سه شنبه , ۲۹ خرداد ۱۳۹۷
قَدْر

قَدْر

قَدْر قَدْر، پاک ترین سرود آفرینش است که خداوند در جان انسان ها دمیده است. قَدْر، بهترین فرصت هجرت است که در تقدیر انسان آمده و لحظه طلایی مغفرت است که لب های نازک و معصوم گل ها را به حسرت کشانده است. شب شب قداست نفس است و پاکی روح؛ شب تَرَنُّم عندلیبان ربّانی، لحظه شکوه و اوج ذکرهای آسمانی است. شب قَدْر، شب امید، شب دعا، گاهِ اشک های بی صدا، زمانِ از خود رها شدن و لحظه آسمانیِ با خدا بودن است. شب قَدْر، فرصت شکوه ای است که به اجابت می رسد و از بارگاه کبریایی حق به قلب تطهیر شده انسان هدیه می شود. شب قَدْر برترین و مهم‌ترین شب سال در فرهنگ اسلامی است. شب قَدْر از موهبت‌های خدا بر مسلمانان است و هیچ‌یک از امت‌های پیشین از این موهبت برخوردار نبوده‌اند. توصیف و ستایش شب قَدْر در سوره‌ی  قَدْر، با ارزشی بیش تر از ۱۰۰۰ماه دانسته شده است. آیات ابتدایی سوره دخان هم اهمیت شب قَدْر را دارد. امام صادق(ع): بهترین ماه‌، ماه رمضان است و قلب ماه رمضان، شب قَدْر است. پیامبر(ص): شب قَدْر، سَروَر شب‌هاست. فاطمه(س) سرّ شب قَدْر است. هر کس منزلت فاطمه(س) را درک کند، شب قَدْر را درک کرده است. لیالی قَدْر هنگام بزم است و عطا، و زمان عشق است و دعا. شب های قَدْر، فرصتی است تا انسان به خود آید، قفس تن را بگشاید و روح را در عالمی غیر از عالم حقیر و محدود ماده، در فضایی معطر و نورانی به پرواز درآورد و با نگاهی دیگر و لطیف تر به خود و جهان اطراف بنگرد؛ حجاب جان را به کناری بزند، تا ببیند که کیست و چیست و از کجا می آید و در کجا تمام دارد و به کجا خواهد رفت؟ لیالی قَدْر، فرصتی است تا آدمی آینده خویش را بشناسد و سرای جاودان خود را با چشم دل ببیند و قبل از این که جسم او به مقام حسرت و ندامت برسد، روح خویش را روانه آن دیار کند و آن مقامات و منازل را بشناسد نماید تا خواب غفلت او را نرباید و چرب و شیرین و زر و زیورِ آن، چشم دلش را کور نکند. بهترین فرصت برای نیایش، وقت ملکوتی سحر، در سحرهای ماه مبارک رمضان است. شب قَدْر، نعمت و رحمتی است که خداوند منّان به انسان مرحمت فرموده است. در این شب، خداوند راه بندگی را هموار و ابزار رشد و تکامل را بیش از پیش در اختیار آدمیان قرار داده است. به بندگان خویش مهلتی داده تا مقرب او شوند و از باده معرفت او بنوشند. این چراغانی و مهمانی و فراخوان بهانه ای است تا بندگان عاصی و فراری را به طوق بندگی خویش بکشاند و از بندگی طاغوت و هوا و هوس برهاند. در این ضیافت سفره ای گسترانید، به وسعت قرآن، با مائده های آسمانی، و از جنس نور؛ تا دل و جان آدمی را از زلال معرفت خویش صفا بخشد و مهمان را به جایی برساند که معبود خویش را آن گونه که هست ببیند و دیده از هرچه غیر اوست برگیرد و جهان در نظرش ناچیز شود و پایکوبان بیاید و جانباز این درگاه شود.

آری، این است محصول ضیافت شب های قَدْر. هرکس در این شب ها، قابلیت و توفیق حضور دوست را بیابد و با او همراه شود، دنیا و مقامات دنیوی در نظرش کوچک و بی مقدار شود. راستی، چشمی که بر افق اعلا باز شود و وسعت زمین و آسمان ها را ببیند، خود را آن قَدْر کوچک می انگارد که از خود شرمنده می شود که بخواهد «خودیت» و «منیتی» نشان دهد، تا چه رسد که تکبر ورزد و بر مال و مقام خویش فخر بفروشد و ندای «من آنم…» سر دهد. خدایا در این ضیافت نور که ما را به سوی نور و سلامت باطن دعوت فرمودی، دل های ما را به آیات قرآن نورانی فرما. برادرم، می خواهی صداقت و ایمان خود را بیازمایی؟ این شب ها، موقعیت خوبی است. زمان، زمان خودآزمایی است و دمیدن فجر هر صبح و طلوع خورشید هرروز، هزاران پیام دارد؛ اما چه کسی با گوش جان این پیغام ها را می شنود و چه کسی به کار می بندد؟ تو خود بهتر می دانی. اینک، شب های قَدْر، من و تو را به سفره نورانی قرآن و ذکر و تهجد فرا می خواند. دریغ است شب قَدْر را از کف بدهیم، بی هیچ توشه گرفتن برای آخرت و درس آموزی برای دنیا. شب قَدْر، شب برکت، رحمت و مغفرت الهی است؛ شبی که در لحظه لحظه اش خدا جاری است و هر دقیقه اش سرمایه ای است که باید چون جان پاس داشت و آن را به راحتی از کف نداد. مگر می توان غیر از لیالی قَدْر، شبی یافت که ارزشی فزون تر از هزار ماه داشته باشد؟ مگر می توان غیر از این لحظات روحانی و معنوی، روزها و شب هایی سراغ گرفت که درهای بهشت به روی مردمان گشوده و درهای دوزخ بر روی آنان بسته باشد؟ مگر می توان لحظه هایی نشان دادکه در آنها نفس کشیدن تسبیح و خوابیدن عبادت باشد؟ پس بیایید قَدْر لیالی قَدْر را بیشتر بدانیم و پیش از آن که لحظه های ارزشمندش سپری شود، از چشمه سار جوشان آن خود را سیراب کنیم. پیامبر(ص): «در این ماه شبی است که برتر از هزار ماه است؛ هرکس از فیض شب قَدْر محروم شود، از تمام خیرات بی نصیب مانده است و از برکات شب قَدْر محروم نمی ماند، مگر کسی که خویشتن را محروم کرده است.» پس یاران، مبادا در این شب های مقدس از دعا رو برگردانید و شب قَدْر را به غفلت سپری کنید. مبادا خویشتن را از رحمت خدای محروم کرده، سرنوشتی شقاوت بار برای خویش رقم بزنید. شب قَدْر، فرصتی است برای جبران و دمی خوش است برای نجوای عاشقانه. شب قَدْر، بهاری ترین فصل عمر انسان مسلمان، بارانی ترین وقت، معراجی ترین لحظه، زمانی برای روی آوردن به خلوتی روح انگیز و فرصتی برای شست وشوی روح در جویبار زلال توبه است. شب قَدْر، فرصتی برای سیر در دنیای باطن است. شب قَدْر، فرصتی برای نماز و نیایش است. قَدْر، آماده شدن برای پرواز است. دل بریدن از زندگی مادی و سفر به معنویت محض است. امام خمینی(ره) می فرمایند: «در شب قَدْر مسلمانان با شب زنده داری و مناجات خود، از قید بندگی غیر خدای تعالی ـ که شیاطین جن و انسند ـ رها شده و به عبودیت خداوند در می آیند». شب قَدْر، بهترین فرصت برای تحوّل روحی و دست برداشتن از معاصی است. در لیلة القَدْر، همه چیز فراهم است: دعوت ربوبی، سفره آسمانی، خدایی که می خواهد ببخشاید، قلم هایی که آماده اند گناه را خط بزنند و ملایکه ای که آماده اند تا دست گیرند. هیچ بهانه ای پذیرفته نیست؛ تا ما چه بکنیم. باید برخاست و جان را در زلال نابِ معرفت الهی شست وشو داد. باید برخاست و زنگار وابستگی به هوا و هوس و دلبستگی به زر و زیور دنیا را ازخویشتن زدود. باید برخاست و سبک بال در حریم معبود حقیقی حضور یافت. شب قَدْر، مناسب ترین فرصت برای بندگان خداست. مؤمنان در این شب ها، با حال و هوایی غریب، در آرزوی وصل، دلی بی شکیب دارند. پس توهم برادر پرهیزگار، این شب ها را قَدْر بدان و با دوست حرف بزن. در پناه سجّاده، روحت را به عطر نیایش بیامیز و شکایت کن از خویش و آنچه در خلوت و جلوت انجام داده ای. تن به عبادت بده و معبود را بنده باش. در این شب های مقدس، دل به مِهر مهربانِ «قَدْر» بسپار و در خلوتی زلال و روشن، در پناه سجّاده و مفاتیح و قرآن، رو به قبله بنشین و دفتر زندگی ات را مرور کن. دست هایت را به سمت آسمان بلند کن و خدا را از صمیم دل بخوان تا دعایت را اجابت کند؛ چرا که پیامبر خدا(ص) فرمود: «دعای روزه دار رد نمی شود». از آداب شب های قَدْر، قرآن بر سر گرفتن است. مؤمنان روزه دار، در ماه خدا و خانه خدا، کتاب خدا را گشوده، بر سر می گیرند و آن را شفیع خود قرار می دهند. مؤمنان خداجو، با گشودن قرآن، به آغوش آن پناه می برند و با قرآن پیمان مجدد می بندد. آنان همچنین با قرائت قرآن و در جلو قرار دادن آن، به محتوای قرآن می اندیشند و با معارف نورانی آن، همه زوایای زندگی خویش را نورانی و متعالی می سازند. در این شب ها، قرآن و مفاتیح، هم سفر مؤمنان عاشق در جاده های اشک و توبه اند. سه شب خو کردن به عادت قَدْر و دل سپردن به خلوتِ اُنس، گشودن و خواندن قرآن، آنان را زلال می کند و شهد ساقه سبز کرامت می چشاند. زنده داشتن شب های قَدْر برای نیل به فیض ابدی آن بسیار تاکید شده است که باید مؤمنان، خویشتن را در مسیر وزش این نسیم رحمت قرار دهند تا روحشان طراوت و نشاط یابد. شب قَدْر، نهر جاری آمرزش است و باید مؤمنان در مسیر این رود زلال و شوینده قرار گیرند تا از هر آلودگی مبرا شوند. در خلوت قَدْر، بی واسطه می توانیم با آن بی نیاز آفریننده تکلّم کنیم. در شب قَدْر، همه درها گشوده و همه جاده های نورانی باز است. تنها کافی است در جویبار اِنابت تن بشویی تا اجابت شوی.

چه شد؟
ماه ها انتظار می کشیدی که باز هم «ماه خدا» فرا رسد تا به این آستان دست نیاز برآوری و پای طلب باز کنی و برای فرا رسیدن دوباره شب های قَدْر لحظه شماری می کردی. اینک این گوی و این میدان. این تو و این ماه خدا و شب قَدْر. بنا بود در شب قَدْرِ گذشته آمرزیده شوی و مدال غفران الهی بر گردن بیاویزی؛ امّا چه شد؟! امسال، شب قَدْر همان حال و هوای معنوی را دارد. رحمت الهی همواره شامل حال بندگان می شود؛ به شرط این که کوتاهی نکنیم. راستی، آن اشک ها و ناله ها چه شد و کجا رفت؟ امسال هم، قرار نیست که شب های سرنوشت ساز قَدْر و لحظات نورانی و عرفانی سحر و حضور قلب نماز شب و نوافل، و دعای جوشن کبیر و ابوحمزه ثمالی را در فضای مسجد و مصلا جا بگذاری و باز هم عریان از این همه جامه های بهشتی، وارد ماه شَوّال شوی. شب قَدْر، فرصت مناسبی برای محاسبه و به خود پرداختن و به خدا رسیدن است. اکنون این ما و این شب قَدْر که شب نزول قرآن است و شبی است که از هزار ماه برتر است. آیا یادآوری آیه شریفه ای که می فرماید: «ای بندگانی که بر نفس خویش ستم کردید، از رحمت خدا ناامید نشوید»، ما را بر آستان حضرت دوست پایبند خواهد کرد؟ آیا همنوا شدن با ناله حضرت یونس و نیایشی که آدم و حوّا نمودند و گفتند: «پروردگارا ما به خویش ستم کردیم و اگر تو ما را نیامرزی و بر ما رحمت نکنی، به یقین از زیانکاران خواهیم بود»، ما را تقدیری دیگر و سرنوشتی بهتر خواهد داد؟ آری باید به طهارت درون اندیشه کرد و جان آلوده را پیراست. شب قَدْر، فرصتی برای خودسازی است. کسی که در این شب به نیایش می پردازد و با اندیشه، به عزمی پولادین دست می یابد، می تواند سرفصل جدیدی از زندگی با عزّت را برای خود بیافریند. این فرصت ها در تمامی لحظات زندگی انسان ها وجود دارد و در این شب بیشتر. شاید رابطه نزول قرآن و شب قَدْر این باشد که انسان با تأمل و درس گرفتن از قرآن می تواند در زندگی خویش تحوّل و تقدیری شگرف بیافریند و چه بسیارند انسان هایی که سرنوشت آنها با شنیدن چند آیه و حتی یکی از آیات الهی تغییری اساسی یافته است. شب قَدْر، بهترین گاه آرایش صحیفه دل مؤمنان به زیور ذکر خداست. شبی که در آن خطاب می‌آید: کجایند جوانمردان شب‌خیز که در آرزوی دیدار، بی‌خواب و بی‌آرام بوده‌اند و در راه عشق شربت بلا نوشیده‌اند، تا خستگی ایشان را مرهم گذاریم و اندر این شب قَدْر ایشان را با قَدْر و منزلت گردانیم؛ که امشب، شب نوازش بندگان است و وقت توبه گنهکاران.شب قَدْر، سرنوشت یکسال ما تعیین می شود، این شب ها را از دست ندهیم و برای تعجیل در فرج مولایمان دعا کنیم.

منابع:

  1. یمنا
  2. ویکی شیعه
  3. گلبرگ، آبان ۱۳۸۰، شماره ۲۲(عبداللطیف نظری)

باکس شناور "همچنین ببنید"

سلام

سلام

اگر سکوت قلبم را شکستم؛ اگر نفس­ های در­مانده از قفس ِسینه ­ام را آزاد …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

20 − دوازده =