نذری

همه با آموزه ای زیبا به نام «نذری» آشنایند.[۱] نذری دادن از جمله مواردی است که می‌تواند در شیوع ویروس کرونا اثرگذار باشد. از این رو مردم می‌توانند با تغییر در نحوه نذری دادن در کاهش دادن احتمال شیوع این ویروس تلاش کنند.[۲] «نذر»  نوعی معاهده بین انسان و خدا؛ بدین شکل که مثلا اگر خداوند فلان مشکل مرا حل نماید، من نیز در برابر، فلان کار را انجام می دهم و یا مثلا با خدای خود عهد می نمایم که هر ساله فلان کار را انجام دهم و یا  ….[۳] اما نکته قابل توجه این است که اکثر ما گمان داریم نذر تنها در مورد یک سری امور مادی نظیر اطعام گروهی از مردم که شاید حتی اصلا گرسنه نیز نباشند یا قربانی کردن و …. معنا یافته و در امور معنوی، نذر فرهنگی و انفاقات معنوی قابل اجرا نمی باشد که گمانی نادرست و بسیار دور از واقع است! روایات فراوانی از اهل بیت (ع) است که نه تنها نذر را در مادیات خلاصه نمی کنند، بلکه بزرگترین نذرها می تواند نذرهای معنوی و فرهنگی باشد. برای مثال  کدام نذر می تواند برتر و ارزشمند تر از نذر تامین مخارج تربیت روحی یک انسان و هدایت او و یا  خرج کردن در مسیر تبلیغ و توسعه آموزه های انسان ساز دین و نشر فرمایشات اهل بیت (ع) باشد؟ کافی است به روایات اهل بیت (ع) مراجعه شود تا به مزیت های نذر فرهنگی نسبت به نذر مادی پی برده شود:

  1. پیامبر (ص) فرمود: سخت تر از یتیمیِ که پدر و مادرش را از دست داده، یتیمیِ است که از امام زمان خود جدا گشته و نمی داند که تکلیف او در مورد دینش چیست. هر که به علوم ما داناست و این یتیم نادان نسبت به دینش را، سرپرستی کند، او را هدایت و ارشاد نماید، دین را به او بیاموزد، در قیامت در جوار ما خواهد بود.[۴]
  2. پیامبر (ص) به امام علی (ع) فرمود: اگر خدا به سبب تو تنها یک نفر را هدایت نماید برایت از هر آنچه خورشید بر آن بتابد بهتر است.[۵] برای تعلیم دهنده خوبی ها، تمام جنبندگان روی زمین ماهیان دریا و هر موجود کوچک و بزرگی که در آسمان و زمین است طلب آمرزش می‌کنند.[۶]
  3. امام حسین (ع) فرمود: فضیلت کسی که نادانی را سرپرستی کند و او را از به سوی دانایی ببرد نسبت به فضیلت کسی که یتیمی را اطعام نموده واو را سیر سازد؛ مانند فضیلت خورشید بر ستاره سُها است.[۷]

البته لازم به ذکر است که بی تردید فرقی بین آن که خود مستقیما اقدام به هدایت دیگران می کند و آن که هزینه های این اقدام ارزشمند و بی بدیل را تقبل نموده نیست و نباید گمان کرد که این روایات شامل انفاق کنند گان فرهنگی نمی شود. فواید و مزیت های نذر فرهنگی و انفاقات معنوی نسبت به نذرهای مادی:

  1. مصرف اموال در جای اصلی خود.[۸]
  2. دور بودن بیشتر از ریا و خودنمایی.[۹]
  3. در راستای اهداف انبیاء و معصومین (ع) است.
  4. اجر و پاداش بسیار فراوان تر و غیر قابل مقایسه با نذرهای مادی.
  5. تاثیرگذاری بیش تر بودن و ساختن روح انسان به جای پروار ساختن جسم او!
  6. در بسیاری از موارد نذرهای معنوی بسیار کم هزینه تر از نذرهای مادی است.
  7. ماندگارتر بودن: آثار هدایت یک انسان، گاه هزاران سال! باقی می ماند و از باقیات الصالحات می شود ولی خوردن غذای نذری تنها ایامی محدود به انسان ها سود می رساند.[۱۰]

البته بیان این مطالب به هیچ عنوان در پی بی ارزش جلوه دادن انفاقات، نذرها و صدقات غیر فرهنگی نبوده و تنها در صدد بیان اهمیت فریضه هدایتگری و نیز توجه دادن مومنین به عرصه مهم «انفاق های معنوی» بوده و جهت «سوق دادن این نذرها به سوی فعالیت های فرهنگی و انسان ساز» است.

[۱] شرط و پیمان، آن چه شخص بر خود واجب گرداند که در راه خدا بدهد یا به جا آورد، جمع نذور.[۲] توصیه می شود افرادی که تمایل به نذری دادن سنتی دارند، به صورت مواد غذایی خام و خشک بدهند و خودشان این مواد را درِخانه مستمندان برسانند.[۳] در انعقاد نذر، صرف نیت کافی نیست و ذکر صیغه لازم است؛ گرچه لازم نیست صیغه به عربی باشد؛ مثال: "لله علیّ ان اصلّی صلاة اللیل"؛ "برای خدا بر من است که نماز شب بخوانم." درس "شصت‌وششم" از جلد دوم «رساله‌ی آموزشی» احکام و مسائل شرعی مطابق با فتاوای حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای مدظله‌العالی[۴] قال رَسُولُ اللَّهِ صلی الله آله: أَشَدُّ مِنْ یُتْمِ الْیَتِیمِ الَّذِی انْقَطَعَ عَنْ أُمِّهِ وَ أَبِیهِ یُتْمُ یَتِیمٍ انْقَطَعَ عَنْ إِمَامِهِ وَ لَا یَقْدِرُ عَلَى الْوُصُولِ إِلَیْهِ وَ لَا یَدْرِی کَیْفَ حُکْمُهُ فِیمَا یُبْتَلَى بِهِ مِنْ شَرَائِعِ دِینِهِ أَلَا فَمَنْ کَانَ مِنْ شِیعَتِنَا عَالِماً بِعُلُومِنَا وَ هَذَا الْجَاهِلُ بِشَرِیعَتِنَا- الْمُنْقَطِعُ عَنْ مُشَاهَدَتِنَا یَتِیمٌ فِی حَجْرِهِ أَلَا فَمَنْ هَدَاهُ وَ أَرْشَدَهُ وَ عَلَّمَهُ شَرِیعَتَنَا کَانَ مَعَنَا فِی الرَّفِیقِ الْأَعْلَى. الإحتجاج على أهل اللجاج، ج‏۱،  ص ۱۶.[۵] قال رسول الله صلی الله علیه و آله: یا علیُّ لَاَنْ یَهدِیَ اللهُ بِکَ رَجُلاً واحداً خَیرٌ لَکَ مِمّا طَلَعَتْ عَلَیهِ الشَّمسُ. بحارالانوار، ج۲، ص۱۷.[۶] إنَّ مُعَلِّمَ الخَیرِ یَستَغفِرُ لَهُ دَوَابُّ الأرضِ وَ حِیتَانُ البَحرِ وَ کُلُّ ذی رُوحٍ فی الهَوَاءِ وَ جَمیعُ أهلِ السَّماءِ وَ الأرضِ. بصائر الدرجات، محمد بن الحسن الصفارالقمی، ج۱، ص۳٫[۷] قَالَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍ‏: فَضْلُ کَافِلِ یَتِیمِ آلِ مُحَمَّدٍ الْمُنْقَطِعِ عَنْ مَوَالِیهِ النَّاشِبِ فِی رُتْبَةِ الْجَهْلِ یُخْرِجُهُ مِنْ جَهْلِهِ وَ یُوضِحُ لَهُ مَا اشْتَبَهَ عَلَیْهِ عَلَى فَضْلِ کَافِلِ یَتِیمٍ یُطْعِمُهُ وَ یَسْقِیهِ کَفَضْلِ الشَّمْسِ عَلَى السُّهَا؛: فضیلت کسی که  یتیم آل محمد – یعنی آنکه از امامان و سرپرستان معنوی خویش جدا افتاده و در نادانی و جهالت قرار گرفته-  را سرپرستی می کند و او را از ضلالت و نادانی به سوی نور خارج ساخته و اشتباهات او را از بین می برد نسبت به فضیلت کسی که یتیمی را اطعام نموده واو را سیراب سازد؛ مانند فضیلت خورشید بر ستاره سها که ستاره ای بسیار کوچک و کم نور است، می باشد. الإحتجاج على أهل اللجاج، ج‏۱،  ص ۱۶.[۸] نه مانند بسیاری از نذر ها که به جای اطعام مستمندان صرف اغنیاء می شود.[۹] به دلیل پنهانی تر بودن کمک های مادی در نذرهای معنوی صاحب نذر بیشتر از این رذیله که از بین برنده ثواب هاست در امان است.[۱۰] گاه تربیت یک انسان می تواند عالَمی را تحت تاثیر و هدایت خود قرار دهد. ثمره خرج هایی که حضرت خدیجه (س) برای پیشبرد اهداف پیامبر (ص) کرد چقدر عظیم و گسترده و ماندگار است!؟

باکس شناور "همچنین ببنید"

کلیدخوشبختی

کلید سعادت

اسلام به معنای دوری از هرگونه عیب و اطاعت بدون هیچ‌گونه اعتراض که با شناسایی …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *