خانه / مناسبت ها / شمسی / مرغِ سحر

مرغِ سحر

یاد, آر, شمع, مردهبی گمان یكی از اندیشمندان و متفكّران ایران در عرصه ی ادبیات، علامه ی دهخدا است. از او آثار بزرگی چون لغت نامه، دیوان اشعار و همچنین مجموعه چرند و پرند باقی مانده است. او در زمینه ی نثر و شعر از نو آوران زمانه ی خود بود. تاریخ معاصر ایران، مبارزات او را هنوز به یاد دارد.

یادآر ز شمعِ مرده یادآر

ای مرغِ سحر! چو این شبِ تار

بگذاشت ز سر، سیاه‌کاری

وز نفحه‌ی روح‌بخشِ اسحار

رفت از سرِ خفتگان، خماری

بگشود گره ز زلفِ زرتار

محبوبه‌ی نیلگون، عماری

یزدان به‌کمال شد پدیدار

و اهریمنِ زشت‌خو، حصاری

یادآر ز شمعِ مرده! یادآر!

ای مونسِ یوسف اندر این بند!

تعبیرْ عیان چو شد تو را خواب،

دلْ پُر ز شعف، لب از شکرخند

محسودْ عدو، به‌کامْ اصحاب

رفتی برِ یار و خویش و پیوند

آزادتر از نسیم و مه‌تاب

زان کو همه‌شام با تو یک‌چند

در آرزوی وصالْ احباب

اختربه‌سحر‌شمُرده یادآر!

چون باغ شود دوباره خرّم

ای بلبلِ مستمندِ مسکین!

وز سنبل و سوری و سپرغم

آفاق، نگارخانه‌ی چین

گلْ سرخ و به‌رخ، عرق ز شبنم

تو داده ز کف زمامِ تمکین،

زان نوگلِ پیش‌رس که در غم

نا‌داده به‌نار شوقِ تسکین،

از‌سردیِ‌دی‌فسُرده یادآر!

ای هم‌رهِ تیهِ پورِعمران

بگذشت چو این سنینِ معدود،

وآن شاهدِ نغزِ بزمِ عرفان

بنمود چو وعدِ خویشْ مشهود،

وز مذبحِ زر چو شد به کیوان،

هر صبح شمیمِ عنبر و عود،

زان کو به گناه قومِ نادان،

در حسرتِ روی ارضِ موعود

بر‌بادیه‌جان‌سپرده یادآر!

چون گشت ز نو زمانه، آباد

ای کودکِ دوره‌ی طلایی

وز طاعتِ بندگان خود شاد

بگرفت ز سر، خدا خدایی!

نه رسمِ ارم، نه اسمِ شدّاد

گل بست زبانِ ژاژ‌خایی

زان کس که ز نوکِ تیغِ جلاد

مأخوذ به جرمِ حق‌ستایی

تسنیمِ وصالْ خورده، یادآر!

(علی‌اکبر دهخدا)

علامه دهخدا در ساعت شش وسه ربع بعد از ظهر روز دوشنبه هفتم اسفند ماه ۱۳۳۴ شمسی در سن ۷۷ سالگی پس از عمری خدمت به سیاست و فرهنگ و علم و ادب ایران در خانه مسكونی خویش واقع در خیابان ایرانشهر (جلال بایار) تهران به رحمت ایزدی پیوست. جنازه آ ن مرحوم در بامداد روز چهارشنبه به شهر ری مشایعت و در ابن بابویه در مقبره خانوادگی مدفون گردید.

باکس شناور "همچنین ببنید"

مظهر بهار

مظهر بهار

تا نگردی چون بنفشه سوی پستی سرنگون کی چو نیلوفر شود چشم تو بر خورشید …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *