خانه / مناسبت ها / شمسی / روز قشنگ کودک

روز قشنگ کودک

روز, قشنگ, کودکاین روز به مناسبت روز کودکان به عنوان یک رویداد در روزهای گوناگون در کشورها و در سراسر جهان به منظور احترام به کودکان جشن گرفته گرفته می‌شود. ۱۰ ژوئن که در بلوک کمونیست پیشین به عنوان روز کودک نامگذاری شده بود به دست بسیاری از سازمان‌های بین المللی حامی کودکان جشن گرفته می‌شود. سازمان ملل متحد ۲۰ نوامبر را به عنوان این روز نامگذاری کرده‌ است.
روز کودک اغلب در روزهای دیگر در کشورهای گوناگون نیز وجود دارد. این روز – بیستم نوامبر  [Universal Children’s Day – 20 November] به مناسبت روز کودکان به عنوان یک رویداد در روزهای گوناگون در کشورها و در سراسر جهان به منظور احترام به کودکان جشن گرفته می‌شود. ۱ ژوئن که در بلوک کمونیست پیشین به عنوان روز کودک نامگذاری شده بود به دست بسیاری از سازمان‌های بین المللی حامی کودکان جشن گرفته می‌شود.
سازمان ملل متحد ۲۰ نوامبر را به عنوان این روز نامگذاری کرده‌است. [Universal Children’s Day – 20 November] روز کودک اغلب در روزهای دیگر در کشورهای گوناگون نیز وجود دارد. هفدهم مهرماه (۸ اکتبر) در برخی نقاط دنیا از جمله ایران روز جهانی کودک است.
روز جهانی کودک بهانه ای برای ورود به جهان کودکان است؛ برای ورود به این جهان باید آگاهی های خود را فراموش کنیم و با ناآگاهی های کودکانمان همراه شویم. آموختن زبان کودکانه نیز قدم بعدی است.در سال ۱۹۴۶ بعد از جنگ جهانی دوم در اروپا، انجمن عمومی سازمان ملل به منظور حمایت از کودکان، مرکز یونیسف را که ابتدا انجمن بین المللی ویژه کودکان سازمان ملل نام گرفت ایجاد کرد.

امروز یه روز خوبه
روز قشنگ کودک

تبریک میگم بچه ها
روز شما مبارک

سالم باشید شاد باشید
گل های باغ امید

خرّم و آزاد باشید
کاشکی  همیشه باشه

خنده روی لباتون
شادی همیشه مهمون

باشه توی دلاتون
بازم میگم بچه ها

روز شما مبارک
تمام روزهای خوب
روز قشنگ کودک

بهانه ای برای ورود به جهان کودکان
روز جهانی کودک بهانه ای برای ورود به جهان کودکان است؛ برای ورود به این جهان باید آگاهی های خود را فراموش کنیم و با ناآگاهی های کودکانمان همراه شویم. آموختن زبان کودکانه نیز قدم بعدی است. در سال ۱۹۴۶ بعد از جنگ جهانی دوم در اروپا ، انجمن عمومی سازمان ملل به منظور حمایت از کودکان ، مرکز یونیسف را که ابتدا انجمن بین المللی ویژه کودکان سازمان ملل نام گرفت ایجاد کرد. در سال ۱۹۵۳، یونیسف ( United Nations International Emergency Fund ) یکی از بخشهای دائمی در سازمان ملل گردید. و روز ۸ اکتبر ” روز جهانی کودک ” نام گذاری شد. کودکان در این روز ، خواهان یادآوری این مسئله هستند که سالانه هزینه های غیر قابل تصوری صرف تولید انواع سلاحهای هسته ای و غیر هسته ای می شود حال آنکه در سال کودکان بسیاری از گرسنگی ، عدم امکانات بهداشتی ، سوء تغذیه و… جان خود را از دست می دهند و کسی نگران آنها نیست ! یونیسف اعلام داشته که تنها با اختصاص پنج دلار برای هر کودک می توان جان ۹۰ درصد از کودکانی را که سالانه می میرند ، نجات داد و برای بهبود چشمگیر زندگی کودکان جهان سوم ، کافی است که فقط مبلغ شش هفته بودجه تسلیحاتی جهان هزینه شود. وظیفه انجمن کمک به کودکان یعنی یونیسف ، مراقبت از کودکان و برآوردن نیازهای اولیه آنها در سالهای ابتدایی زندگی ؛ ترغیب و تشویق والدین به تعلیم فرزندان می باشد. هم چنین تلاش این انجمن برای کاهش بیماری ، مرگ و میر در کودکان و حمایت از آنها هنگام جنگ و حوادث طبیعی و… است. در مقدمه کنوانسیون حقوق کودک آمده است که: « کودک باید در فضایی سرشار از خوشبختی ، محبت و تفاهم بزرگ شود». به امید آنکه دنیایی داشته باشیم به دور از جنگ و هیاهو که همه کودکان در آن با آرامش و خوشبختی زندگی کنند. به امید آنروز…
شعر كودك
قبل از آن كه بخواهی شعری برای كودكان بسرایی، باید كودك باشی و كودكی كنی و جهان را به سادگی و ظرافت نگاه كودكان ببینی. سادگی، شرط زبان شعر برای این گروه سنی است، اما كافی نیست. پدیدآورندگان آثار كودك و نوجوان قبل از پرداختن به آفرینش اثر خود، باید به روانشناسی یا حداقل نوع نگاه كودك تاثیرهای مطلوب یا نامطلوب تربیتی موضوع مد نظرشان، سطح تفكر تخیل و دریافت این گروه سنی و دایره واژگانی و زبانی كودك و نوجوان توجه داشته باشند. آنها باید به نیازهای فكری و اجتماعی كودكان و نوجوانان دوره خود توجه كنند.در سال های اخیر برخی شاعران حوزه كودك و نوجوان در داستان های منظوم خود به خلق و آفرینش شخصیت های تازه دست زده اند و یا قهرمانانی از روزگار حاضر را وارد داستان ها كرده اند. از جمله این قهرمانان، شهید حسن فهمیده است. ماجرای شهادت این قهرمان، به دلیل قرار داشتن او در سن نوجوانی و نیز حماسه باشكوهی كه در برهه ای از تاریخ كشورمان آفریده شده است، قابلیت زیادی برای داستان پردازی و تبدیل شدن به اسطوره ملی و ماندگار دارد.محمد گودرزی دهریزی در كتاب «كودكی از جنس نارنجك» روایت دیگری از داستان حسین فهمیده را پیش چشم كودك و نوجوان نهاده است. در زیر قسمتی از شعر این شاعر را با هم زمزمه می كنیم:
دشمنان كوردل تنها
كودك ما را یكی دیدند
كودكی دیدند
طفل ناز و كوچكی دیدند
هلهله كردند و خندیدند
آی ای دشمن
من حسین كوچك ایران زمین هستم
من فقط یك كودك ایران زمین هستم
یك تنه با تانك می جنگم
مثل كوهی آهنین هستم
من همین هستم
دفاع مقدس در جامعه ما، یكی از موضوعاتی است كه سال هاست ذهن شاعران و نویسندگان را به خود معطوف داشته و دستمایه خلق و آفرینش آثار ادبی و هنری فراوانی شده است. شعر كودك و نوجوان نیز از این امر مستثنی نبوده است. در هرحال، موضوع جنگ و تبعات آن به یكی از مضمون های اصلی و جدی در ادبیات كودك و نوجوان تبدیل شده است. آن چه مهم است، چگونگی رویكرد شاعران به این موضوع است كه خود نیازمند پژوهشی عمیق و گسترده است و مجالی گسترده تر می طلبد.
«سایه مهربان» سروده منیره هاشمی حاوی هشت شعر است. راوی تمام این شعرها، كودكی است كه در هر شعر به نوعی با جنگ مرتبط می شود. در شعر اول این مجموعه با عنوان «عكس مهربان» كودك با عكس شهید- پدر- صحبت و درد دل می كند و از آرزوهای كوچك و بزرگش می گوید:
عكس یادگاری پدر، سلام!
صبح جمعه ات به خیر
روی صورت تو نور خنده است
حرف می زنی تو با دلم
عكس مهربان
من بزرگ می شوم، بزرگتر … بزرگتر
و در شعر «عینك پدر» مكالمه كودك با پدری كه در جنگ نابینا شده است در شعر زیبایی پرداخته شده است:

روی صورتت پر از
غنچه های خنده است

پشت عینكت، دو تا
لانه پرنده است

آن پرنده ها پر از
صحبت خدا شدند

صبح توی جبهه ها
از قفس رها شدند

و در شعری دیگر، راوی به بیان احساس خود درباره روزهای جمعه و رفتن به زیارت مزار شهدا می پردازد:

جمعه ها روزهای زیبایی است
روزهای قشنگ دیدار است

من و مادر به شوق دیدن صبح
چشم مان تا سپیده بیدار است

پدرم را ندیده ام اما
خانه اش كوچه بهشت رضاست

پدرم مثل غنچه می خندد
عكس او توی قطعه شهداست

دو شعر از سروده های این مجموعه هم به حضرت امام(ره) تقدیم شده است و شاعر در آن از امام(ره) با عنوان «پدر» و «باغبان» یاد كرده است. با نگاهی به هشت شعر این كتاب و تعمیق در محور عاطفی این سروده ها، درمی یابیم هنگامی كه شاعر خود رادر جایگاه كودك یا نوجوان قرار می دهد و تلاش می كند با نزدیك شدن به دنیای او و درك بهتر احساسات و عواطفش، ساده و بی پیرایه سخن بگوید، باعث شده در این امر موفق شود و اتفاقا در همین سروده ها شعر از حد بیان عواطف فردی فراتر رفته و عمومیت می یابد.كودكان در گروه سنی «ب» و «ج» به قصه های حیوانات علاقه نشان می دهند و با شخصیت های قصه هم ذات پنداری می كنند. محمدكاظم مزینانی سه قصه از كلیله و دمنه را در ظرف شعر ریخته و به شكل مجموعه ای سه جلدی تحت عنوان «قصه، قصه، قصه از كلیله و دمنه» برای این گروه سنی چاپ كرده است. از آنجایی كه این گروه سنی به خوبی تعلیم پذیر هستند، شاعر با درنظر گرفتن این نكته، سعی كرده است از طریق تبدیل قصه های كلیله و دمنه به شعر، بر گیرایی آنها بیفزاید و ظرفیت احساسی شان را بالا ببرد. اما باید دید مزینانی در این روایت گری منظوم و بازنویسی خلاق، تا چه حد موفق بوده است.

از كلیله و دمنه
تو بخوان یك قصه

قصه شاهان است
حرف ها در آن است

جنگل حیوان ها
حرف های آنها

گاوها، آدم ها
خنده ها و غم ها

این كتابی زیباست
همدم آدم هاست

مجموعه شعر «نمی توان كلاغ ماند» سروده سیداحمد میرزاده قابل تقدیر است كه می تواند ما را به آینده شعر نوجوان امیدوار كند و چشم اندازهای تازه ای را به روی مخاطب بگشاید. و بار دیگر این جمله «اسكار وایلد» را به خاطر می آورد كه می گوید: «هیچ هنرمندی، چیزها را چنانكه واقعا هستند، نمی بیند. اگر چنین بود دیگر هنرمند نبود.» شاعر نیز همچون هنرمندی است كه نمی تواند فقط از آنچه كه همه می بینند، سخن بگوید. بلكه گفتن از آنچه كه دیده نمی شود در قالب تشبیه ها، استعاره ها، كنایه ها و… است، كه پنجره ای جدید بر روی خواننده می گشاید. به عنوان نمونه در شعر «شهر زیر دریا» شاعر شهری رویایی را زیر آب متصور است و آرزو می كند یك روز آدم، ماهی شود و به آنجا سفر كند. برای مخاطب كنجكاو عبور از سرزمین های ناشناخته، بسیار جذاب و دل انگیز است و خیال جستجوگر او را با خودش همراه می كند.
ای كاش می شد مثل یك غواص
در آب می رفتم هر از گاهی
غواص اگر بودم خودم یك روز
می رفتم از خشكی این ساحل
تا شهر رویایی زیر آب
در زیر دریا شهر زیبایی است
شهری پر از مرجان، صدف، ماهی
دریا فقط آب فراوان نیست
دنیای مرموز شگفتی هاست
عباس تربن از شاعران جوان خوش قریحه در كتاب «عشق های لنگه به لنگه» توانسته عنصر غالب «عاطفه» را از دنیای ساده و بی آلایش نوجوانی و جوانی در قالب گفتگویی ساده با مخاطبی نامشخص را شكل داده و شاعر از آرزوها و دلتنگی ها و احساسات خود با او سخن می گوید.

نبوده ای كه بشنوی سكوت ساده مرا
نمانده ای كه طی كنی مسیر جاده مرا

معنی كه نبودنت به بند اشك بسته ام
هزار بار مرده ام كویر دل شكسته ام

هنگامی كه شاعر تلاش نمی كند حرف های بزرگ بزند و ادای آدم بزرگ ها را درآورد و زمانی كه از دل مشغولی های ساده نوجوانی و تجربه ها و دغدغه های خود سخن می گوید، شعرها صمیمی ترند و بیشتر به دل می نشینند. و در شعر «طغیان» شاعر توانسته تجربه شكست دوران نوجوانی را به خوبی بیان كند. به همین دلیل، نوجوان به راحتی با شاعر همذات پنداری می كند و در احساس او شریك می شود.

یك امتحان و كمی نمره
از چند درس كه سنگین بود

تنها همین و خداحافظ
در زندگی هدفم این بود

از شاعری كه برای گروه سنی «الف» و «ب» می نویسد، انتظار می رود كه با توجه به روحیات، نیازها و احساسات و علایق آنها بسراید، زیرا این گروه هنوز از تفكر انتزاعی برخوردار نیستند و طرح مباحث ذهنی برای آنها صحیح نیست، به عنوان مثال در كتاب «نی نی چه مهربونه» سروده بنفشه رسولیان بروجنی، در مجموعه شش جلدی «نی نی» شاعر از پدیده های محسوس و ملموس و آن هم به شكل كاملاً عینی و قابل درك غافل بوده است.

نی نی ما، ماه رو دیده
باز دوباره تو آسمان

افتاده بوده عكس ماه
تو حوض آب خونه شون

ماهه ولی نصفه بوده
با رنگ و روی پریده

این اولین بار بوده كه
یه ماه نصفه می دیده

نی نی می پرسه از مامان
كی برده اون یه تیكه شو؟

نصفه ماه كه اون بالاست
كی خورده نصف دیگه شو؟

(آیا واقعاً ذهنیتی خیال انگیز كه در شعر فوق مطرح شده است برای مخاطب قابل درك است؟ و یا این ذهنیت خود شاعر است كه در زبانی كودكانه نمود یافته است؟)
اندیشه از عناصری است كه به كلام عمق می بخشد، شعر نیز- كه یك كلام مخیل است- با وجود آن عمیق تر می شود. اندیشه ابعاد شعر را گسترده تر می كند و مخاطب را وادار به تأمل می كند. اندیشه نگاهی فلسفی به شعر می دهد.مجموعه «صندلی ها خسته اند» شامل ۱۰ چهارپاره از محمد كاظم مزینانی است. شاعر در این مجموعه شعر از نمادها و نشانه ها استفاده كرده است. چنانچه پرنده در شعر «پرنده كوكی» از نمونه های موفق این استفاده های نمادگونه است.

پرنده یك لانه، میان ساعت داشت
پرنده كوكی بود، به خواندن عادت داشت

پرنده تنها بود، و روز و شب می خواند
و از زمان هر شب، كمی عقب می ماند

چهارپاره «بال و بالش» یكی از آثار زیبای این كتاب است و در هر بند از این چهارپاره، شاعر با طرح یك نمونه از اشیاء مورد استفاده روزمره، ذهن مخاطبش را به سوی اصل و ابتدای آن می برد و با این كار تلنگری به توجه او می زند تا ذهنش علاوه بر دریافت زنجیره اتصال طبیعت، احترام به زحمت ها و قدر دانستن را نیز دریابد. شاعر با ایجاد یك حلقه اتصال پنهانی- در مفهوم- ذهن مخاطبش را برای بیان دیدگاه پایانی آماده می كند.

می روم در خواب ناز، در میان خانه مان
جسم من روی زمین، روح من در آسمان

هر قدر شاعر بتواند در بیان تجربیات عاطفی خود از عوالم شخصی دور شود و به تجربه های عام و گسترده تر راه یابد قطعاً با انسان های بیش تری ارتباط و همدلی برقرار خواهد كرد و حوزه های عاطفی شعر او وسیع تر خواهد بود.بزرگسالانی كه به كودكی خود وفادار مانده اند و آن شاعرانی كه برای كودك درون خویش می سرایند، آشكارا برای فردی به نام كودك، حرمت و ارزش قائل بوده و بر استقلال و هویت او صحه گذاشته اند. تجلی این اندیشه و باور سبب می شود كه مجموعه شعر آنان، مناسب دنیای درونی كودك و نوجوان قرار گیرد و از محبوبیت برخوردار شود.
حقوق کودک در اسلام
قبل از ظهور اسلام ، کودکان در وضعیت بسیار بدی به سر می بردند ، از حقوق عادی محروم و دستخوش اراده پدرانشان بودند. اگر پدران می خواستند آنها را نگه می داشتند و اگرنه ، برای رهایی از نفقه و هزینه زندگی آنها را می فروختند و یا می کشتند.با آمدن اسلام ، این عادت ناپسند شدیدا مورد مقابله قرار گرفت و اسلام عالیترین توجه را به کودک نمود ، آیاتی که نسبت به حقوق کودک در اسلام وجود دارد و روایات موجود همه حکایات بر اهمیت اسلام به کودکان و حقوق ایشان دارد. اسلام ، پدران را از کشتن فرزندان به خاطر ترس از کمبود هزینه منع کرد. چنانکه خداوند در قرآن کریم می فرماید:” فرزندان خود را از ترس کمی روزی نکشید ، ما به شما و آنها روزی می دهیم زیرا قتل آنها اشتباه و گناه بزرگی است. “[۱]رسول گرامی اسلام (ص) می فرماید: ” به کودکان خود محبت کنید و نسبت به آنها ترحم نمایید. وقتی به آنها وعده دادید، وفا کنید زیرا آنها جز اینکه شما را روزی دهنده خود می بینند تصور دیگری ندارند. “[۲]امام سجاد (ع) می فرماید: ” و اما حق فرزند تو این است که بدانی او از تو و پیوسته به تو در خیر و شر امر دنیاست و تو مسئول او از لحاظ نیک ادب کردن و راهنمایی به پروردگارش و کمک به طاعت او هستی. پس عمل تو درباره او ، عمل کسی باشد که می داند در احسان به او پاداش ، و در مسامحه و بدی نسبت به او کیفر می بیند.”[۳]اسلام حتی به والدین اجازه کتک زدن کودکان را نداده است. امام علی (ع) می فرماید: ” حتی برای ادب کردن فرزندت نیز او را نزن بلکه با او قهر کن و مراقب باش که زمان قهر طول نکشد. “[۴]نیازهای کودک
رسول اکرم (ص) به همه انسانها اعلام می کند ، همانطور که پدران و مادران ، حقوقی بر فرزندان خود دارند و فرزندان در صورت ترک آن حقوق عاق می شوند ، فرزندان نیز حقوقی بر پدر و مادر دارند که ” پدران و مادران در صورت رعایت نکردن آن عاق فرزندان می گردند. “[۵]والدین مسئول تأمین تمام نیازهای کودک اعم از مادی و معنوی می باشند.
۱٫ نیازمندیهای جسمانی کودک: نمو جسمانی کودک با فراهم ساختن وسایل مادی امکان پذیر است تا از این طریق نیازهای بدنی او اشباع شود. این رشد و نمو با تغذیه ، بهداشت کافی ، آب و هوا ، مسکن ، خواب ، بازی و امثال آن ، به دست می آید.
۲٫ تعلیم ورزش به کودک: حرکت و جنبش ، اساس هر عمل غریزی و پایه وظایف حیاتی است که زندگی شاداب و سلامت در گرو آن است.امام صادق (ع) می فرماید : ” باید – خصوصا – هفت سال اول زندگی کودک آزادانه به بازی و جنبشهای بدنی صرف شود. “[۶]حضرت رسول اکرم (ص) می فرماید: ” اگر کسی دارای طفل خردسالی بود باید با او در جنبشهای کودکانه و حالت بچه گانه همکاری و هماهنگی نماید. “[۷]آموختن و پرداختن به ورزشهای شنا، تیراندازی و سوارکاری نیز از ورزشهای مهمی است که در احادیث بر آنها تأکید شده است.
نیازمندیهای روحی
۱٫ انتخاب نام زیبا: نخستین احسان و نیکی پدر به کودک انتخاب نام زیبا و خوشایند برای اوست و این از حقوق لازم کودکان می باشد.
۲٫ احترام: پیامبر گرامی اسلام (ص) می فرماید: ” به شخصیت فرزندان خود ارج نهید و آداب و آیینهای رفتار خویش را نیکو و درست گردانید تا مشمول آمرزش خدا شوید. “پیامبر به والدین امر کرده اند که به کودکان احترام بگذارند ، چراکه بی توجهی و بی احترامی به آنان باعث بروز مشکلات عاطفی زیادی در کودکان می گردد همچنین در روایتی از رسول اکرم چنین آمده است : ” فرزندان خود را زیاد ببوسید ، زیرا با هر بوسه ، برای شما مقام و مرتبتی در بهشت فراهم می شود که فاصله میان هر مقامی ، پانصد سال است. “[۸]با توجه به مطالب گفته شده اسلام – دین انسان سازی – به اساس تربیتی انسان ها از سنین کودکی ارزشی خاص می گذارد و به والدین توصیه می نماید که به تمامی ابعاد وجودی کودک عنایت داشته باشند و انسانی وارسته و شایسته را تحویل جامعه بشری بدهند.
ناهید زندی پژوه
پی نوشت ها:
۱٫ نحل / آیه های ۶۰-۶۱٫
۲٫ تفصیل وسایل الشیعه؛ ج ۳، ص۱۳۵٫
۳٫ همان.
۴٫ بحار الانوار، ج۲۳؛ ص۱۱۴٫
۵٫ محجة البیضاء ، ج۲، ص۱۱۴٫
۶٫ محجة البیضاء ، ج۲، ص۶۵٫
۷٫ تفصیل وسایل الشیعه ، ج۳، ص ۳۱۵٫
۸٫ محجة البیضاء ، ج ۲ ،ص ۶۴٫
منابع:
۱٫ كشایی، اكرم. عكس هایی كه چشم های شاعر می گیرند. كتاب ماه كودك و نوجوان، شماره ۱۵۲، خرداد.۱۳۸۹
۲٫ كشایی، اكرم. كلیله و دمنه از دهان شیر. كتاب ماه كودك و نوجوان، شماره ۱۴۸، بهمن.۱۳۸۸
۳٫ موسویان، انسیه. شاخه هایم پر از سیب كال است. كتاب ماه كودك و نوجوان، شماره ۱۳۴، آذر.۱۳۸۷
۴٫ موسویان، انسیه، نقد و بررسی این نی نی عجیب و غریب كیست؟ كتاب ماه كودك و نوجوان، شماره ۱۵۱، اردیبهشت.۱۳۸۹
۵٫ موسویان، انسیه، یادی از پرنده ها نگاهی به سایه مهربان. كتاب ماه كودك و نوجوان، شماره ۱۵۱، اردیبهشت.۱۳۸۹
۶٫ نوبهار، نگار من فقط یك كودك ایران زمین هستم. كتاب ماه كودك و نوجوان، شماره ۱

باکس شناور "همچنین ببنید"

حقوق بشر آمریکایی

حقوق بشر آمریکایی

سال‌هاست که خلیج‌فارس شاهد حوادث بسیاری است؛ حوادثی که در آن رازهایی از رشادت‌ها و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *