خانه / آیین زندگی / مثنوی بلند عشق (۱)
مثنوی بلند عشق

مثنوی بلند عشق (۱)

جامعه, کبیره, مثنوی, بلند, عشق
                          مثنوی بلند عشق

«زیارت جامعه ی کبیره»، جامعه ی کبیره؛ آدابی برای عرض ادب به ساحت مقدس اهل بیت علیهم السلام و مثنوی بلند عشق به خاندان نبوت است که از زبان پیشوای دهم، حضرت امام هادی علیه السلام که خود نیز از اهالی این خاندان سبز است، جاری شد و به ما رسید. این زیارت، معارف بلندی دارد که با مرور فرازهایی از فرازهای آسمانی اش خویشتن را به چشمه سار زلال معارف بلندش می سپاریم و جان و روحمان را تطهیر می کنیم.

السّلام علیکم یا اهل بیت النبوه؛ «سلام»

وقتی با کسی روبه رو می شوی، ساده ترین و ارزشمندترین ابزار دوستی، «سلام» است؛ پس زیارتت را با «سلام» آغاز می کنی. سلام کردن به دیگران، حیات خواهی برای آنهاست؛ چه حیات ظاهری و چه حیات باطنی. مگر نام دیگر بهشت، «دارالسلام» نیست؟ مگر خداوند نفرمود: «تَحِیتُهُم فِیهَا سَلامٌ»(۱) تحیت بهشتیان در بهشت، «سلام» است. مگر«سلام»، از نام های خداوند نیست(هو الملک القدوس السلام…)(۲) و مگر جز این است که خداوند، مبدأ هرگونه سلامتی و حیات است؟ پس اگر «سلام»، همه ی اینهاست، معصومین علیهم السلام، برای آن که«سلام» نثارشان شود، شایسته ترین هستند؛ چه آنکه «سلام»، درودی خداوندی است که بی واسطه و یا باواسطه از سوی پروردگار یگانه، نثار پیامبران و بندگان صالح شده است. مگر«سلام علی نوح فی العالمین»(۳) و «سلام علی ابراهیم»(۴) را در قرآن نخوانده ای؟ و مگر خداوند از زبان کلیم الله، سلام خویش را به بندگان صالح نرساند: «والسلام علی من اتبع الهدی»(۵) کدام بنده را صالح تر از معصومین علیهم السلام سراغ داری؟

چند نکته:

  • ۱٫ به تناسب گویش فرهنگ ها و جوامع، شیوه ی درود فرستادن و سلام کردن ها نیز گوناگون است. چنانکه در برخی فرهنگ ها، خم شدن، دست تکان دادن، سر تکان دادن، کلاه از سر برداشتن و… به معنی سلام کردن است. اما اسلام، برای استحکام پیوندهای اجتماعی در جامعه، برنامه های بی شماری دارد که یکی از آنها و شاید بهترین آنها، افشای سلام در برخورد نخستین، با عبارت «سلام علیکم» است.
  • ۲٫ این که «زیارت جامعه ی کبیره» و حتی همه ی زیارت ها، با «سلام» آغاز می شود، نوعی درس عملی است که باید بیاموزیم؛ باید بیاموزیم که هر سخن گفتنی باید با سلام کردن آغاز شود، چنانکه پیشوای ششم، حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرموده اند: «السلام قبل الکلام؛ سلام کردن پیش از سخن گفتن است.»(۶)

یا اهل بیت النبوه؛ ای اهل بیت نبوت …

از معنای واژگانی «اهل بیت» که بگذریم، رواست که تأمل بیشتری در مضمون بلند این فراز داشته باشیم.پیش از هر چیز، باید گفت که شیعه و سنّی، در این که «اصحاب کساء»، همان «خمسه ی طیبه» یعنی حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم ، حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام، حضرت فاطمه سلام الله علیها، حضرت امام حسن و حضرت امام حسین علیهم السلام، همگی، مصادیق آسمانی «اهل بیت» هستند، هیچ تردیدی ندارند. فقط گروهی از اهل سنت، همسران پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و یا حتی دیگرانی که با حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم ، قرابت نسبی یا سببی هم دارند را «اهل بیت» می دانند. اما شیعیان خورشید، افزون بر آن پنج ذوات مقدسه که اصحاب کسایند، تنها نُه امام معصوم علیهم السلام را «اهل بیت» می شمارند، و مگر جز این است؟ ما بر این باوریم که وقتی می گویی: «سلام بر شما ای اهالی خانه ی نبوت»، فقط خانه ی «محمد بن عبدالله» صلی الله علیه و آله و سلم را به عنوان یک شهروند مکی یا مدنی در نظر نداری، بلکه «خانه» را از آن «مقام پیامبری» می دانی. یعنی سلامی را که نثار «اهل بیت نبوّت» می کنی، مقام الهی و آسمانی «پیامبری» حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و سلم را در نظر داری و بس. اگر جز این بود، پس درباره ی ابوسفیان لعنت خدا بر او باد که دخترش، همسر پیغمبر بود، چه می گویی؟از سوی دیگر، وقتی می گویی «خانه ی نبوت»، بی تردید، خانه ی سنگی و گلی پیامبر در مکه و مدینه، مرادت نیست، بلکه به یقین، خانه ی نبوت و رسالت را در نظر داری؛ یعنی خانه ی شخصیت حقوقی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم. مصالح خانه ی شخصیت حقیقی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم، از سنگ و گِل است؛ ولی مصالح خانه ی شخصیت حقوقی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم ، کمال ها و فضیلت های معنوی ایشان. خانه ی سنگی و گلی پیامبر اگرچه شایسته ی تکریم است فقط رنگ و بوی زمینی دارد؛ ولی «خانه ی نبوت و رسالت»، پل پیوند زمین و آسمان است.پس اگر مراد از «بیت»، خانه ای جز خانه ی سنگی و گلی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم باشد و مراد از «بیت نبوت»، «خانه ی مقام نبوت» و خانه ی «رسالت و ولایت»، پس نه فقط «خمسه ی طیبه»، یعنی همان اصحاب کساء، از اهالی بیت نبوتند، که امامان معصوم دیگر هم مصداق های آسمانی «اهل بیت نبوت» خواهند بود؛ چرا که این ذوات مقدسه هم سرشار از کمال و فضیلت های بی شمارند که از سنخ رسالت و ولایت است. پس، تنها وابستگی نسبی و یا سببی، باعث آن نمی شود که شخص، در شمار «اهل بیت نبوت» دراید؛ بلکه کمال ها و فضیلت هایی که تناسب با مقام رسالت و ولایت دارند، ضروری ترین ویژگی «اهل بیت نبوت» است.

پی نوشت ها:

  • ۱٫ یونس/ ۱۰
  • ۲٫ حشر/۲۳
  • ۳٫ صافات/ ۷۹
  • ۴٫ همان/۱۰۹
  • ۵٫ طه/۴۷
  • ۶٫ بحارالانوار، ج۷۳، ص۱۲، ح ۴۶٫

منبع:

خیمه :: خرداد و تیر ۱۳۸۵ – شماره ۲۳، صفحه ۱۸(سید محمدمهدی حسینی ایمنی).

باکس شناور "همچنین ببنید"

مَرْکَبِ الهی

مَرْکَبِ الهی

وسیله و مَرْکَبی که در سفرهای زمینی و آسمانی از آن پیامبر (ص) کمک گرفت …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *