سه شنبه , ۲۷ آذر ۱۳۹۷
خانه / تفرجگاه / سرگرمی / گشتي در آسمان‌ها

گشتي در آسمان‌ها

۱٫ چرا ستاره قطبي را هميشه در يك نقطه ثابت مي‌بينيم؟
گشتي, آسمانزمين دور محوري مي‌چرخد كه اگر اين محور را به سمت شمال امتداد دهيم، در فاصله بسيار دوري به ستاره قطبي خواهيم رسيد. فاصله ستاره قطبي از منظومه شمسي ما آن‌قدر زياد است كه مدار گردش زمين دور خورشيد مانند چرخش يك نقطه بسيار ريز مي‌ماند. اگر فردي در قطب شمال زمين ايستاده باشد، ستاره قطبي را درست بالاي سر خود خواهد ديد. البته امتداد محور چرخش زمين در فضا ثابت نيست و در يك دوره ۲۶ هزار ساله دور يك دايره مي‌چرخد، به طوري‌كه تا ۲۰۰۰ سال ديگر امتداد محور چرخش زمين به ستاره ديگري به نام نسر واقع (وگا) ختم مي‌شود و پس از يك دوره ۲۶۰۰۰ ساله، دوباره امتداد محور چرخش زمين با ستاره قطبي فعلي منطبق مي‌شود.
۲٫ ستاره‌شناسان چگونه فاصله ستارگان تا زمين را محاسبه مي‌كنند؟
همان‌طور كه مي‌دانيد، فاصله برخي از ستاره‌ها تا زمين به هزاران سال نوري مي‌رسد. اگر اخترشناسان مي‌خواستند با محاسبه زمان ارسال و برگشت پرتوهاي نوري يا امواج فاصله زمين تا ستاره‌ها را اندازه بگيرند، مي‌بايست هزاران و حتي ميليون‌ها سال منتظر مي‌ماندند. دانشمندان رياضيدان راه‌حل ساده‌اي به نام اختلاف منظر يافته‌اند كه با اين شيوه مي‌توان به راحتي فاصله اجسام دور را محاسبه كرد. براي فهم بهتر، ابتدا مثالي مي‌زنيم: مدادي را مقابل چشمان خود بگيريد. ابتدا چشم چپ را ببندید و با چشم راست به آن نگاه کنید. بعد چشم راست را ببندید و با چشم چپ به آن نگاه كنيد.
حتماً به نظرتان آمده كه مداد چند سانتي‌متر جا به جا شده است. با همين روش ساده بود كه اخترشناسان توانستند شعاع كره زمين و به دنبال آن فاصله ماه و خورشيد از زمين را پيدا كنند. با دانستن فاصله زمين تا خورشيد مي‌توان به راحتي فاصله زمين تا ستاره‌ها را محاسبه كرد.
اخترشناسان از يك ستاره مشخص دو عكس به فواصل شش ماه از هم مي‌گيرند. وقتي اين دو عكس را با هم مقايسه مي‌كنند، به نظر مي‌رسد كه ستاره چند درجه در آسمان جا به جا شده است. با داشتن فاصله زمين تا خورشيد و زاويه (نصف زاويه‌اي كه به نظر ستاره جا به جا شده) و به كمك فرمول مثلثاتي ساده، مي‌توان فوراً فاصله چند سال نوري از زمين تا اين ستاره را محاسبه كرد.

مهدي رضايي

منبع: یاران امین ـ جوان ـ فروردین ماه ۱۳۹۰ ـ شماره ۶۶٫

باکس شناور "همچنین ببنید"

روز جهاني كوهستان

كوهستان

كوهستان مظهر استقامت و عظمت، مکانی ساكت، مقدّس، پر رمز و راز است كه آرامش …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

16 + 6 =