شنبه , ۵ خرداد ۱۳۹۷
خانه / آیین زندگی / پرواز ویژه
پرواز ویژه

پرواز ویژه

پرواز ویژهانسان سرشار از نیاز است. همواره نیازهایی دارد که ناتوان از برآوردن آن هست. برخی از نیازها و خواسته های انسان چنان دور از دسترس است که گاه آن را محال و ممتنع می شمارد؛ امّا باید دانست اگر خواسته های انسان خواسته های معقولی باشد، می تواند آن را از دایره محال و ممتنع بیرون آورد و تحقق آن را به چشم ببیند. خداوند در آیاتی به فقر ذاتی انسان اشاره می کند و خود را با دو صفت و ویژگی خاصّ می ستاید:

  1. «صمد؛ بی نیاز» که این اسم شریف یک مرتبه در قران مجید آمده است. «صمد» یعنی؛ تمام مخلوقات همگی به او محتاج ونیازمند هستند واو حوائج آن ها را برآوره می کند در حالی که او به هیچ کس محتاج نیست. «الله الصٌمد» یعنی؛ خداوند از همه بی نیاز و همه عالم به او نیازمند است.
  2. «غنى»، از اسما و صفات خداوند به معناى كسى است كه از همه چيز بی نياز است و همه محتاج او هستند. اين اسم و صفت ۱۸ بار در قرآن آمده است. «غنا؛ توانگری و بی نیازی» غنی و بی نیاز، از صفات خداوند است که خود را چنین می ستاید و می فرماید: ای مردم، شما همه به خدا فقیر و محتاج هستید و تنها خداست که بی نیاز و غنی با لذات و ستوده است.(۱)

همین نیاز و فقر ذاتی انسان است که همواره او را متوجّه بیرون از ذات خویش می کند تا به هر شکلی شده، نقص و نیازش را برآورده سازد و کمالی را در خود تحقق دهد. هر انسانی به این فقر و نیاز خود، علم شهودی دارد و با مراجعه به نفس خود به سادگی این را درمی یابد: انسان به نفس خویش بینایی دارد و هرچند که بهانه تراشی می کند و عذر می آورد.(۲) براین اساس، نیاز ذاتی، انسان را به سوی خداوند می کشاند تا با اتصال به آن غنی بالذات از نقص برهد و به کمال بپیوندد. در جست و جوی این حقیقت هرچند که گاه به بیراهه و گمراهی می رود و دیگران را شریک می نامد و بدان ها توسل می جوید، ولی در مواقع اضطراری و درماندگی به خوبی درمی یابد که تنها اوست که قادر مطلق و توانای کل است. لذا با خلوص و پاکی تمام، دست به دعا برمی دارد و راه رهایی از رنج، درد و بلا را از خدا می خواهد و خداوند به سبب همین اخلاص و رهایی از غیر خدا، به او کمک می کند و او را نجات می دهد.(۳)

ماه دعا و نیایشبهترین پرواز
انسان همه اسباب را برای رهایی از نقص نیاز به ویژه نیازهای بزرگ و سخت تحقق، به کار می گیرد، ولی در نهایت وقتی دستش از همه چیز کوتاه شد، آن گاه به سراغ دعا و نیایش می رود و همه وجودش را حضور خداوند می سازد و درش را برهر کس و وسیله دیگری می بندد و تنها خدا را در خانه دلش مهمان می کند. در این حالت خداوند به او پاسخی درخور و شایسته می دهد و حتی از مرگ حتمی می رهاند و زندگی دوباره را به او می بخشد. بریدن از غیر خدا که علامت اخلاص است، حتی به شکل اضطراری، عامل تحقق معجزاتی در شکل نیایش و دعاست. اگر کسی از غیر خدا به سوی خدا فرار کند.(۴) این امکان برای اوست که معجزات را به چشم خویش ببیند، هرچند که پیامبر و ولی خدا نباشد.

وسیله پرواز
مشکل همه انسان ها این است که در برآورد نیازها و اجابت خواسته های خودشان به هر کس و هر چیزی توسل می جویند جز خدای بی نیاز و صمدی که با یک اخلاص و گریز از غیرخدا، به او کمک می کند و معجزات و کرامت ها را تحقق می بخشد. همه انسانها در طول زندگی خویش نیازهای کوچک و بزرگ و مادی و معنوی دارند، همین نیازهاست که آنان را به سوی دعا می کشاند و وقتی همه اسباب مادی و دنیوی را ناتوان می یابد، دست نیایش به سوی خداوند دراز کرده و مخلصانه از خداوند اجابت دعا و تحقق خواسته هایش را می خواهد. خداوند نیز به سبب همین خلوص از سر اضطرار هم که شده به داد او می رسد و خواسته هایش را اجابت می کند.(۵)

پرواز ویژهزمان پرواز
هر زمانی برای دعا و نیایش زمان مناسبی است به شرط آن که انسان نیاز ذاتی خود را بداند و صمد را نیز بشناسد. هرگاه این دو مهم فراهم شد، هم مقتضی موجود است و هم مانع مفقود. به این معنا که انسان باید بداند که فقیر ذاتی است و این خداوند است که غنی بالذات است و می بایست همه چیز حتی نمک طعام خویش را از خدا بخواهد. آن گاه است که خداوند خود هدف و وسیله می شود و دست نیاز بنده اش را رد نمی کند و هر آنچه را خواسته اجابت می کند. ما انسان ها هر لحظه به واسطه قیومیت الهی موجود هستیم و اوست که مقوّم ماست. بنابراین، اگر دمی از ما نظر بردارد نیست و نابود می شویم. پس هر زمانی برای ما، زمان نیایش و نیاز است؛ زیرا برای وجود خویش به خداوند غنی بالذات نیازمند هستیم. آن خدایی که بی مزد ومنت، جان را هر دم بر ما ارزانی می دارد، هر خواسته کوچک و بزرگ دیگر ما را اگر حکیمانه و هدفمند و معقول باشد، برآورده می سازد؛ زیرا خداوند ذات صمدی است که بخل نمی ورزد و با بخشش خود چیزی از خزینه اش کم نمی شود. بنابراین، دست نیاز ما را به گرمی می گیرد و پاسخی در خور می دهد. با این همه بعضی از زمان ها به دلیل فراهم آوری شرایط مناسب برای ما، از جایگاه خاصی برخوردار است، چرا که در این زمان، شرایط برای بریدن از غیر و پیوستن به خدا بیش از پیش فراهم است و نوعی اخلاص را در ما زنده و پدیده می آورد. از جمله این زمانها براساس آموزه های قرآنی بامدادان و شامگاهان است.(۶) البته دعای نیمه شبی آن هم در نماز، شرایط مناسب تری را پدید می آورد، زیرا در تاریکی شب، اسباب کمتر دیده می شود و انسان به جای اسباب مادی متوجّه علت العلل و سبب الاسباب می شود و به جای اینکه گرفتار اسباب عادی و طولی و مانند آن شود، به خداوندی که سبب ساز است، متوسل می شود و مستقیم به خداوند متصل می گردد. این گونه است که نیایش او، شکل دیگری به خود می گیرد و استجابت آن را تضمین می کند.(۷)

بهترین فرصت پرواز
از نظر قرآن، ماه رمضان ماهی استثنایی و فرصتی بی نظیر است؛ زیرا زمان محدودیت و حبس شیاطین است. در این ماه مبارک که قرآن در آن نازل می شود، شبها و بویژه سحرهایش، زمان مناسبی است. در این ماه شب قدر نیز قرار دارد که ارزش آن بیش از ۸۰سال یعنی ۱۰۰۰ماه است.(۸) این شرایط بسیار آرمانی، بهترین فرصت اتصال انسان به خدا و ارتباط مستقیم با اوست. اگر انسان در سحر شب قدر در نماز نیمه شبی، دست نیایش به سوی خداوند دراز کند و از غیر بریده و به خدا متصل شود و این انقطاع را داشته باشد، هر خواسته او اجابت خواهد شد و معجزه های بزرگ رخ می دهد. از این رو بارها در روایات از ارزش شب قدر سخن به میان آمده است. اگر در این شب همه آسمان و قدسیان به زمین نزول اجلال می کنند و روح در معیت فرشتگان در خدمت صاحب الزمان(عج) این خلیفه الله می رود، درهای آسمان چنان به روی بندگان گشوده است که اگر در این شرایط آرمانی، دعا در سحر و در نماز نیمه شبی انجام گیرد، استجابت آن حتمی و قطعی خواهد بود، به شرطی که انسان اخلاص داشته و از همه اسباب انقطاع یابد.(۹) در میان زمان های نیایش و استجابت دعا، بهترین زمان همان است که گفته شد، زیرا در سحر شب قدر ماه رمضان، تمام آسمان گشوده است. البته این بدان معنا نیست که در زمان های دیگر این گونه نیست. اگر در آن لحظات ملکوتی تمامی درهای آسمان به سوی زمینی ها گشوده است، در زمانها دیگر پنجره های آسمانی، همچنان بر روی آسمانیان باز خواهد بود. تفاوت میان این زمان ها در این است که در ماه رمضان و سحرهایش پنجره ها و درهای آسمان، بی مزاحمتی از شیاطین و جنیان کفر پیشه باز می باشد و انسان می تواند خداوند را چنان که می خواهد بخواند و استجابت دعایش را بشنود، اما در ماه های دیگر سال این پنجره با مزاحمت های شیاطین باز می باشد و انسان به سادگی نمی تواند این ارتباط سالم را بدون نوسانات و افت و خیز دریافت کند. از نظر قرآن، همه زمانها از جمله اوقات نماز، نیمه شب ها، سحرها، جمعه ها و مانند آن، زمانهای خوبی برای نیایش است و پنجره آسمان در این زمان ها بر روی نیایشگران باز است؛ اما در ماه رمضان این پنجره بی مزاحمتی باز است و انسان به دور از وسوسه های شیاطین می تواند خواسته هایش را عرضه دارد. به هر حال، بهترین زمان، زمانی است که همه درهای آسمان به سوی قدسیان برای نزول به زمین و آسمانیان برای عروج به آسمان گشوده است و آن، زمان نیایش در نماز نیمه شب سحر شب قدر است. باشد از این فرصت استثنایی و بی نظیر که هر سال یک بار اتفاق می افتد به خوبی بهره بریم و بزرگ ترین خواسته خویش یعنی رسیدن به کمال مطلق و متاله(ربانی) شدن را از خدا بخواهیم.(۱۰)

ماه  پرواز: «اي كساني كه ايمان آورده ­ايد بر شما هم روزه داشتن فرض گرديد چنان كه بر امّت های گذشته فرض و واجب شد و اين دستور براي آن است كه پاك از شهوات حيواني شده و پرهيزگار شويد.» ۴  بهترین عمل در این ماه پارسایی و اجتناب از محرّمات خداست. همه جا محضر خداست و ما در محضر خداییم. اگر این حالت را می خواهید اگر می خواهید بیایید همه جا محضر خداست. بیایید ما در محضر خداییم. روزه ی ماه مبارک رمضان به شما این حال عبادت را به شما عنایت می کند. عبادت كه ذوق جان و شوق روان است، اسرار، حكم، لطايف و طرايفي دارد كه هر كس با آن آشنا و بدان روشنا شود، طعم شيرين و عطر مُشكين آن را هرگز رها نخواهد كرد و همواره دست نياز به درگاه بي‌نياز را به دعاي؛ «اللّهم أذقنا حلاوة عبادتك» دراز مي‌كند. گذشته از اسرار و حكمي كه در اصل و حقيقت عبوديت نهفته، هر يك از جلوه‌ها و نمادهاي آن نيز طرايف و ظرايفي دارد كه تأمين كنندهٴ بُعدي از ابعاد هستي انسان است. ماه رمضان ماه الهی، ماه رحمت، دعا و نیایش است. ماه توبه و انابه است ماه بندگی و ارتباط با معبود است. ماه مبارک رمضان سایه خیر و برکت. ماه نزول قرآن، ماه مغفرت و آمرزش، ماه جود و کرم، ماه بخشش و نیکوکاری، ماه ایثار و از خود گذشتگی، ماه جهاد و کوشش، ماه سعی و تلاش، ماه رحمت و سازندگی و ماه ضیافت الله است. رمضان ماه تهذیب نفس، غلبه و چیره شدن بر نفس، ماه صبر و استقامت و بالاخره ماه خودسازی و اصلاح جامعه است. این ماه دانشگاه انسان‌سازی است؛ بله رمضان دانشگاه علمی و عملی، آموزشی و پرورشی و تربیتی و اصلاحی است. تلاوت قرآن، حضور به موقع در نمازهای پرفیض جماعت، شرکت در کلاس‌های آموزشی ویژه رمضان، حضور در مجالس معنوی قرآن‌خوانی در مساجد و منازل، از مهم‌ترین برنامه‌های رمضان است که شخص مسلمان خود را به درگاه احدیت مقرّب می‌سازد. از همه این ها بالاتر انسان متوجه می تواند خود خدا را پاداش ماه رمضان باشد برای او، یعنی حکومت خدا بر دل. روزه عبادتی است که مربوط به درون افراد است. روزه به تمام معنا برای خداست و جایی است که غیرخدا راه ندارد. «روزه مال من است، منم پاداش می دهم.» ۵ روزه بگیرید برای آن که طراوت و خرمی و شادابی غیر ماه مبارک را از دست بدهید؛ زیرا آن ها نشاط کاذب و زودگذر است. وقتی انسان روزه گرفت و به آن دل بست، کم کم به باطن روزه پی می‌برد. باطن روزه انسان را به لقای حقّ می‌کشاند. این تعبیر فقط درباره‌ی‌ روزه وارد شده است. همه‌ی‌ اشیا و موجودات جهانِ امکان از آنِ خداست. چیزی در جهان خلقت نیست که مال خدا نباشد؛ چون مخلوق و مملوک اوست. چشم و گوش ما هم از آنِ خداست. چیزی در جهان نیست که به یاد حقّ و خدای سبحان نباشد. این انسان است که گاهی غافل است و گاهی غیر غافل. فرشته‌ها نَفَس ها را می‌شمارند که برای چه انسان نفس می‌کشد. گاهی انسان از سحر تا افطار امساک می‌کند؛ این یک درجه روزه‌داری است؛ تلاشی است که حداکثر در قیامت نسوزد یا وارد بهشت بشود. روزه، ضمن این که حکم و ادبی خاص دارد، حکمتی هم دارد که آن لقا و محبّت خداست. (۱۱)

بال پرواز
شخصی یك پیله ابریشم پیدا كرد، برایش جالب بود و دوست داشت ببیند چگونه یك پیله به پروانه تبدیل می‌شود. او نشست و ساعت‌ها از سوراخ كوچك پیله، پروانه را تماشا كرد كه چه طور با بدن ضعیفش تلاش می‌كند تا … .(۱۲)

  • الهی! ای که ما را خوانده ای راه نشانمان ده…
  • الهی! وقتش شده همه چراغ‌ها را خاموش کنیم تا نور مهمانی تو روشنمان سازد…
  • الهی! متوسّل شویم تا بتِ هر چه بی تویی است را در قلب سنگینمان شکسته گردد…
  • الهی! زمانش رسیده تا به دامان سراسر مهربانی و عطوفت پیامبرت(ص) متوسّل شویم…
  • الهی! وقتش شده پشت را خم کنیم سر به مُهر گذاریم تا همه بارهای سنگین را از پشتمان برداری…
  • الهی! وقتش شده فرشته‌های دو بال، سه بال و چهار بال خودت را فرستی تا با بال‌هایشان دستی به سر و رویمان کشند و شکل مهمان‌های کویت شویم…(۱۳)

ویژه نامه پرواز:

  1. دعا
  2. نماز
  3. آرزو
  4. یاد خدا
  5. اعتکاف
  6. ستایش
  7. استغفار
  8. نیایش ۱
  9. نیایش ۲
  10. نیایش ۳
  11. ماه نجوا
  12. ماه نیایش
  13. عرش خُدا
  14. نیایشگران
  15. نیایش واره
  16. ماه استغفار
  17. شب نیایش
  18. آئین نیایش
  19. کتاب نیایش
  20. التماس دعا
  21. عرش الهی
  22. اسرار نیایش
  23. عروج بندگی
  24. ناامید نشوید
  25. احساس دعا
  26. ریزش رحمت
  27. ضیافت الهی
  28. محراب مؤمن
  29. فرصت طلایی
  30. دعای صالحان
  31. خدا هست …
  32. در خلوت حراء
  33. در بارگاه الهی
  34. تندیس عبادت
  35. طلب رستگاری
  36. راه انس با خدا
  37. ریشه واژه نماز
  38. ضیافتگاه وصل
  39. شب تکرار ناپذیر
  40. جمال نیایشگران
  41. راه استجابت دعا
  42. نیایش در عرفات
  43. جویباری از بهشت
  44. آرامش روح و جان
  45. الگوهای نیایش ۱
  46. الگوهای نیایش ۲
  47. فرصتی برای نجوا
  48. ورود به ماه نیایش
  49. دست های نیازمند
  50. یهترین شب نیایش
  51. معبد همیشه خیس
  52. فرصتی برای آشتی
  53. زمزمه های آسمانی
  54. گاهی، تنها یک دعا …
  55. پنجره اي به سوي خدا
  56. نیایش در ایران باستان ۱
  57. نیایش در ایران باستان ۲
  58. پشیمان به سویت آمده ام
  59. نیایش در سیره امام رضا(ع)
  60. نیایش در پر رمز و رازترین شب

جهت مطالعه و كسب اطلاعات بيش تردر مورد این موضوع مي توانيد به منابع زیر هم مراجعه فرماييد:

روزنامه كيهان: ۹۰/۵/۳۰
تفسير نمونه، ج‏۱۵، ص ۵۱۸
اشارات: اردیبهشت ۱۳۸۵، شماره ۸۴٫
http://www.pasokhgoo.ir/node/1631
اشارات: اردیبهشت ۱۳۸۵، شماره ۸۴ . روزبه فروتن پی.
روزنامه همشهری ۱۳۸۹/۶/۲۵؛ http://www.bashgah.net
باشگاه اندیشه؛ http://www.bashgah.net/fa/content/show/46851
اداره مشاوره نهاد مقام معظم رهبري در دانشگاه ها؛http://akhlagh.porsemani.ir
مجلسی، محمّد باقر، بحارالأنوار، ج ۹۲، ص ۱۰۳، مؤسسه الوفاء، بیروت، ۱۴۰۴ هـ ق.

نظرها، انتقادها و … را در بخش دیدگاه‌ مطرح و به ادمین یمنا ارسال فرمایید.

تلگرام

در تلگرام همراه با ما :  t.me/Yomna_ir

پی نوشت ها:

  1. یا ایها الناس انتم الفقراء الی الله و الله هو الغنی الحمید؛ فاطر، آیه۱۵ .
  2. الانسان علی نفسه بصیره و لو القی معاذیره؛ قیامت، آیات۴۱ و ۵۱ .
  3. نمل، آیه۲۶؛ یونس، آیات۲۲ و ۳۲ و آیات دیگر .
  4. ذاریات، آیه۵ .
  5. نمل، آیه ۲۶ .
  6. انعام، آیه ۲۵؛ کهف، آیه ۸۲ .
  7. سجده، آیات ۵۱ و ۶۱ .
  8. سوره قدر .
  9. اعراف، آیه ۹۲؛ غافر، آیات ۴۱ و ۵۶ .
  10.  آفتاب؛ فرشته محیطی .
  11. حكمت عبادات؛ آيت الله عبدالله جوادي آملي، گروه تحقیق: حجت الاسلام حسین شفیعی، بخش پنجم: روزه و حکمت آن، تنظیم حجة الاسلام حسین رضوانی، نوبت چاپ: بیستم، تاریخ چاپ: ۱۳۹۱، تعداد صفحات: ۳۹۲، شابک: ۶-۳۲-۵۹۸۴-۹۶۴-۹۷۸ .
  12. یمنا .
  13. عروج بندگی .

منابع:

  1. یمنا
  2. پژوهه
  3. هومان
  4. حوزه نت
  5. ضیافت آسمانی
  6. دانشگاه شهید مطهری
  7. حکمت عبادات، آیت الله جوادی آملی

باکس شناور "همچنین ببنید"

فداکاران

فداکاران

همیشه انسان‌های بزرگ و فداکار هستند که برای نجات جان دیگران با کمک به هم‌نوعان، …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × 1 =