خانه / سلامت / تغذیه / تغذیه كودك

تغذیه كودك

تغذیه, كودكنكات مهمّ تغذیه ای سال اول زندگی كودك
در ۶ ماه اول زندگی شیر مادر به تنهایی كلّیه نیازهای طفل را برطرف می كند. در این مدت طفل نیاز به هیچ گونه ماده غذایی حتّی آب ندارد البته مصرف قطره مولتی ویتامین یا آ+د ضروری است كه از ۱۵ روزگی تا ۲۴ ماهگی به میزان ۲۵قطره روزانه در اختیار طفل قرار می گیرد. و در شرایط بیماری مثل اسهال، مصرف دارو و یا ORS  اشكالی ندارد. بعد از پایان ۶ماهگی نیاز غذایی كودك تنها با مصرف شیر مادر تامین نمی شود و كودك علاوه بر شیر مادر نیاز به غذای كمكی دارد. ولی نباید مادر دفعات شیر دهی را كم كند مادر می بایست هر زمان كودك تمایل داشت شیر خود را به او بدهد (حد اقل ۸ بار در شبانه روز) و در هر بار تغذیه كودك در سنین ۱۲-۶ماهگی ابتدا كودك را با شیر خود تغذیه كند و بعد كودك را با غذای كمكی تغذیه نماید. بعد از یك سالگی و با شروع سال دوم زندگی كودك بالعكس می باید در هر بار تغذیه ابتدا غذا مصرف كند و بعد با شیر مادر تغذیه گردد. شروع تغذیه تكمیلی دوران بسیار حساسی برای ایجاد عادات صحیح غذایی و استفاده از غذای سفره در سنین بالاتر می باشد. برخی اصول تغذیه تكمیلی به قرار زیر است:
مواد غذایی از نظر مقدار و نوع می باید به تدریج به غذای كودك اضافه گردد.
بعد از شروع غذای کمکی ابتدا شیر مادر و سپس غذای کمکی داده می شود. یعنی تا یک سالگی اولویت با شیر مادر است.
از یك نوع غذای ساده شروع شده و به تدریج به مخلوطی از چند نوع غذا تبدیل گردد. بین شروع مواد غذایی مختلف حدود ۷-۵ روز فاصله لازم است تا شیرخوار به غذای اول عادت كرده و بعد غذای دیگری به او معرّفی گردد تا ناسازگاری كودك به یك غذای خاصّ مشخص گردد.
غذاها می باید در ابتدا كمی از شیر مادر غلیظ تر باشد و سپس به تدریج بر غلظت آن ها اضافه گردد.
غذای كمكی را باید با قاشق به كودك داد و باید از یك قاشق مرباخوری شروع كرد.
غذای كمكی باید تمیز تهیه شده، به طور كامل پخته شده باشد و تا حدّ امكان به اندازه یك وعده تهیه گردد.
ترتیب شروع و تداوم مصرف غذای كمكی با توجه به سن كودك بقرار زیر است:
غلات مانند برنج بهترین ماده غذایی برای غذای كمكی می باشد. و فرنی بهترین غذا برای شروع تغذیه كودك است كه از یك بار در روز به اندازه ۳-۱قاشق مربا خوری شروع شده و به تدریج بر مقدار آن متناسب با اشتهای كودك افزوده می شود.
در هفته دوم شروع تغذیه كودك می توان علاوه بر فرنی، شیر برنج و حریره-نوعی از طعام آردی است که با شیر و روغن پزند- بادام-حریره ای که در آن به جای آرد، شیره ٔ بادام را به کار برند.- نیز به كودك داد.
در هفته سوم مصرف انواع سبزی ها مثل سیب زمینی، هویج، جعفری، گشنیز، كدو سبز و لوبیا سبز شروع می شود كه می توان علاوه بر فرنی با مخلوط سبزیجات و برنج سوپ تهیه كرد. در سال اول زندگی كودك اسفناج و گوجه فرنگی نباید به كودك داد.
از هفته چهارم می توان مقدار كمی گوشت به سوپ اضافه كرد گوشت می باید به صورت چرخ كرده یا قطعات كوچك و به طور كامل پخته و له شده باشد.
از ماه هشتم علاوه بر سوپ می توان زرده تخم مرغ را شروع كرد كه می باید به طور كامل آب پز و پخته باشد. استفاده از سفیده تخم مرغ تا یك سالگی توصیه نمی شود. از ۸ ماهگی می توان به  شیرخوار ماست نیز داد.
از ۹ ماهگی می توان به سوپ شیرخوار حبوبات اضافه كرد. می توان از انواع حبوبات خیس شده و پوست كنده كه به طور كامل پخته و نرم شده مانند عدس، ماش و لوبیا و یا حبوبات جوانه زده استفاده كرد. آب میوه طبیعی آخرین ماده غذایی است كه به غذای كودك در سال اول زندگی اضافه می گردد.
نکته
لازم به توضیح است هم زمان با شروع غذای كمكی قطره آهن و آب جوشیده سرد شده نیز به شیرخوار داده می شود. كودك از ۱۲ ماهگی می تواند از غذای سفره خانواده استفاده كند.
مقوّی و مغذّی كردن غذای كودك
منظور از مقوی كردن و مغذی كردن غذای كودك، اضافه كردن برخی از مواد غذایی به غذای كودك است كه بتواند به ویژه در مواقعی كه كودك دچار تاخیر رشد شده انرژی و مواد مغذی بیش تری مانند؛ پروتئین، انواع ویتامین و انواع مواد معدنی را به كودك برساند. با اضافه كردن مقداری روغن یا كره علاوه بر این كه انرژی غذا بیشتر می شود غذا نرم تر شده و بلع-فرو بردن- آن نیز برای كودك راحت تر صورت می پذیرد. اضافه كردن موادی مانند گوشت، حبوبات، تخم مرغ و انواع سبزیجات غذای كودك را مغذی می نماید.
نكات مهمّ در تغذیه سال دوم زندگی كودك
ادامه تغذیه با شیر مادر حداقل ۵-۴ بار در روز و هر بار بعد از صرف غذا
در سال دوم زندگی اول به کودک غذای کمکی داده می شود و بعد شیر مادر داده می شود.الويّت با غذای کمکی است.
باید در غذا تغییراتی داد تا هضم غذا آسان تر گردد.
نیاز كودك به كلسیم و پروتئین توسط شیر مادر و مقداری ماست پاستوریزه كه روزانه می خورد تامین می گردد.
سفیده تخم مرغ در سال دوم زندگی كودك قابل استفاده است كه به صورت به طور كامل پخته و سفت شده از میزان كم شروع می گردد تا به تدریج به یك سفیده كامل برسد و بعد می توان یك روز در میان یك تخم مرغ كامل به كودك داد.
معده كودك كوچك است و نباید آن را با مقدار زیاد آب میوه یا خود میوه پر كرد.
نباید به كودك تنقلات كم ارزش مانند پفك، شكلات یا چیپس داد.
تغذیه كودك بعد از ۲ سالگی
بعد از ۲ سالگی با آهسته شدن رشد، اشتهای كودك نیز كاهش می یابد. برای تامین كلّیه مواد مغذی مورد نیاز كودك، برنامه غذایی آنان باید شامل تركیبی از غذاهای مختلف در گروه های اصلی غذایی باشد تا اطمینان حاصل شود كودك كلّیه مواد مغذی مورد نیازش تامین می گردد.كودك ۵-۳سال می باید حد اقل ۵وعده غذا شامل صبحانه، ناهار و شام و ۲میان وعده ساعت ۱۰صبح و ۵بعد از ظهر و نهایتا یك لیوان شیر قبل از خواب  دریافت دارد. میان وعده ها غذای مختصری هستند و نباید جای وعده اصلی غذا را بگیرد. غذاهایی مانند شیر و بیسكویت، نان و خرما، نان و پنیر، كیك و كلوچه با آب میوه و انواع شربتهای خانگی، بادام، پسته، كشمش و توت خشك و……. بسیار مناسب است.
اهميّت وعده صبحانه
بیش از ۳۰% مردم صبحانه نمی خورند و به همین مقدار، ناقص صبحانه می خورند.صبحانه یكی از وعده های مهمّ غذایی برای كلّیه سنین به خصوص سنین مدرسه است زیرا تغذیه صحیح در قدرت یادگیری كودكان مؤثر است. در گرسنگی های كوتاه مدت بدن سعی می كند میزان قند خون را در حد ثابت نگه دارد تا بر عمل كرد طبیعی مغز لطمه وارد نشود. اگر مدّت گرسنگی طولانی مدت شود فرآیند نگه داری قند خون در حدّ ثابت دچار اختلال می گردد و یادگیری و تمركز حواس مختل می گردد. با حذف صبحانه مواد مغذی كه در این وعده دریافت می گردد در وعده های دیگر جای گزین نخواهد شد.
توصیه
برای اینكه كودك در سنین مدرسه اشتهای كافی برای خوردن صبحانه داشته باشد شام در ساعات ابتدایی شب صرف گردد و كودك در ساعتی معین و زود بخوابد تا صبح زودتر بیدار شده و پس از شستن دست و صورت و كمی نرمش و بازی اشتهای كافی برای صرف صبحانه داشته باشد. والدین نیز می باید صبحانه را به عنوان یك وعده اصلی غذایی تلقی نمایند همگی دور سفره به صرف صبحانه بپردازند تا كودك نیز تشویق گردد. یکی از نکات مهمّ درافزایش رغبت کودکان و نوجوانان در خوردن یک صبحانه خوب ایجاد تنوع در مواد غذایی موجود در سفره صبحانه و استفاده از نان گرم می باشد.

باکس شناور "همچنین ببنید"

نان

نان

بدون شک نان از اصلی ترین و قدیمی ترین غذاهایی است که بشر آن را …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *