خانه / آیین زندگی / هدایت در بی هدایتی‌ها
«هدایت» در بی هدایتی‌ها

هدایت در بی هدایتی‌ها

گروه، قوم، قبیله ‌و … امّت است‌.‌ اگر تحت‌ لوای‌ هدایت یک‌ هادی باشد تا پیشوا و رهبرش شود که به او اقتدا کند و ‌از او پیروی نماید، به معنای امامت است.[۱] امامت امّت با ۱۲ نفر از خاندان پیامبر (ص) است. آنان هدایت امّت را بر عهده‌دارند.[۲] مهم‌ترین صفاتشان را که برشماری، همین صفت «هدایت» در بی هدایتی‌ها است. تمام ارادت ما هم به توست، یا اباالحسن هادی امّت. امام هادی (ع) زادروزش، ۱۵ذی‌الحجّه و زادگاهش؛ صریا است.[۳] بعد از پیامبر (ص)، بزرگان صحابه،‌ مانند؛ سلمان، ابوذر، مقداد،‌ عمّار، عبدالله بن عباس و … پیرو آنان گشتند و از آن زمان تاکنون هم‌چنین بوده است. این مقام رفیع را، «هدایت» در بی هدایتی‌ها را، امام هادی (ع) در «زیارت‌نامه جامعه» چنین توصیف فرمود: آنان چراغ‌های تاریكی‌ها، نشانه‌های پرهیزكاری، صاحبان خرد، پناهگاه مردمان، نمونه‌های اعلای الهی و حجت‌های خدا هستند.[۴] امام هادی (ع) در زیارت‌نامه جامعه بابیانی شیرین به ما تعلیم می‌دهد كه در محضر آنان به فضل و رتبه و مقام رفیع و حق عظیمشان اعتراف كنیم و آمادگی خود را جهت دفاع از آنان نشان دهیم.[۵]

[۱]امت(The Muslim community) مفهوم «امت» صرفاً مفهومى عقیدتى است که از ریشه اَمَّ، یَؤُمُّ مرادف قَصَدَ، یَقْصُدُ مى باشد. اطلاق «اُمّ» بر مادر نیز بدان جهت است که کودک در زمینه نیازمندیهاى خود یا به جهت احساس آرامش او را قصد مى کند. در واژه «اُمّ» حالت زایندگى که در واژه «والده» وجود دارد نیست بلکه مقصد و مقصود بودن و ملجأ بودن مادر نسبت به فرزند مطرح است. بر این اساس «امت» به مجموعه اى از انسانها اطلاق مى گردد که هدف و مقصد واحدى آنان را گرد هم جمع نموده باشد. مرز میان «امت ها» مرزى عقیدتى است. همه آنان که بر محور توحید، نبوت و معاد متمرکز گشته اند، امت واحده اسلامى را تشکیل مى دهند. از نظر اسلام «امت» مهمترین ملاک تقسیم بندى جوامع بشرى است. ابن فارس، معجم المقاییس فی اللغة، ۱۴۰۴ق، ص ۴۸؛ فیومی، المصباح المنیر، ۱۴۱۴ق، ج ۱، ص ۳۱-۳۲؛ ابن منظور، لسان العرب، ۱۴۱۴ق، ج ۱، ص ۱۵۷؛ راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ۱۴۱۲ق، ص ۲۴؛ شرتونی، اقرب الموارد، ۱۳۶۱ش، ج ۱، ص ۱۹. امامت در اسلام به جایگاهى اطلاق مى گردد که هم مرجعیت دینى و هم مرجعیت اجتماعى و سیاسى را شامل مى گردد. امامت و ولایت در این معنا، مفهومى برابر و یکسان دارند. و امت گروهى هستند که این مرجعیت و پیشوایى را پذیرفته و قبول نموده اند. این دو واژه در نظام اسلامى جنبه ماوراء ملى دارند و با توجه به مبانى اعتقادى خاص خود باید ملاحظه گردند. «امام» در لغت به معنى پیشوا و رهبر است و در اصطلاح رهبر عموم مسلمانان در کارهاى دینى و دنیوى آنها است. جهت تفصیل بیشتر در زمینه ولایت و انواع آن و امامت ر.ک: ولاء ها و ولایتها از استاد مطهرى.[۲] طباطبایی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص ۱۹۷-۱۹۹.[۳] ابوالحسن علی بن محمّد بن علی بن موسی (ع) (۲۱۲-۲۵۴ق) مشهور به امام هادی (ع) فرزند امام جواد (ع) و دهمین امام است. زادروز امام هادی (ع)، ۱۵ذی‌الحجّه سال ۲۱۲ ه. است. زادگاهش؛ محلّه‌ایی در نزدیک مدینه به نام صریا که روستایی بوده که توسط امام کاظم (ع) بنا شد.إرشاد شیخ مفید، ج۲، ص۲۹۷. امامهادی علیه السلام، پس از شهادت پدرش امام جواد علیه السلام، در سن ۸ سالگی، به امامت رسید و پس از ۳۳ سال امامت، در سوم رجب، سال ۲۵۴ق. در شهر سامرا به شهادت رسید. شیخ مفید، الارشاد، ص ۳۲۷٫امام هادی با ۳۳ سال امامت و فراز و نشیب‌های سیاسی، اجتماعی، عقیدتی و فکری و پس از تحمل حبس‌ها، شکنجه‌ها، و رنج‌ها و مشقت‌های فراوان، سرانجام در زمان «معتز»، خلیفه عباسی، مسموم شد و در سال ۲۵۴ق. به شهادت رسید و در خانه خویش در سامرا به خاک سپرده شد. درباره امام هادی علیه‌السلام کتاب تا و آثار کمتری نسبت به سایر ائمه علیهم‌السلام وجود دارد. عبدالجبار الرفاعی در معجم خویش، تعداد آثار مربوط به امام هادی علیه‌السلام را ۷۹ اثر می‌داند و این نشان‌گر غربت و مظلومیت امام هادی علیه‌السلام است. شیخ مفید، الارشاد، ص ۳۳۴.جهت مطالعه بیش تر ر ک: قرشی، باقر شریف، زندگی امام علی الهادی علیه‌السّلام، ترجمه سید حسن اسلامی، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۱ و العطاردی، عزیزالله، مسند الامام الهادی علیه‌السّلام، قم: المؤتمر العالمی للامام الرضا علیه‌السّلام، ۱۴۱۰ق.[۴] زیارت جامعه به نوعی از زیارتنامه‌ها گفته می‌شود که می‌توان برای هر یک از امامان معصوم(ع) یا همه آنان با هم، در هر زمان و مکان خواند. زیارت جامعه کبیره از طرف امام هادی(ع) در پاسخ به درخواست موسی بن عمران نخعی، صادر شده است. مضمون زیارت‌نامه، در باره باورهایی درباره امامت، مقام ائمه اطهار(ع) و وظایف ما در مقابل آنهاست که شرح‌های فراوانی بر آن نوشته‌شده است. خانی، «جامعه، زیارت»، ج۱۷، ص۳۵۶. متن این زیارت را اولین بار شیخ صدوق (ره) در من لایحضره الفقیه و در عیون اخبار الرضا (ع) از امام هادی(ع) نقل کرده‌است. شیخ صدوق آن را از طریق محمد بن اسماعیل برمکی از موسی بن عبدالله نخعی و او از امام هادی نقل کرده است جوینی خراسانی در فَرائِدُ السِّمْطَین آن را از حاکم نیشابوری از طریق شیخ صدوق آورده است. من لایحضره الفقیه: ج۲، ص۶۱۰، ابن بابویه، ج۲، ص۶۱۰ و فرائد السمطین، ج۲، ص۱۷۹ـ۱۸۶.[۵] السَّلامُ عَلَیکمْ یا أَهْلَ بَیتِ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعَ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفَ الْمَلائِکةِ وَ مَهْبِطَ الْوَحْی وَ مَعْدِنَ الرَّحْمَةِ وَ خُزَّانَ الْعِلْمِ وَ مُنْتَهَی الْحِلْمِ وَ أُصُولَ الْکرَمِ وَ قَادَةَ الْأُمَمِ وَ أَوْلِیاءَ النِّعَمِ وَ عَنَاصِرَ الْأَبْرَارِ وَ دَعَائِمَ الْأَخْیارِ وَ سَاسَةَ الْعِبَادِ وَ أَرْکانَ الْبِلادِ وَ أَبْوَابَ الْإِیمَانِ وَ أُمَنَاءَ الرَّحْمَنِ وَ سُلالَةَ النَّبِیینَ وَ صَفْوَةَ الْمُرْسَلِینَ وَ عِتْرَةَ خِیرَةِ رَبِّ الْعَالَمِینَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکاتُهُ... یا وَلِی اللَّهِ إِنَّ بَینِی وَ بَینَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ذُنُوباً لا یأْتِی عَلَیهَا إِلا رِضَاکمْ فَبِحَقِّ مَنِ ائْتَمَنَکمْ عَلَی سِرِّهِ وَ اسْتَرْعَاکمْ أَمْرَ خَلْقِهِ وَ قَرَنَ طَاعَتَکمْ بِطَاعَتِهِ لَمَّا اسْتَوْهَبْتُمْ ذُنُوبِی وَ کنْتُمْ شُفَعَائِی فَإِنِّی لَکمْ مُطِیعٌ مَنْ أَطَاعَکمْ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَ مَنْ عَصَاکمْ فَقَدْ عَصَی اللَّهَ وَ مَنْ أَحَبَّکمْ فَقَدْ أَحَبَّ اللَّهَ وَ مَنْ أَبْغَضَکمْ فَقَدْ أَبْغَضَ اللَّهَ اللَّهُمَّ إِنِّی لَوْ وَجَدْتُ شُفَعَاءَ أَقْرَبَ إِلَیک مِنْ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیتِهِ الْأَخْیارِ الْأَئِمَّةِ الْأَبْرَارِ لَجَعَلْتُهُمْ شُفَعَائِی فَبِحَقِّهِمُ الَّذِی أَوْجَبْتَ لَهُمْ عَلَیک أَسْأَلُک أَنْ تُدْخِلَنِی فِی جُمْلَةِ الْعَارِفِینَ بِهِمْ وَ بِحَقِّهِمْ وَ فِی زُمْرَةِ الْمَرْحُومِینَ بِشَفَاعَتِهِمْ إِنَّک أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ وَ سَلَّمَ [تَسْلِیما] کثِیراً وَ حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَکیلُ. ... سلام بر شما‌ای اهل بیت نبوّت، و جایگاه رسالت، و عرصه رفت وآمد فرشتگان، و مرکز فرود آمدن وحی، و معدن رحمت، و خزانه داران بهشت، و نهایت بردباری، و ریشه‌های کرم، و رهبران امّت‌ها، و سرپرستان نعمت‌ها، و بنیادهای نیکان، و استوانه‌های خوبان، و رهبران سیاسی بندگان، و پایه‌های کشورها، و درهای ایمان، و امینان خدای رحمان، و چکیده پیامبران، و برگزیده رسولان، و عترت بهترین گزیده پروردگار جهانیان، و رحمت و برکات خدا بر آنان باد، سلام بر پیشوایان هدایت، و چراغهای تاریکی، و پرچمهای پرهیزگاری، و صاحبان خرد، ای ولی خدا به درستی که بین من و خدای عزّ و جلّ گناهانی است که آنها را جز رضایت شما پاک نمی‌کند، پس به حقّ خدایی که شمارا امین بر راز خود قرارداد، و زیر نظر گرفتن زندگی بندگانش را از شما خواست، و طاعت خود را به طاعت شما مقرون نمود، هرآینه بخشش گناهانم را از خدا بخواهید و شفیعان من شوید، که من فرمان‌بردار شمایم، کسی که شمارا اطاعت کرد، خدا را اطاعت نموده، و هر که از شما نافرمانی نمود، خدا را نافرمانی کرده است، و هرکه شمارا دوست داشت، خدا را دوست داشته، و هر که شمارا دشمن داشت خدا را دشمن داشته است.  خدایا اگر من شفیعانی را به درگاه تو نزدیک‌تر از محمّد و اهل‌بیتش، آن خوبان و پیشوایان و نیکان می‌یافتم، آن‌ها را شفیعان خود قرار می‌دادم، پس به حقشّان که برای آنان بر خود واجب کرده‌ای، مرا در گروه عارفان به آن‌ها و آشنای به حقّشان، و در شمار رحم شدگان به شفاعت آن بزرگواران وارد کن، به‌درستی که تو مهربان‌ترین مهربانانی، و درود خدا بر محمّد و خاندان پاکش و سلام خدا، سلامی بسیار، بر آنان باد، و خدا ما را بس است، و نیکو کارگشایی است. شرح زیارت جامعه کبیره محمّدتقی مجلسی اصفهانی (۱۰۰۳ ـ ۱۰۷۰ق) مقدّمه و شرح حال: مهدی فقیه ایمانی اصفهانی. این کتاب، برگرفته از اللوامع صاحبقرانی، شرح فارسی کتاب من لا یحضره الفقیه است. همچنین، زیارت جامعه را در روضة المتقین (شرح عربی کتاب من لا یحضره الفقیه) هم شرح نموده است.

باکس شناور "همچنین ببنید"

کوفه

شهر نیرنگ‌ها ۱

آیا اهل کوفه برای همیشه مردمانى با ویژگى‏ هاى منحصربه‌ فردند؟ چرا آنان با امام …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *