روز دهم

روز دهم

در ماه ذی‌الحجه، روز دهم از گرامی‌ترین روزها، روز اثبات عشق و تسلیم در برابر دستورخدا و آزمایش حضرت ابراهیم(ع) و اسماعیل(ع) است که از آن سربلند بیرون آمدند؛ لذا به یاد آنان با برپایی جشن، قربانی می‌کنند و نماز می‌خوانند.[۱] پیامبر (ص) همیشه در نماز عیدقربان، سوره اعلَى و غاشیه را می‌خواند.[۲] اگر عیدقربان روز جمعه بود، هم نماز عید و هم نماز جمعه را برگزار می‌کرد و در هر دونماز هر دو سوره را می‌خواند.[۳]  نماز عیدقربان در زمان حضور واجب و باید به جماعت خواند و در زمان ما مستحب و احتیاط واجب آن است که آن را به جماعت نخوانند ولى به‌قصد رجاء مانع ندارد. چنانچه ولی‌فقیه یا مأذون از طرف او اقامه جماعت نماید اشکال ندارد.[۴] پیامبر (ص) نماز عید را که خواند، برای شرکت در نماز جمعه رخصت داد و فرمود هرکسی که می‌خواهد می‌تواند در نماز جمعه شرکت کرده و آن‌را بجا آورد و هرکسی که نمی‌خواهد، اجازه دارد که نماز جمعه را نخواند.[۵] امام صادق(ع) فرمود: امام علی(ع) در خطبه نماز عید فرمود: دو عید جمع شده است. هر کس می‌خواهد می‌تواند در نماز جمعه حاضر شود و هر کس نمی‌خواهد، نماز ظهر را به‌جای نماز جمعه بخواند.[۶]

[۱] عید قربان، یا عید الأضحی» و «عید نحر» اگر چه برخی از روایات تصریح به گوسفند و شتر دارند، اما گاو را هم می‌توان قربانی کرد. بنابراین، موارد قربانى عبارت است از: شتر، یا گاو، و یا گوسفند، ولى شتر بهتر است. ر.ک: موسوی شاهرودى، سید مرتضى، جامع الفتاوى (مناسک حج)، ص ۱۹۳ و ۱۹۴، نشر مشعر، قم، چاپ سوم، ۱۴۲۸ق. ر.ک: فراهیدى، خلیل بن احمد، کتاب العین، ج ۳، ص ۲۱۰ و ۲۶۶، نشر هجرت، قم، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق؛ حمیرى، نشوان بن سعید، شمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم، محقق و مصحح: اریانى، مطهر بن على، عبدالله، یوسف محمد، عمرى، حسین بن عبدالله،‏ ج ۶، ص ۳۹۳۰، دار الفکر، دمشق، چاپ اول، ۱۴۲۰ق. ر.ک: فتال نیشابورى، محمد بن احمد، روضة الواعظین و بصیرة المتعظین، ج ۲، ص ۳۵۳، انتشارات رضى، قم، چاپ اول، ۱۳۷۵ش. «مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(ع) عَنْ یَوْمِ‏ الْحَجِّ الْأَکْبَرِ فَقَالَ هُوَ یَوْمُ النَّحْرِ وَ الْأَصْغَرُ الْعُمْرَةُ»؛ شیخ صدوق، معانی الأخبار، محقق و مصحح: غفارى، على اکبر، ص ۲۹۵، دفتر انتشارات اسلامى، قم، چاپ اول، ۱۴۰۳ق.[۲] امام علی(ع) فرمود: «أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (ص) کَانَ یَقْرَأُ فِی‏ الْعِیدَیْنِ‏ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَى وَ هَلْ أَتَاکَ حَدِیثُ الْغَاشِیَةِ»؛[ غاشيه؛ يكى از نام‌هاى قيامت است.] روش همیشگى رسول خدا(ص) این بود که در نماز عید فطر و قربان، سوره « سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى؛ نام پروردگار والاى خود را به پاكى بستاى ‏» و سوره «هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ؛  آيا خبر غاشيه به تو رسيده است.» را قرائت مى‏کردند. راوندی کاشانی، فضل الله بن علی، النوادر، محقق و مصحح: صادقی اردستانی، احمد، ص ۳۹، دار الکتاب، قم، چاپ اول، بی‌تا.بن حبان تمیمی، الإحسان فی تقریب صحیح ابن حبان، تحقیق و تعلیقه: شعیب الأرنؤوط، ج ۷، ص ۶۲ – ۶۳، مؤسسة الرسالة، بیروت، چاپ اول، ۱۴۰۸ق؛ سلمی نیسابوری، أبو بکر محمد بن إسحاق، صحیح ابن خزیمة، محقق: أعظمی، محمد مصطفى، ج ۲، ص ۳۵۸، المکتب الإسلامی، بیروت، بی‌تا؛ شیبانی، أبو عبد الله أحمد بن محمد، مسند احمد، تحقیق: الأرنؤوط، شعیب، مرشد، عادل و دیگران، اشراف: ترکی، عبد الله بن عبد المحسن، ج ۳۰، ص ۳۳۳، مؤسسة الرسالة، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۱ق. در زمان امام معصوم (ع) ان نماز ويژه واجب و در زمان غیبت مستحب است، چون که دلیل روایی برای به جماعت خواندن آن در زمان غیبت وارد نشده‌است. در صورت جماعت، به نیت «رجاء» یعنی به امید ثواب جماعت خوانده می‌شود. مجموعه‌ای از روایات صحیح وجوب نماز عید را مشروط به حضور امام (ع) کرده‌است. امام محمد باقر(ع): «لا صلوة یوم الفطر و ... الا مع امام؛ روز فطر و... نماز عید واجب نیست مگر با امام.» وسایل الشیعه، حرّعاملی، ج۷، ص ۴۲۱. این نماز به صورت «فرادا» جایز است. نماز عید فطر و ... در زمان حضورامام معصوم (ع) واجب و در زمان غیبت امام معصوم (ع) مستحب است.[۳] یعنی در رکعت اول بعد از سوره حمد، سوره اعلی و در رکعت دوم بعد از سوره حمد، سوره غاشیه را می‌خواند. گفتنی است؛ اگر نماز روز عید فطر یا قربان مصادف با روز جمعه شود؛ در صورت خواندن نماز عید، خواندن نماز جمعه لازم نیست. اما برگزاری نماز جمعه (در صورت فراهم بودن شرایط) مانعی ندارد و می‌توان در آن شرکت کرد و نماز جمعه را خواند. گفتنی است؛ اگر نماز روز عید فطر یا قربان مصادف با روز جمعه شود؛ در صورت خواندن نماز عید، خواندن نماز جمعه لازم نیست. اما برگزاری نماز جمعه (در صورت فراهم بودن شرایط) مانعی ندارد و می‌توان در آن شرکت کرد و نماز جمعه را خواند.[۴] ماز عید فطر و قربان در زمان حضور امام (ع) واجب است و باید به جماعت خوانده شود و در زمان ما که امام معصوم (ع) غایب است، مستحب مى‏باشد و احتیاط واجب آن است که آن را به جماعت نخوانند،[۱] ولى به قصد رجاء مانع ندارد، و چنانچه ولى فقیه یا مأذون از طرف او اقامه جماعت نماید اشکال ندارد. البته هر چند نماز عید فطر در زمان غایب بودن امام زمان (عج) واجب نیست، اما خواندن این نماز برای شما که جوان هم هستید اثرات خوبی دارد و از خطبه‌ها و فضای معنوی که بعد از یک ماه روزه برای انسان ایجاد می‌شود، می‌توانید استفاده برده و به فیض برسید. و حتی اگر نتوانستید در جماعت شرکت کنید می‌توانید آن را به صورت فرادا به جا آورید. (اراکى، گلپایگانى، خوئى، فاضل، نورى، سیستانى، تبریزى، مکارم، صافى): مى‏شود آن را به جماعت یا فرادى خواند. (صافى): ولى احتیاط این است که به جماعت آن را رجاءً بخواند.(زنجانى): بنا بر احتیاط، آن را به جماعت نخوانند. امام خمینى، سید روح اللّٰه، توضیح المسائل (محشّٰى - امام خمینى)،  ج۱، ص ۸۲۴، م ۱۵۱۶، دفتر انتشارات اسلامى، قم، هشتم، ۱۴۲۴ ه‍ ق.[۵] بیهقی، احمد بن حسین، السنن الکبرى، محقق: عطا، محمد عبد القادر، ج ۳، ص ۴۴۳ و ۴۴۴، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ سوم، ۱۴۲۴ق.[۶] شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ج ۷، ص ۴۴۷، مؤسسه آل البیت(ع)، قم، چاپ اول، ۱۴۰۹ق؛ همچنین ر.ک: کوفی، محمد بن محمد اشعث، الجعفریات (الأشعثیات)، ص ۴۵، مکتبة نینوی الحدیثة، تهران، چاپ اول، بی‌تا.

باکس شناور "همچنین ببنید"

گیتی

گیتی

جهان؛ کره زمین، آسمان و … آفریده الهی‌اند. فیض و عنایت اویند. نور، رحمت و …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *