دوشنبه , ۲ مهر ۱۳۹۷
خانه / اسوه ها / شادیِ عرشیان
شادیِ عرشیان

شادیِ عرشیان

شادیِ عرشیاناز عرش خدا باران سپیده می بارَد؛ شادی آسمانیان را، هلهله فرشتگان هویدا می سازَند؛ ماه با لبخند، بذر نقره می پاشَد، ستارگان در بزمِ شادیِ عرشیان، آسمان شهر را با حضورشان چراغانی می کنند. ملائک، شادباش های خداوندی را در سریرهای نور به سرزمین مدینه می فرستند. شهر غرق در شور، شکفتن گلی از گلستان اهل بیت پیامبر(ص) را انتظار می کشَد و خانه امام کاظم(ع) خود را  در ضیافت تولّدی بزرگ آماده می سازَد. چرا که تاریخ، چشم به راه فاطمه ای دیگر است. به ناگاه، فضا از عطر حضور پر می شود؛ انتظار به پایان می رسد؛ خنده ها شکفت و نوزادی زیبا به ناز دیده می گشاید.  آری! انتظار در ۱ذیقعده سال ۱۷۳ه.ق به پایان می رسد. پدر لبخندش را هدیه حضور کودک خود می سازد، نام او را به یادِ مادر خویش فاطمه می گذارد.

 ۱ذیقعده سال ۱۷۳ه.ق میلاد حضرت فاطمه معصومه(س) مبارک

حضرت معصومه(س) گلِ زیبای مهر محمّدی، زینت شاخسار ولایت، نجمه آسمان امامت، کریمه اهل بیت، آسیهِ صداقت ها، مریم پاکی ها، خدیجه مهربانی ها، فاطمه خوبی ها، بانوی آب و آیینه و آفتابْ، بانویی بهشتی، غرق در عبادت و نیایش، پیراسته از زشتی ها و معطّر شبنم آفرینش است. پيامبر(ص) فرمود: فـرزندان مـا جگر گوشه‏ هاى مـا هـستند، خردسالانشان فرمانروايان ما  و جوانانشان مایه آزمایش ما هستند. حضرت معصومه(س) به خاطر ویژگی های شخصیتی متعالی نظیر زهد، تقوا، پاک دامنی و راست گویی بهترین الگو برای دختران سرزمین ایران اسلامی هستند. از آن جا که دختران، همسران و مادران آینده به شمار می روند، در فطرت آن ها شرایط و روحیّات لازم برای ایفای نقش مادری و همسری نهاده شده است. آن چه مهمّ است توجه به امر پرورش و تربیت دختران است تا آن ها را برای داشتن یک زندگی بهتر آماده کند. به منظور تربیت این قشر از جامعه، باید بر آموزش مسایلی که آن ها در حال و آینده بدان نیازمندند، اهتمام داشت. دختران در صدر اسلام مایه ننگ و بی برکتی برای مردم عرب بودند، از این رو برای خلاصی از این مساله، گروهی از اعراب فرزندانشان را زنده به گور می کردند، این در حالیست که اسلام با این جهل و کج اندیشی مخالفت و از مقام و موقعیّت دختران دفاع کرد. اسلام به آنان شخصیّت داد و در روایات بی شماری دختر «حسنه» معرفی شد. در ایران هم روزي براي دختران نامیده شد. میلاد سراسر نور حضرت معصومه(س) بر شیفتگان و رهروان راهش تهنیت باد.

فضایل حضرت معصومه(س): حضرت معصومه(س) ۱ذیقعده ۱۷۳ق در شهر مدینه دیده به جهان گشود. امام کاظم(ع) «ابوالحسن اول» پدر و مادر حضرت معصومه(س)، همان مادر امام رضا(ع) زنی پاک و باایمان  به نام خیزران(طاهره، امّ البنین و نجمه) است. برخی از فضائل حضرت معصومه(س) چنین است:

  1. پاداش زیارتش بهشت است.
  2. فضیلت زیارتش معادل زیارت حضرت فاطمه(ع) است.
  3. به شفاعت او همه پیروان امام صادق(ع) وارد بهشت مى‌‌شوند.
  4. هر کس که او را زیارت کند، گویا امام رضا(ع) زیارت کرده است.

روز ملّی دختران: از سال ۸۶ اول ذیقعده روز ولادت حضرت معصومه(س) به عنوان روز ملی دختران در تقویم ها درج گردد.[۱] سازمان فرهنگی هنری، فرهنگ سرای دختران، سازمان تبلیغات اسلامی، آستان مقدس حضرت معصومه(س)، آستان مقدس امام رضا(ع)، سازمان ملی جوانان، آموزش وپرورش، مرکز امور زنان وخانواده ریاست جمهوری، بسیج خواهران، شورای فرهنگ و اجتماعی زنان، سازمان صدا و سیما، وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی و امور بانوان شهرداری تهران از اعضای شورای سیاست گذاری گرامی داشت روزملی دختران هستند. از آن جا که دختران در دین اسلام بسیار مورد توجه قرار گرفته‌اند و نیمی از جمعیت جامعه ما را تشکیل می‌دهند؛ برنامه‌ریزی متناسب با جنسیت برای آن ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. مطابق مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي اول ذيعقده روز تولد حضرت معصومه(س) به نام «روز ملي دختران » نامگذاري گرديده است. ضمن تبريک اين روز گرامي به همه دختران سرزمين سبز اسلاميمان، اميدواريم اين نامگذاري، منشأ ارزشمندي براي توجه، تفکر، تصميم سازي و اقدامات پرخير و پربرکت براي اين بخش مهم و سرنوشت ساز از جامعه ما باشد. در فرايند تصويب و دلايل نام گذاري اين روز و تبيين جايگاه و مقام دختران در اسلام، ضرورت الگوسازي براي جوانان و لزوم توجه به ابعاد شخصيتي حضرت معصومه(س) و این نام گذاری با چند موضوع حائز اهمیت در جامعه مورد توجه است که عبارت است از:

  1. شخصیت و ابعاد شخصیتی حضرت معصومه(س) در جهت الگو سازی برای دختران مسلمان پیشرو و تحول آفرین.
  2. دختران نقشی سرنوشت ساز در حال و آینده جامعه دارند، مادران فردایند و تربیت صحیح آن ها تضمین موفقیت جامعه آینده است. به یقین در یک جامعه هرچه دختران جدی‌تر، پرتلاش‌تر، مهذب‌تر، و بااخلاق‌تر باشند، جامعه با سرعت بیشتری به سمت شکوفایی، کمال و سعادت حرکت می‌کند.
  3.  از دیگر آثار مثبت این نام گذاری؛ تبیین و گسترش جایگاه و مقام دختران در دین مترقی اسلام، تأکید بر نقش دختران در فرهنگ ایران اسلامی؛ هویت یابی و خودشناسی دختران، گسترش فرهنگ خودباوری، حیا و حجاب در میان دختران، اصلاح نگرش های جامعه، خانواده و رسانه‌ها نسبت به دختران، تبیین جایگاه دختران در انقلاب و جمهوری اسلامی، بررسی نیازمندی ها و خواسته های مشروع آنان، میزان امکانات، موانع و آسیب های فراروی دختران جامعه، مقابله با خرده فرهنگهای غلط، خنثی سازی تبلیغات سوئی که متاسفانه درجهان بر علیه اسلام می شود و مطرح می کنند که زنان و دختران در بین مسلمانان از جایگاه حقیقی و حقوق حقه خودشان برخوردار نیستند. و بالآخره این که وجود یک روز رسمی به نام روز ملی دختران می تواند توجه جامعه را در عرصه داخلی و هم در عرصه جهانی به این موضوع مهم جلب کند که همواره حضور، شخصیت، فعالیت و تأثیر وجودی دختران برای حال و آینده جامعه بسیار مهم و سرنوشت ساز است.

مجموعه عوامل فوق سبب گردید تا پیش نهاد دهندگان به منظور الگوسازی برای دختران و پاسخ گویی به نیازهای متنوع آنان، اثبات هویت و شکوفایی خلاقیت‌هایشان، طرحی ارایه نمایند که بر اساس آن روز میلاد حضرت معصومه(س) روز دختران نامگذاری شود تا فرصتی برای پرداختن به دختران جامعه اسلامی و ارایه الگویی فراگیر و منطبق با فرهنگ اسلامی ایرانی فراهم آید.[۲] آموزه های مترقی اسلامی با احیاء و اصلاح جایگاه زن در جوامع مختلف بشری، پدید آوردنده تحوّلى مثبت و شگرف درتبیین جایگاه دختران و تکریم شخصیت و حقوق آنان بوده و همواره مبیّن اوج تکریم و تجلّى ارزش هاى والاى انسانى دختران می باشد.[۳]

جایگاه دختران در اسلام: پیامبر(ص) با تمام عظمتش به زنان و دختران احترام مى ‏گذاشت؛ آن حضرت در برخورد با دخترش فاطمه(س) همگان را به حیرت وامى ‏داشت. مکرر دست دخترش فاطمه(س) را مى‏ بوسید و مى‏ فرمود: «پدرش فداى او باد.»[۴] و زمانى که حضرت عازم سفر بود فاطمه(س) آخرین کسى بود که پیامبر از او خداحافظى مى ‏کرد و در بازگشت نیز زودتر از هر کسى به دیدن وى مى‏ رفت و مى‏ فرمود: «بوى بهشت را از دخترم فاطمه استشمام مى ‏کنم.»[۵] پیامبر(ص)  با این سخنان و برخورد عملى با دختر خود، علاوه بر شناساندن مقام و عظمت اهل‏بیت(ع) و تأکید بر ادامه سلسله ولایت و امامت از طریق دختر خود، مى‏ خواستند به تمامى انسآن ها ثابت کنند که در آخرین دین الهى، «دختران و زنان» از کرامت و جایگاه خاصّى برخوردارند. هم چنین آن فرستاده بزرگوار میزان سنجش و ارزش مردان را در نوع برخورد و تعامل با زنان و دختران دانسته و مى‏ فرمود: «بهترین شما (مردان) کسى است که براى زنان و دخترانش بهترین باشد.»[۶] هم چنین در فرهنگ اهل‏بیت(ع) نیز که ریشه در وحى و کلام الهى(قرآن) دارد، زنان و دختران از جایگاه خاصّى برخوردارند. تعابیر زیبا و بلندى که براى دختران به کار گرفته شده است، حاکى از این موضوع است. در سخنان معصومان (ع) از دختران با واژه‏ هایى چون: ریحانه(گل)، قواریر(بلورها) و حسنه(نیکى) یاد شده که هر یک، نشان از امتیاز و ویژگى خاصّ طبیعى و روحى دختران دارد.[۷] لذا به حق مى‏ توان دین مبین اسلام را بنیان‏ گذار تکریم دختران و زنان دانست.

محبّت و عاطفه از نیازهای دختران: روحیّات و نیازهای پسران و دختران با یکدیگر متفاوت است. مطالعات نشان می دهد، محبّت، عاطفه و نیاز به حمایت، از ویژگی های دختران به شمار می رود. مطالعات همچنین نشان می دهد که دختران بیش از پسران در مقابل ناسازگاری های خانوادگی و فشارهای روحی تحمل دارند، هر چند از روح لطیفی برخوردار هستند. همین مساله باعث شده، دین اسلام توصیه های اکیدی را در مورد حفظ احترام، توجه و رعایت حال دختران با توجه به نیازهای آن ها داشته باشد. این توجه تا اندازه ای است. پيامبر(ص) در هدیه دادن دختران را به پسران مقدم دارید. روح لطیف و شکننده دختران مورد توجه پيامبر(ص) قرار می گرفت و بر توجه پدران بر تامین این نیاز روحی آن ها تاکید می کرد، زیرا این دختر است که در آینده در جایگاه مادر و همسر، مدیریت خانه را عهده دار می شود، از این رو باید مسایل ضروری این مقام را بداند و روح و روان او باید بگونه ای تربیت شود تا بهترین مادر و همسر باشد.

زن عامل مودّت و رحمت: اسلام، دختر را عامل مودت، رحمت و آرامش می داند.بسیاری از خصوصیات و روحیات فردی و اجتماعی دختران نظیر برنامه ریزی اقتصادی، پایبندی به مسایل دینی و اخلاقی و رفتار با همسر و فرزندان در دامان مادران شکل می گیرد.از این رو لازم است در پرورش روحی دختران، مصونیتی ایجاد کرد تا آن ها در برابر نابسامانی ها و انحرافات موجود شخصیت و هویت خود را از دست ندهند.در این میان نقش معنوی مادر در شکل دهی نیازهای درونی دختر، نیز بسیار قابل توجه است، از این رو تربیت و پرورش آن ها باید طوری باشد که او را به خداوند نزدیک کند و او در همه حالات خدا را ناظر بر خود بداند.

دختران امروز، مادران فردا کشور: دختران امروز مادران فردای کشور هستند، از این رو نقش بسیار حساس آن ها در مسایل فرهنگی و فکری جامعه بر کسی پوشیده نیست.بی شک نام گذاری سالروز میلاد کریمه اهل بیت به نام دختران بی ارتباط نبوده است. از آن جا که حضرت معصومه(س) آراسته به فضایل اخلاقی و از ویژگی های شخصیتی نظیر زهد، تقوا، پاکدامنی و راستگویی برخوردار بوده اند، الگوی مناسبی برای دختران ایران اسلامی هستند. هر چند این نام گذاری می تواند منشأ ارزشمندی برای توجه، تفکر، تصمیم سازی و اقدامات پرخیر و برکت برای این قشر از جامعه که نقش موثری در سرنوشت جامعه دارند، باشد.

دختران و تربیت در خانواده پيامبر(ص): فـرزندان مـا جگر گوشه‏ هاى مـا هـستند، خردسالانشان فرمانروايان ما هستند و بزرگ ترهايشان دشمنان ما، اگر زنده باشند مایه آزمایش ما هستند و اگر بميرند، باعث غم و اندوه ما مى‏ شوند.[۸] محیط زندگی در طرز تربیت فرزندان در خوی و منش آن ها اثر می‌گذارد و فرزندانمان همان خواهند شد که می‌بینند. بر این اساس شالوده‌ی اساسی تربیت فرزندان را از همان آغاز باید ریخت و این را باید توجه داشته باشیم که کودکانمان در همان خردسالی در معرض نقوش زشت و زیبای بسیار قرار خواهند گرفت. در محیط خانه است که امکان دارد زمینه برای احساس حقارت یا بزرگی فرزندان بالاخص دختران که از روحیه‌ی لطیفی برخوردار هستند، ایجاد شود. والدین در امر پرورش فرزندان باید سعی کنند بر اساس نظام آفرینش دختر همچنان دختر و پسر هم چنان پسر بماند. معمولا در آغاز زندگی شرایط برای پسر و دختر یکسان است ولی دامنه کار به تدریج از هم جدا و متفاوت خواهد شد. آنچه مهم جلوه می کند و مهم می‌باشد این است که موضعگیری‌ها در تربیت بگونه‌ای باشد که دختر احساس زنانگی خود را شدیدا حفظ کند. از اصلی ترین نکات این است که یکی از اشتباهات پدران یا مادران این است که دختر خود را به کارهای پسرانه تشویق کنند و یا با دادن الگوهای بد و رفتارهای نامناسب در ذهن او این اندیشه خطا را وارد سازد که دختر در برابر پسر احساس ضعف و نقص کند. برای دوری از این نوع نگاه‌های اشتباه چند راه پیشنهاد می‌شود:

الف: دوری از تبعیض در آموزه‌های دینی، نگاهی که به فرزندان است توجه و دوری از تبعیض است. از مسائل مهم در تربیت دختران رعایت جنبه مساوات فرزندان در بهره مندی از مزایای زندگی و استفاده از محبت والدین است. متاسفانه بعلت روا داشتن تبعیض در برخی خانواده ها عده‌ای از دختران ما دچار گرسنگی عاطفی هستند. روابط والدین با فرزندان باید بگونه‌ای باشد که احساس تبعیض نکنند و دختر تصور نکند که اگر پسر بود وضع و موقعیت بهتری داشت. برهمین اساس می‌بینیم توجه معصومین بالاخص پیامبر(ص) در توجه به دختران بسیار ظریف و مطابق احساسات آن ها است. «هركس از بازار متاع و تحفه اي بخانه آرد، اول به دختران دهد سپس به پسران، هر آن كس كه دختران را شاد كند، گوئي كه از ترس خدا گريسته باشد. يعني همان تقرب و پاداش را دارد».[۹] یا حتی می‌بینیم در بعضی خانواده‌ها در بیرون رفتن و تعامل دختران با جامعه بسیار سخت گرفته بر عکس پسران که از آزادی بیشتری برخوردار می‌باشند.پیامبر(ص) در سیره و هم چنین درگفتار و رفتارشان زنان و دختران را از جايگاه والا و عالي برخوردار نمودند. و به آنان چنان كرامتي هديه كردند كه در هيچ مكتبي و ديني چنين منزلت و رفتاري مشاهده نمي‌شود. «پیامبر بزرگوار اسلام مانع از شركت زنان در تشييع جنازه نمي شدند. ايشان، در سفرهاي متعدد خويش به قيد قرعه يكي از آن ها را به همراه خود مي بردند».[۱۰] البته این بدان معنا نبوده که آزادی کامل به او داده و هر چیزی که اراده کرده را به او اختیار دهیم تا آزادانه انجام دهد.

ب: نقش مادران در دختران در عین این که پدر و مادر توأمان در رفتار فرزندان و سازندگی آن ها موثرند باید اعتراف کنیم که نقش مادران درباره فرزندان موثرتر است، بویژه در مورد دختران. وابستگی دختر بمادرش به مراتب زیادتر از پدر است هم بمناسبت مدت ارتباطش با مادر و هم بمناسبت نزدیکی روابط و داشتن مسائل و اسراری که مادر از آن سر در می‌آورد. بدین ترتیب اگر مادر خود را نساخته باشد و فضیلت و نیکویی مورد نیاز را واجد نباشد امکان صلاح و عفاف و هدایت دختران اندک است. مادران نقش آیینه را برای دختران داشته و هرکاری که مادران انجام دهد الگویی برای فرزند دختر آن ها داشته بالاخص در مورد حجاب و ارتباط با دیگران و نامحرمان. لذا مادران یکی از کارهایی که امروزه مغفول مانده که باید در این امر تلاش بیشتری داشته باشد اینکه باید رسالت مادری را به فرزندان خود آموزش داده و او را برای این رسالتی که در پیش دارد آماده کرده و تمرین داده برای اداره منزل و تربیت فرزندان. در نتیجه فرزندان ما نتیجه عملکرد والدین در منزل بوده و تاثیری که والدین در آن ها دارند که در این بین دختران بخاطر حساسیت و روحیه مخصوص آن ها نیاز به تعهد بیشتری نسبت به آن ها داشته ولی این تعهد منجر به تفرقه و جدایی در فرزندان پسر و دختر نشده و همچنین مادران باید در ایجاد رسالت مادری و برخورد دیگران بهترین الگو محسوب خواهد شد.

احترام متواضعانه امام(ره) به حضرت معصومه(س)
امام(ره) حریم مقدسات را بسیار حفظ می‌کردند و با خلوص و پاکی فوق‌العاده‌ای از آن ها بهره می‌گرفتند. ایشان کنار مرقد مطهّر حضرت معصومه(س) می‌آمدند و با کمال تواضع و خصوع ضریح را می‌بوسیدند.

به جان پاک تو ای دختر امام، سلام
به هر زمان و مکان و به هر مقام، سلام

تویی که شاه خراسان بود برادر تو
بر آن مقام رفیع و بر این مقام، سلام

به هر عدد که تکلم شود به لیل و نهار
هزار بار فزون تر ز هر کلام، سلام

صبح تا شب و از شام تا طلیعه ی صبح
بر آستانه ی قدست علی الدوام، سلام

در آسمان ولایت، مه تمامی تو
ز پای تا به سرت ای مه تمام! سلام

به پیشگاه تو ای خواهر شه کونین
ز فرد فرد خلایق، به صبح و شام، سلام

 ۱ذیقعده سال ۱۷۳ه.ق میلاد حضرت فاطمه معصومه(س) مبارک

پی نوشت ها:
[۱] گفتگوی رسالت با خانم منیره نوبخت، روزنامه رسالت،۲/۹/۱۳۸۵٫
[۲] روزنامه قدس، ۲شنبه ۱خرداد ۱۳۸۵٫ mohammadi@porseman.org
[۳] ر.ک: آفرینش زن در قرآن و ادیان الهى، خدیجه بوترابى، دایرة المعارف تشیع، ج۸، ص۴۹۲؛ ناصر مکارم شیرازى، تفسیر نمونه، ص۲۷۶-۲۷۴، ج۲۶؛ آداب رفتار با دختران، معصومه حیدرى، پایگاه غدیر و محمّد محمّدی اشتهاردی، حضرت معصومه(س) فاطمه دوم، نشر علامة، صص۱۰۹ – ۱۱۱٫
[۴] شیخ صدوق، امالى، ص ۱۴۱٫
[۵] فرائد السّمطین، ج ۲، ص ۶۱٫
[۶] نهج الفصاحه، ح ۱۵۲۲٫
[۷] ر.ک: دختران در آیینه اسلام، زینت کیانى، مجله کوثر، شماره ۵۹؛ علی رضا محمدی؛
[۸] “أولادُنا أكبادُنا، صُغَراؤهُم اُمَراؤنا، وكُبَراؤهُم أعداؤنا، فإن عاشُوا فتَنُونا، وإن ماتُوا أحزَنُونا. جامع الأخبار: ۲۸۳ / ۷۵۵ منتخب ميزان الحكمة: ۶۱٫
[۹] نوری، یحیی، حقوق زن در اسلام و جهان، نشر فراهانی، چ۴، تهران، ۱۳۴۷، ص ۵۱٫
[۱۰] مطهری، مرتضی، مسئله حجاب، نشر صدرا، چ بهار، ۱۳۶۷ش، از ص ۱۳۱ تا ص۲۲۷٫

منابع:

  1. یمنا
  2. ایرنا
  3. پرسمان
  4. گوهر کویر
  5. پايگاه حوزه
  6. پگاه پاکی ۱
  7. پگاه پاکی ۲
  8. رهروان ولایت
  9. بانوی با کرامت
  10. حضرت معصومه(س)۱
  11. حضرت معصومه(س)۲
  12. فضايل حضرت معصومه(س)
  13. از فاطمه ای که معصومه بود
  14. خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران
  15. فاطمه معصومه (س) از دیدگاه مشاهیر
  16. آیین و اندیشه خبرگزاری فارس و ایرنا؛ مؤذن جامی، محمدهادی
  17. اداره مشاوره وپاسخ نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دردانشگاه ها
  18. گلبرگ، دی ۱۳۸۱، شماره۳۷، ص۲۷، مناسبت ها، ولادت حضرت معصومه(س)

باکس شناور "همچنین ببنید"

برگ ریزان

برگ ریزان

و چه زیباست موسم برگ‌ریزان… آن گاه که خش خش برگ‌های زرّین به زیر پای …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × سه =