چهارشنبه , ۲۳ آبان ۱۳۹۷
خانه / آیین زندگی / كوثر نور
نور

كوثر نور

نور در همه جوامع بشری افراد با توجّه به نوع جهان بینی و نظام ارزشی خاصّی که دارند، در گزینش نام از معیارهای مخصوصی پیروی می کنند. در برخی سرزمین‌ها، زبان‌ها و فرهنگ‌ها برخی نام‌ها رایج‌تر از نام‌های دیگر‌ان است. در سابق نام نوزاد را پدربزرگ ها یا مادربزرگ ها انتخاب می کردند. پدر و مادر نوزاد با وجود بزرگ ترها خلاف ادب می دانست که نامی پیش نهاد نمایند. البته اولین بخشش و عنایت پدر و مادر به فرزندانشان، انتخاب نام نیكو می باشد. نامی نكو گزین كه بدان چون بخوانمت//در دلت شادی آید و در جانت خرمی. امّا علی رغم تفاوت فرهنگ و نظام های پذیرفته شده ارزشی حاکم بر جوامع مختلف، در موضوع نام گذاری در همه جوامع چند نکته مشترک به چشم می خورد:

  • انتخاب نام ها بیان گر نوع علاقه و اشتیاق افراد می باشد.
  • اسامی با اعتقادات و نظام ارزشی افراد رابطه بسیار تنگاتنگی دارد.
  • از تامل در نوع اسم هایی که افراد به آن ها علاقه نشان می دهند، به امیدها و آرزوها و دغدغه های فکری آنان می توان پی برد.

از این رو، با پدید آمدن تحوّل در عقاید افراد، نوع انتخاب نام ها نیز تغییر محسوسی خواهد کرد. بر این اساس، در اولین لحظه تغییر دین انسان ها، مساله تعویض نام آنان نیز مطرح می شود. پس از آن که ایرانیان اسلام آوردند، به دلیل ارادتشان به خاندان نبوّت و امامت، نام امامان و نام وابستگان به خاندان نبوّت و گاهی نیز نام بزرگان و اصحاب را برای خود برمی‌گزیدند. با بعثت پیامبر(ص) از جمله تحوّلات مهمّ فرهنگی که از همان روزهای نخستین بعثت در سرزمین حجاز به وقوع پیوست، تغییر برخی نام ها و لقب ها بود.(*) پیامبر(ص) به محض برخورد با کسانی که اسم زننده و توهین آمیزی داشتند، آن را به یک نام مناسب تغییر می دادند و حتّی در آیات قرآن به مساله انتخاب نام خوب و پرهیز از به کاربردن اسم های نامناسب و لقب های زشت تصریح شده، و به مؤمنان تاکید شده است که در نامیدن یکدیگر، از به کار بردن لقب های ناشایست خودداری نمایند. پیامبر(ص) فرمود: اولین بخشش و عنایت شما به فرزندانتان، انتخاب نام نیكو می باشد.(۱) مجموعه رهنمودهایی که در خصوص نام گذاری است عبارت است از:

تغییر نام کوثر نور

۱ . تغییر نام نامناسب
۲ . انتخاب نام مناسب.(۲)

انتخاب نام مناسب علاوه بر آثار روحی و روانی، برکات زیادی در زندگی مادی و معنوی دارد.(۳) شخصی به امام صادق(ع) عرض کرد: ما نام خانواده شما را برای خود برمی گزینیم، آیا این کار سودی هم دارد؟ حضرت فرمودند: آری.(۴)

كوثر نور

نام و لقب های حضرت فاطمه علیها السّلام
اگر با دقّت در اسامی پیامبران الهی بنگریم، می‌بینیم همه‌ آنان از نام های پر محتوا و با معنی و در ضمن مناسب با شخصیّت خودشان برخوردار بوده‌اند. بر همین اساس است كه اسامی امامان(ع) برخوردار از معنا و محتوای مناسب است و از معانی زشت و مشمئز كننده به دور است. لذا ما معتقدیم نام‌ هایی كه پیامبر(ص) برای حضرت فاطمه(س) گذاشت، بی‌ دلیل نبوده و از معانی بلندی برخوردار است. هر یک از نام های حضرت(ع) به بُعد خاصّی از شخصیّت، کمالات و فضلیت های اخلاقی و الهی آن بانوی بزرگ دلالت دارد و از راه های آشنایی با شخصیت حضرت(ع) تعمّق در مفهوم این نام هاست. برخی از لقب های حضرت(س)، موجب آشنایی بیش تر با شخصیّت بی نظیر ایشان است، عبارت است از:

  1. مبارکه: به معنای سرچشمه خیر و رحمت الهی است.
  2. فاطمه: پیامبر(ص): خداوند پیروان فاطمه(ع) را قیامت از دوزخ جدا می کند.(۶) امام صادق(ع): فاطمه(س) را فاطمه گویند، چون از آلودگی ها جدا و به پاکی ها آراسته است.(۷)
  3. صدّیقه: حضرت فاطمه(ع) را “صدّیقه” نامند، چون هرگاه سخن می گفت، جز راست نمی گفت. در نزد عایشه سخن از فاطمه(ع) به میان آمد، گفت: به غیر از پیامبر(ص) راستگوتر از فاطمه ندیدم.(۸) پیامبر(ص): … چون دخترم صدّیقه است، نعمت بزرگی به تو[علی(ع)] ارزانی شده است.(۹) هر چه فاطمه(س) به تو[علی(ع)] گفت، تصدیق کن، چون بسیار راستگوست.(۱۰)
  4. طاهره: امام باقر(ع): فاطمه(ع) را به این دلیل طاهره نامیدند که او از هرگونه آلودگی پاک بود.(۱۱) در آیه ۳۳ احزاب، تفسیر واژه «تَطْهِيراً»، دور ساختن اهل بیت پیامبر(ص) از هرگونه آلودگی و وجود عصمت در آنان است.(۱۲) از این جهت حضرت(ع) را طاهره و طیّبه نامیده اند.
  5. راضیّه: حضرت فاطمه(ع) را “راضیّه” گویند چون در دفاع از اسلام و ولایت تردیدی به دل راه نداد و سرانجام، در پایان حیات دنیوی با خطاب: «يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً»(۱۳) مورد تکریم الاهی قرار گرفت.
  6. مرضیّه: چون حضرت فاطمه(س) تمام اعمالشان مورد رضای خداوند و پیامبر(ص) بود، مرضیّه بود. پیامبر(ص) فرمود: آن کس که فاطمه را بیازارد، مرا آزرده است و کسی که مرا بیازارد، خداوند را ناخرسند ساخته است. ای فاطمه خداوند به سبب خشم تو غضب می کند و به رضایت تو خشنود می شود.(۱۴)
  7. محدَّثه: کسی که فرشتگان با او سخن گویند. به حضرت مریم(س) وحى مى كنيم.(۱۵) به مادر موسی(ع) وحی فرستادیم.(۱۶) حضرت فاطمه(ع) هم از وحی برخوردار بود. امام صادق(ع): فاطمه(س) را محدَّثه گویند، چون پیوسته فرشته ای با او این سخن را می گفت: ای فاطمه خدا تو را برگزید، پاکیزه گردانید و بر همه زنان عالم برتری بخشید.(۱۷) فرشتگان وقتی در حضور فاطمه(س) حوادث آینده را می گفتند، امام علی(ع) به تقاضای فاطمه(ع) مطالب را می نگاشتند. کتاب «مصحف فاطمه(ع)» ره آورد این گفت وگو با فرشتگان الاهی است. امام صادق(ع) به ابابصیر فرمود: مصحف فاطمه(ع) که خداوند بر مادرمان وحی فرمود، نزد ماست.(۱۸)
  8. زهراء: امام باقر(ع): فاطمه(ع) را زهراء نامیدند، چون وقتی خداوند او را آفرید نورانیّت آن حضرت(ع) جهان را روشن کرد.(۱۹) از امام صادق(ع) سؤال شد؛ چرا فاطمه(ع) را زهراء نامیدند؟ حضرت(ع) فرمود: چون وقتی فاطمه(ع) در محراب عبادت به نیایش می ایستاد، آن چنان نورانیّتش بر اهل آسمان می درخشید که نور ستارگان بر ساکنان زمین درخشندگی دارد.(۲۰) روشنی و درخشندگی معنای «زهراء» است.

كوثر نور

حضرت فاطمه علیها السّلام نام، لقب و کنیه های دیگری هم دارد که از جمله آن ها:
امّ ابیها(مادرِپدر)، امّ الائمه(مادرِامامان)، بتول(بی همتا)، ریحانه(گلِ خوشبو)، شهیده، عارفه،  عزیزه، علیمه، فاضله، کریمه، مؤمنه، ممتحنه، منصوره، وحیده، سیّدة النّساء(سرور بانوان)، تقیّه(بسیار پرهیزگار)، زکیّه(پاک)، نوریّه، عالیّه، مهدیّه و … است.

پس از انقلاب اداره های ثبت احوال از ثبت نام‌های نامتعارف خودداری و مردم را به گزینش نام‌های مذهبی تشویق کرد. امروز تمام افراد دارای نام و نام خانوادگی  هستند که به طور رسمی در شناسنامه و کارت  شناسایی ملّی آن ها ثبت می گردد.

(*) . لقب.[ل َق َ](ع اِ) نام که دلالت بر مدح یا ذم کند. اسمی معنی مدحی یا ذمی را. آن نام که پس از نام نخستین دهند کسی را و حاوی مدحی یا ذمی باشد. نامی که در آن معنی مدح یا ذم منظور باشد به خلاف علم که در آن هیچ معنی منظور نباشد. (غیاث) جرجانی: ما یسمی به الانسان بعد اسمه العلم من لفظ یدل علی المدح او الذّم لمعنی فیه.(تعریفات) صاحب کشّاف در اصطلاحات الفنون: در لغت کلمه ای را گویند که آن تعبیر از چیزی کند و در اصطلاح علمای عربیّت علمی باشد که مُشعِر بر مدح یا ذمی باشد به اعتبار معنی اصلی آن و صرّح بذلک المولوی عصام الدّین فی حاشیة فوائد الضیائیه فی المبنیات-انتهی. پاچنامه. پاژنامه. علاقیة.(منتهی الارب) نبز ورنامه و نام بد.(مُهَذّب الاسماء) بارنامه.(دهار) و (مجمل اللغة) بارنام.(مجمل اللغة) برنامه. نَقَر. نَقِر. قِزی. ج، اَلقاب.(منتهی الارب) صاحب آنندراج: … این کلمه با لفظِ؛ یافتن، گرفتن، کردن، نهادن و دادن مستعمل است.

نظرات، انتقادات و … خود را از طریق بخش دیدگاه‌ها با ما مطرح و مطالب خود را به نشانی ادمین کانال : @yomnaadmin  ارسال فرمایید.

تلگرام

در تلگرام همراه با ما t.me/Yomna_ir

پی نوشت:
۱ . وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ،حجرات/۱۱،كافی،ج۶،وسائل،ج۱۵،ص۱۱۵
۲ . نهج البلاغه، حکمت ۳۹۱
۳ . بحارالانوار، ج ۱۰۱، ص ۱۲۹
۵ . مستدرک الوسائل، ج ۲، ص ۶۱۸
۶ . بحار الانوار، ج ۱۰، ص ۱۷
۷ . جلاء العیون، ج ۱، ص ۱۲۵
۸ . الاستیعاب، ج ۲، ص ۷۵۱
۹ . فاطمه زهرااز ولادت تا شهادت، ص ۷۴
۱۰ . بحارالانوار، ج ۲۲، ص ۴۹۰
۱۱ . همان، ج ۴۳، ص ۱۹
۱۲ . إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً
۱۳ . سوره فجر، آیه ۲۸و۲۷
۱۴ . سورة احزاب، آیه ۵۷، تفسیر قمی، ج ?، صص ۱۷۰ و ۱۷۱ و بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۵۴
۱۵ . آل عمران، آیه ۴۳، ۴۲
۱۶ . سوره طه، آیه ۳۹
۱۷ . بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۸۷
۱۸ . فاطمه حضرت فاطمه(ع) از ولادت تا شهادت، ص ۱۱۱
۱۹ . بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۱۲
۲۰ . همان، ص ۱۳

باکس شناور "همچنین ببنید"

نروژ شادترین کشور جهان

کشورهای شاد

همه ساله لیستی از شاد‌ترین کشور‌های جهان منتشر می‌شود. مردمی که در کشور‌های شاد زندگی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست − 18 =