تفریح است. ولی زائر در پی تفریح نیست، بلکه به دنبال کسب معنویات از سفر خود است و تصوّر می‌کند در این سفر هرچه سختی‌های بیشتری تحمّل کند، به معبود خود نزدیک‌تر می‌شود. این تفاوت کلی است که بین گردشگر و زائر وجود دارد. زیارت در عرف، زیارتِ کسی، عبارت است از آمدن نزد او به قصد تکریم و تعظیم و انس گرفتن با وی. المصباح المنیر، واژه «زور» و مجمع البحرین ج ۲، ص ۳۰۵. امّا فرق «زیارت و توریسم»، فرق آنان مبتنی بر فرق‌نهادن بین مکان‌ها هستند. تفاوت بین مکان‌ها در نظر توریست، به تفاوت در جاذبه‌های گردشگری آن ها برمی‌گردد، اما تفاوت بین مکان‌ها در نزد زائر، به تفاوت میان امر مقدّس و امر نامقدّس راجع است. زائر با حضور در مکان مقدّس، حضور در پیشگاه الوهیّت را تجربه می‌کند، امّا حضور توریست در مکانی که جاذبه‌ی گردشگری دارد، مبتنی بر غیاب امر مقدّس است. از همین جاست که انگیزه و نیّت زائر و توریست با هم فرق می‌کند. در توریسم، مقوله‌ی «نیت» و «قصد قربت» که از شرایط حضور در پیشگاه امر قدسی است، حذف می‌شود. زائر برای زیارت، قصد قربت می‌کند و لذا تشرّف او به اماکن مقدّسه، برای فرونشاندنِ کنجکاوی تاریخی یا کسب لذّت گردشگری نیست، بلکه سفر و سیاحت در ظلّ حضور در پیشگاه امر قدسی رنگ می‌بازد. زائر به نیت زیارت می‌رود، نه سیاحت. سفر زائر از مقوله‌ی «هم فال است و هم تماشا» و «هم زیارت است، هم سیاحت» نیست. او هدفی جز زیارت- که آن هم به‌نوبه‌ی خود وسیله‌ای است برای قرب الی الله- ندارد. اصولا پیدایش مقوله‌ای تحت عنوان «تور سیاحتی-زیارتی» ناشی از درک مدرن از گردشگری است و با تلقّی قدما از زیارت تفاوت دارد. انتخاب بین زائر یا توریست‌بودن، آسان نیست. توریسم با اختیار و اجازه‌ی ما بسط نیافته که با اراده‌ی ما به‌راحتی کنار گذاشته شود. توریسم برآمده از منطق درونی بسط مدرنیته است و لذا خلاصی‌یافتن از آن دشوار است. «خلاصی‌یافتن»، مستلزم ستیز و انکار نیست، مستلزم «فرارفتن» است و فرارفتن با خودآگاهی میسر می‌شود. پس بحث فلسفی در ماهیت موزه و توریسم را نباید بیهوده انگاشت، زیرا در غیاب این نوع مباحثه، باب درخودنگری (reflection) و خودآگاهی و فرارفتن از وضع موجود بسته خواهد شد.[۳] ادب فنای مقرّبان (شرح زیارت جامعه کبیره)، ج ۱، ص ۱۷ و ۲۱.[۴] چنان كه در قرآن مي خوانيم: «اين نور هدايت در خانه‌هايى است كه خدا اذن داده رفعت يابند و نام او در آن ها ذكر شود ... .» و  پیامبر (ص) فرمود: «كسی كه مرا زیارت كند، قیامت در جوار من است.» [فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ؛ آن نور هدايت، در خانه‌هايى است كه خدا رخصت داد ارجمندش دارند و نامش در آنجا ياد شود و او را هر بامداد و شبانگاه تسبيح گويند. سوره نور، آيه ۳۶ و من زارنی فی حیاتی و بعد موتی كان فی جواری یوم القیامه، وسائل الشیعه، ج ۱۴، أَبوَابُ المَزَارِ وَ مَا يُنَاسِبُهُ، باب ۳ روایت ۱۹۳۳۵] امام صادق (ع) فرمود: «هنگامی‌که از خواندن دعا در کنار مرقد پیامبر (ص) فارغ شدی، نزدیک منبر برو و دست بر آن بکش، سروصورت بر پایه زیرین آن بگذار که به درد چشم مبتلا نشوی. سپس حرکت کن، خدا را ستایش نما و حاجت بخواه؛ چه آن‌که پیامبر (ص) فرمود: میان خانه و منبر من باغی از باغ‌های بهشت و منبر من بر، دری از درهای بهشت است.» ملکی تبریزی، میرزا جواد آقا، المراقبات، ج ۲، ص ۲۲۸.[۵] «برای تمام بیماری‌ها از او طلب درمان کن و به جلب عطوفت او و طلب باران از ابر جود و رأفت او، حوایج خود را بخواه. به‌یقین که او کریم‌ترین خلایق و بخشنده‌تر از هر کریم است.»  این تشویق‌ها آثار و خیرات فراوان دارد که مهم‌ترین آن‌ها، تلاش اخلاقی و عبادی برای حفظ این پاداش‌ها است. البته در این باره امام صادق (ع) فرمود: ای پیروان ما! آبرو و زینت ما باشید‌. با مردم خوب صحبت کنید. زبانتان را حفظ کنید. از حرف‌های زشت بپرهیزید و ... . اجابة الدعاء عند قبره. شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۴۲۳. قضیت له الف حاجة من حوائج الدنیا و الاخرة. فیض کاشانی، محسن، وافی، ج ۱۴، ص ۱۴۷۵، اطلبوا الرزق عندها. ری شهری، محمد، الحج و العمرة فی الکتاب و السنه، ص ۳۲۲ و قضیت له الف حاجة من حوائج الدنیا و الاخرة. فیض کاشانی، محسن، وافی، ج ۱۴، ص ۱۴۷۵.[۶] شیخ طوسی زیارت اربعین را در كتاب التهذیب از صفوان جمّال روایت كرده است. طوسی، تهذیب الاحکام، ۱۴۰۷ ق، ج ۶، ص ۱۱۳ و شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان، باب ۳، زیارت امام حسین (ع) در روز اربعین. زیارت عاشوراء زیارتی است نقل شده از امام محمد باقر (ع) که در مدح امام حسین (ع) و لعنت بر امویان می‌باشد که در متون مذهبی در دوران صفویان، نگاشته‌شده و برای خواندن و مداومت بر آن ثواب بسیاری نقل شده‌است و توصیه شده که بر خواندن زیارت عاشوراء مبادرت بورزند. زیارت جامعه که از زبان امام علی النقی (ع) و در پاسخ به خواستهٔ یکی از شیعیان صادر شده، اگرچه به شیوهٔ خطابی و گفتاری است؛ اما درحقیقت بیان گر جایگاه امامت در تشیّع است. این زیارت اقیانوسی موّاج از معارف الهی و مضامین عالی مشتمل بر معرفی مقام ائمه (ع) است که از امام علی النقی (ع) به ما رسیده و به تعبیر علامه مجلسی (ره) از نظر سند و روایت از صحیح‌ترین و قوی‌ترین زیارات ائمه (ع) و یادگاری عظیمی است که در حرم هر یک از ائمه معصومین (ع) آن را می‌خوانیم. عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ ثُوَیْرٍ قَالَ کُنْتُ أَنَا وَ یُونُسُ بْنُ ظَبْیَانَ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (ع) وَ کَانَ أَکْبَرَنَا سِنّاً فَقَالَ لَهُ إِنِّی کَثِیراً مَا أَذْکُرُ الْحُسَیْنَ (ع) فَأَیَّ شَیْءٍ أَقُولُ. قَالَ: قُلْ؛ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْکَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ تُعِیدُ ذَلِکَ ثَلَاثاً فَإِنَّ السَّلَامَ یَصِلُ إِلَیْهِ مِنْ قَرِیبٍ وَ مِنْ بَعِیدٍ الْحَدِیثَ؛ حسین بن ثویر گوید: من و یونس بن طبیان نزد امام صادق (ع) بودیم انسش از ما بیش تر بود به حضرت (ع) عرضه داشت من بسیار امام حسین (ع) را یاد می کنم پس چه ذکری بگویم امام (ع) فرمود: بگو؛ «صَلَّى اللَّهُ عَلَیْکَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ» و این ذکر را ۳ بار بگو، چرا که سلام از نزدیک و دور به ایشان می‌رسد. وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۴۹۳ و کامل الزیارات، شيخ ابو القاسم، جعفر بن محمد بن جعفر بن موسى بن مسرور ابن قولویه قمى، متوفای ۳۶۷ ق، نجف اشرف، مرتضوی، ۱۳۵۶ ق، باب ۷۱، ص ۱۷۵، ح ۸ و بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۲۹۰، ح ۱. عَنْ مِسْمَعٍ عَنْ یُونُسَ بْنِعَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَنَانٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع یَا سَدِیرُ تَزُورُ الْحُسَیْنَ ع فِی کُلِّ یَوْمٍ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ لَا قَالَ فَمَا أَجْفَاکُمْ قَالَ فَتَزُورُونَهُ فِی کُلِّ جُمْعَةٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَتَزُورُونَهُ فِی کُلِّ شَهْرٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَتَزُورُونَهُ فِی کُلِّ سَنَةٍ قَالَ قُلْتُ قَدْ یَکُونُ ذَلِکَ قَالَ یَا سَدِیرُ مَا أَجْفَاکُمْ لِلْحُسَیْنِ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَلْفَیْ أَلْفِ مَلَکٍ شُعْثاً غُبْراً یَبْکُونَهُ وَ یَزُورُونَهُ لَا یَفْتُرُونَ وَ مَا عَلَیْکَ یَا سَدِیرُ أَنْ تَزُورَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ ع فِی کُلِّ جُمْعَةٍ خَمْسَ مَرَّاتٍ أَوْ فِی کُلِّ یَوْمٍ مَرَّةً قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ بَیْنَنَا وَ بَیْنَهُ فَرَاسِخُ کَثِیرَةٌ فَقَالَ لِی اصْعَدْ فَوْقَ سَطْحِکَ ثُمَّ الْتَفِتْ یَمْنَةً وَ یَسْرَةً ثُمَّ تَرْفَعُ رَأْسَکَ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ تَنْحُو نَحْوَ الْقَبْرِ فَتَقُولُ السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَیْکَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُهُ تُکْتَبُ لَکَ زَوْرَةً وَ الزَّوْرَةُ حَجَّةٌ وَ عُمْرَةٌ؛ امام صادق (ع) به سدیر فرمودند: ای سدیر آیا قبر حسین (ع) را هر روز زیارت می کنی؟ عرض کردم فدایت شوم نه فرمودند: چقدر شما جفا می کنید آیا پس در هر ماه او را زیارت می کنی؟ عرض کردم: خیر فرمودند: آیا پس در هر سال او را زیارت می کنی: عرض کردم گاهی اوقات چنین می شود، فرمودند: ای‌ سدیر چقدر شما به حسین (ع) جفا می کنید مگر نمی دانی که خداوند هزار هزار فرشته ژولیده موی و غبار گرفته دارد که گریه می کنند و امام حسین (ع) را زیارت می کنند و هرگز خسته نمی شوند و هیچ باک و رنجی بر تو نیست ای سدیر که در هر جمعه ۵ بار و در هر روز یک بار قبر امام حسین (ع) را زیارت کنی، عرض کردم: فدایت شوم میان ما و او فرسخ های بسیاری است. امام (ع) فرمود: بر روی پشت بام خانه ات برو، پس توجهی به جانب راست بعد چپ بنما پس سرت را بلند کن و بسوی آسمان پس رو کن بسمت قبر امام حسین (ع) و بگو «السلام علیک یا اباعبدلله السلام علیک و رحمة الله و برکاته» که برایت بدین خاطر یک زیارت نوشته می شود، این زیارت یک حج و یک عمره است سدیر گفت: چه بسیار که این فرمایش را در هر ماه بیش از ۲۰ بار انجام می دادم. وسائل الشیعة ج ۱۴، ص ۴۹۳. قال الامام الصادق (ع): «معاشر الشیعه! کونوا لنا زینا و لا تکونوا علینا شینا، قولوا للناس حسنا و احفظوا السنتکم و کفوها عن الفضول و قبح القول، امام صادق (ع) فرمود: ای پیروان ما! آبرو و زینت ما باشید‌ و باعث ننگ و بی‌آبرویی ما نباشید، با مردم خوب صحبت کنید، زبانتان را حفظ کنید و از حرف‌های اضافی و زشت بپرهیزید.» بحارالانوار، ج ۶۵، ص ۱۵۱.

باکس شناور "همچنین ببنید"

کلیدخوشبختی

کلید سعادت

اسلام به معنای دوری از هرگونه عیب و اطاعت بدون هیچ‌گونه اعتراض که با شناسایی …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *