خانه / مناسبت ها / قمری / روزشمار حرکت امام حسین (ع) از مکّه تا کربلا

روزشمار حرکت امام حسین (ع) از مکّه تا کربلا

روزشمار, حرکت, امام, حسین, مکّه, کربلاامام حسین (ع) روز ۸ ذی حجه سال ۶۰ از مکه خارج شد و روز ۲ محرم سال ۶۱؛ یعنی حدود ۲۴ روز، مسافت بین مکه تا کربلا را طی کرد. به بعضی از روزها که در تارخ ثبت شده است، اشاره می‌شود:

از ۸ تا ۱۵ ذیحجه

۸ ذی حجه: خروج از مکه.

امام روز ۱۲ ذی‌حجه به وادی عقیق رسید و در آن جا عون و محمد، فرزندان جعفر طیار، به او ملحق شدند.

۱۳ ذی حجه به وادی صفرا وارد شد و در آن جا دو تن از یارانش به نام مجمّع و عبّاد به او پیوستند.

۱۴ ذی حجه وارد ذات عرق شد و در آن جا با بشر بن غالب ملاقات کرد.

از ۱۵ تا ۲۱ ذیحجه

۱۵ ذی حجه به حاجر بطن ارمه رسید و قیس مسهر صیداوی را به سوی اهل کوفه فرستاد.

۱۶ ذی حجه به فَید رسید.

۱۷ ذی حجه به احفُر رسید و در آن جا عبدالله بن مطیع عدوی را ملاقات کرد.

۱۸ ذی حجه به خزیمیه رسید و یک شبانه روز در آن جا توقف کرد.

۲۰ ذی حجه به شقوق وارد شد و در آن جا از مردی درباره کوفه سئوال کرد.

از ۲۱ تا ۲۵ ذیحجه

۲۱ ذی حجه قافله امام حسین (ع) به وَرود رسید و در آن جا بود که زهیر بن قین به امام ع پیوست.

۲۲ ذی حجه به ثعلبیه وارد شد و شب را در آن جا ماند. خبر شهادت مسلم را در آن جا شنید و مردی نصرانی با مادرش مسلمان شد و همراه او   رهسپار کربلا شدند.

۲۳ ذی حجه به زباله رسید و شهادت مسلم و هانی را به اصحابش خبر داد و عده‌ای از اطرافش پراکنده شدند.

۲۴ ذی حجه وارد قاع شد.

از ۲۵ تا دوم محرم

۲۵ ذی حجه به عقبه البطن رسید.

۲۶ ذی حجه وارد شَراف شد.

۲۷ ذی حجه به ذوحَسم رسید و با لشگریان حرّ روبرو شد.

۲۸ ذی حجه وارد عذیب الهجانات شد و چند نفر از کوفه به او پیوستند. خبر شهادت قیس بن مسهر صیداوی در همین جا به امام (ع) رسید.

۲۹ ذی حجه به قَطقَطانیه رسید.

۱ محرم سال ۶۱ هجری به قصر بنی مقاتل وارد شد و اصحابش آخر شب مقداری آب برداشتند و حرکت کردند.

۲ محرم وارد زمین کربلا شد و در این جا بود که حرّ، عبیدالله بن زیاد را از ورود امام به کربلا آگاه ساخت.

درگیری امام حسین (ع) و یارانش، هنگام خروج از مکه

عمرو بن سعید بن عاص از یزید دستور داشت از شام به بهانه‌ی حج با گروهی به مکه بیاید و امام حسین (ع) را دستگیر کند و به نزد یزید بفرستد و اگر امام مخالفت کرد، او را بکشد.هنگامی که امام (ع) به قصد عراق از مکه بیرون رفت، عمرو بن سعید برادرش، یحیی بن عاص، را به همراه گروهی فرستاد تا امام را بازگردانند. آن ها وقتی به امام رسیدند گفتند:«باز گرد، کجا می‌روی؟» امام اعتنایی نکرد و به راه خود ادامه داد.گروه یحیی بن عاص هم با همراهان امام درگیر شدند ولی امام حسین (ع) و همراهانش به سختی مقاومت کردند. یحیی چاره‌ای جز بازگشت به مکه ندید و امام حسین و همراهانش هم به راه خود ادامه دادند.

دستور ابن زیاد بر محاصره راهها بر کاروان امام حسین (ع)

هنگامی که عبیدالله بن زیاد از عزیمت امام حسین (ع) به سوی کوفه آگاه شد، حصین بن نمیر، رئیس سربازان و نگهبانان خود، را به قادسیه فرستاد که در ۱۵ فرسخی کوفه است. حصین به قادسیه رفت و با لشگرش مسیر «قادسیه» تا «خفّان» را ( که در شمال قادسیه است ) زیر نظر گرفت.از طرف دیگر، عبیدالله فرمان داد ورودی راه مکه به شام و بصره را هم ببندند و نگذارند کسی از این راه‌ها بیرون رود یا وارد شود.حسین (ع) به راه خویش می‌رفت و خبر از جایی نداشت تا این که به عده‌ای برخورد کرد و از ایشان از اوضاع کوفه پرسید.گفتند:«به خدا ما خبری نداریم؛ راه‌ها را بر ما بسته‌اند و نمی‌توانیم جایی برویم.»امام (ع) نیز به راه خود ادامه داد.

توقفگاه های مکه تا کربلا

امام حسین (ع) در مسیر مکه تا کربلا در بیش از۲۰ توقفگاه توقف فرمود که تعدادی از آن ها عبارتند از:

۱٫ «ابطح»: بین مکه و منی، که مسیلی برای عبور آب‌های سرزمین منی است. آغاز آن محدوده منی و پایان آن مقبره معلی در حجون است.

۲٫ «تنعیم»: جایی است در خارج از حرم در راه مدینه که اهل مکه برای عمره از آن جا محرم می شوند.

۳٫ «صغاح»: بین حنین و علائم حرم که سمت چپ کسی که داخل مکه می‌شود قرار دارد.

۴٫ «وادی عقیق»: که به آن «وادی مبارک» نیز گفته می‌شود و جایی است در میانه وادی «‌ ذوالحلیفه» که نزدیک مکه است.

۵٫ «وادی صفرا»: از نواحی اطراف مدینه. نخلستان‌ها و مزارع فراوانی دارد و سر راه حجاجی است که به مکه می‌روند.

۶٫ «ذات عرق»: جایی که حاجیان عراق در آن محرم می‌شوند و بین تهامه و نجد قرار دارد.

۷٫ «حاجر از بطن الرمّه»: جایی که مردم بصره و کوفه در آن به هم می‌رسند و از آن جا عازم مدینه می‌شوند.

۸٫ «فید»: روستایی در مسیر مکه و کوفه که حاجیان مازاد آذوقه و اثاثیه خود را در آن می‌گذارند تا هنگام مراجعت از مکه برگیرند.

۹٫ «اجفُر»: جایی بین «فید» و «خُزیمیه» که چاهی به نام «جَفر» در آنجاست.

۱۰٫ «خُزیمیه»: توقفگاه حاجیان بعد از «ثَعلبیه».

۱۱٫ «شقوق»: توقفگاهی بعد از «واقصه» برای کسانی که از کوفه به مکه می‌روند.

۱۲٫ «زَرود»: محلی بین «ثعلبیه» و «خُزیمیه» که راه حاجیان از کوفه است

۱۳٫ «ثعلبیه»: توقفگاهی بعد از«شقوق» برای کسانی که به مکه می‌روند.

۱۴٫ «زباله»: توقفگاهی در راه مکه بین «واقصه» و «ثعلبیه».

۱۵٫ «قاع»: توقفگاهی بعد از «عَقَبه» برای کسانی به مکه می‌روند.

۱۶٫ «عَقَبه»: توقفگاهی بعد از «واقصه» و قبل از «قاع» برای کسانی که عزم مکه دارند.

۱۷٫ «شراف»: توقفگاهی بین«واقصه» و«قرعاء»، و تا«احساء» ۸میل راه است. در این منزل چاه های زیادی است که آب شیرین و گوارا دارد.

۱۸٫ «ذوحُسَم»: نام کوهی که نعمان بن منذر در آن جا شکار می‌کرده است.

۱۹٫ «البیضه»: چشمه‌ای بین «واقصه» و «عُذیب»

۲۰٫ «اُرهیحه»: چشمه‌ای که از«خُفیه» سه میل فاصله دارد و در نزدیکی کوفه و بر سر راه شام قرار دارد.

۲۱٫ «عذیب الهجانات»: نام وادی منسوب به بنی‌تمیم که تا«قادسیه» شش میل فاصله دارد.

۲۲٫ «قطقطانیه»: نزدیک کوفه است و از آن جا تا «رُهیحه» بیست و چند میل فاصله دارد.

۲۳٫ «قصر بنی مقاتل»: محلی بین «عین التمر» و «قطقطانیه»

۲۴٫ «نینوا»: ناحیه‌ای در حوالی کوفه که کربلا در آن واقع شده است.

تاسوعای حسینی

آن جا که آب، آب گوارا، سرد

زیر رکاب و چکمه او می تافت

او در زلال خویش نظر می کرد

(دریاچه صف بر سینه فرات، فروزان بود)

در شط، عنان اسب رها کرد

کفْ زیر آب برد

ابری لطیف چو غفلت

خورشید لحظه را

گویی به قدر جنبش یک موج از نسیم

در زیر خواب برد

ناگاه

سیلی ز خاطرات سوخته لب های خیمه گاه ….

زنده یاد احمد زارعی

عاشورای حسینی

پس ز جان، بر خواهر استقبال کرد

تا رُخش بوسد، الف را دال کرد

همچو جان خود در آغوشش کشید

این سخن، آهسته در گوشش کشید:

کای عنان گیر من، آیا زینبی؟

یا که آه دردمندان در شبی؟

پیش پای شوق، زنجیری مکن!

راه عشق است این، عنان گیری مکن!

با تو هستم جان خواهر! همسفر!

تو به پا این راه کوبی، من بر سر

خانه سوزان را تو صاحب خانه باش

با زنان در همرهی، مردانه باش

جان خواهر در غمم زاری مکن

با صدا بَهرم، عزاداری مکن

مجمر از سر، پرده از رخ، وا مکن

آفتاب و ماه را رسوا مکن

گوش عشق آری، زبان خواهد ز عشق

فهم عشق آری، بیان خواهد ز عشق.

عمان سامانی

منابع:

معجم البلدان.

الامام الحسین و اصحابه.

ارشاد مفید، ج ۲، ص ۶۹٫

قصه کربلا، ص ۱۶۶ تا ۲۱۱٫

مراصد الاطلاع، ج ۱ ص ۲۲۷٫

ارشاد مفید، ج ۲، ص ۷۱ و ۷۳٫

مقتل الحسین مقرم، ص ۱۸۲٫

الامام الحسین و اصحابه، ص ۱۶۲٫

باکس شناور "همچنین ببنید"

پیام عاشورا

پیام عاشورا

تاریخ، حوادث تلخ و شیرین بی‌شماری را به یاد دارد که از درون آن، قهرمانان …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *