چهارشنبه , ۲۳ آبان ۱۳۹۷
خانه / آیین زندگی / ماه حیات و زندگی
ماه حیات و زندگی

ماه حیات و زندگی

ماه حیات و زندگیبعضی از اهل معرفت و اهل سلوک معنوی معتقدند که ماه ربیع‌الاول، به معنای حقیقی کلمه، ربیع حیات است، ربیع زندگی است؛ زیرا در این ماه، وجود مقدس پیامبر گرامی و هم چنین فرزند بزرگوارش حضرت ابی‌عبداللّه جعفربن‌محمدالصّادق ولادت یافته‌اند و ولادت پیغمبر سرآغاز همه‌ی برکاتی است که خدای متعال برای بشریت مقدر فرموده است. ما که اسلام را وسیله‌ی سعادت بشر و راه نجات انسان می دانیم، این موهبت الهی مترتب بر وجود مبارک پیغمبر است که در این ماه اتفاق افتاد. حقیقتاً باید این میلاد عظیم را مبدأ همه‌ی برکاتی دانست که خدای متعال جامعه‌ی بشری را، امت اسلامی را، پیروان حقیقت را به آن سرافراز کرده است. صِرف جشن گرفتن کافی نیست؛ در درجهی اول باید پیوند قلبی خودمان با پیغمبر را تقویت کنیم. دنیای اسلام باید رابطهی معنوی و قلبی و عاطفی خود با نبی مکرم را روزبهروز تقویت کند؛ این نقطهی مشترک بین همهی مسلمانان عالم است. آن کسانی که دلشان برای تشکیل امّت اسلامی می تپد، باید بر روی این نقطه تکیه کنند: رابطهی معنوی و عاطفی با وجود مقدس پیغمبر. یعنی در درجهی اول و به طور جدی، تصمیم بر تبعیت از آن بزرگوار در همهی امور. در آیات کریمهی قرآن، دربارهی اخلاق پیامبر، دربارهی رفتار سیاسی پیغمبر، دربارهی نوع حاکمیت پیغمبر، دربارهی احساس پیامبر(ص) نسبت به مردم – چه نسبت به مسلمان‌ها، چه نسبت به غیر مسلمان‌ها –  شرح داده شده است. تربیت صحابهی بزرگوار پیامبر در زمان پیغمبر و رفتار آن‌ها، نشان دهندهی آن جهتی است که در تعلیم و تربیت امت اسلامی، مورد نظر اسلام و مورد نظر پیامبر است. باید این ها را در زندگىِ خودمان پیاده کنیم، باید این‌ها را عملیاتی کنیم؛ صِرف گفتن کفایت نمی کند.(۱) ماه ربیع‌الاول آمیخته با خاطره غم انگیزی چون شهادت امام عسکرى(ع) و ماه میلاد مبارک پیامبر(ص) و حضرت صادق(ع)، هجرت پیامبر(ص) از مكه به مدینه، آغاز امامت پر برکت حضرت بقیة اللّه(عج) و ماه رخداد واقعه عظیم«لیلة المبیت» است. در مجموع از ماه‌هاى بسیار پربرکت و پرخاطره‌ای است که سزاوار است، همه علاقه‌مندان مکتب اهل بیت(ع) آن را ارج نهند و گرامى بدارند. شرح رخدادهای مختلف واقع شده در ماه ربیع‌الاول عبارت است از:

  1. شب اول ربیع‌الاول: این شب به نام «لیلة المبیت» مزین است، در این شب یک حادثه مهم تاریخى واقع شده است؛ در سال ۱۳بعثت، پیامبر(ص) از مکه به قصد هجرت به سوى مدینه، از شهر خارج شد و در «غار ثور» پنهان گردید و امام على(ع) براى اغفال دشمنان، فداکارانه در بستر آن حضرت خوابید و مشرکان قریش که خانه پیامبر(ص) را محاصره کرده بودند، به گمان آن که ایشان در بستر آرمیده است، تا صبح منتظر ماندند و چون صبحگاهان با شمشیرهاى برهنه به منزل آن حضرت هجوم بردند تا پیامبر(ص) را بکشند، امام على(ع) را دیدند که از آن بستر برخاست، بدین ترتیب، پیامبر(ص) در فرصتى مناسب خود را از چنگال مشرکان قریش نجات داد و امام علی(ع) نیز با این فداکارى، عشق، علاقه و برادرى خود را نسبت به ایشان نشان داد؛ این در حالى بود که هر زمان ممکن بود کسى را که در آن بستر خوابیده بود به قتل برسانند. بنابر این آیه: بعضى از مردمِ(با ایمان و فداکار) و از ميان مردم كسى است كه جان خود را براى طلب خشنودى خدا مى‌فروشد، و خدا نسبت به [اين‌] بندگان مهربان است.»(۲) در حقّ امام على(ع) نازل شد. در سال هجرت که مبدأ تاریخ مسلمانان است، تحوّلى عظیم در جهان اسلام روى داد.
  2. ۸ربیع‌الاول: ۸ربیع‌الاول(۲۰۶ه.ق) شهادت امام عسکرى(ع) و آغاز امامت حضرت صاحب الزمان(عج) است.
  3. ۱۰ربیع‌الاول: ازدواج پیامبر(ص) و خدیجه(ع) که روزه آن به عنوان شکرگزارى مستحب  است.
  4. ۱۲ربیع‌الاول: روز ولادت پیامبر(ص) و روز انقراض دولت بنى مروان(۱۳۲ه.ق) است.(۳) هم چنین بعد از ۱۲روز که مسیر راه میان مکه و مدینه را پیامبر(ص) پیمودند، وارد مدینه شدند.
  5. ۱۴ربیع‌الاول:  در چنین روزى(۶۴ه.ق) یزید بن معاویه  پس از ۳سال و ۹ماه خلافت که همراه با جنایات عظیمى بود(واقعه کربلا و شهادت امام حسین(ع) و یارانشان) در ۳۷سالگى در منطقه«حوران» به هلاکت رسید. جنازه اش در دمشق دفن شد، ولى اکنون اثرى از آن نیست.
  6. شب ۱۷ربیع‌الاول: شب ولادت پیامبر(ص) و هم چنین ۱سال قبل از هجرت شب معراج پیامبر(ص) صورت گرفت.(۴)
  7. روز ۱۷ربیع‌الاول: هنگام طلوع فجر، جمعه سال عام الفیل(۸۳ه.ق)، ولادت پیامبر(ص) و ولادت امام صادق(ع) است.(۵)  از این جهت بر اهمیت این روز افزوده شده است.(۶)

اعمال ماه ربیع‌الاول
اعمال مشترک اول هر ماه است: دعاى هنگاه رویت هلال، خواندن سوره حمد، نماز اول ماه و روزه گرفتن و … . امّا اعمال مخصوص:

  1. ۱ربیع‌الاول: به شکرانه هجرت موفقیت آمیز پیامبر(ص) این روز روزه مستحب است. صدقه، انفاق، احسان و هم چنین زیارت آن بزرگوار، در این روز مناسب است. مرحوم«سید بن طاووس»، دعایى را براى این روز در کتاب اقبال نقل کرده است.
  2. ۱۲ربیع‌الاول: خواندن ۲رکعت نماز: در رکعت اول بعد از خواندن  سوره حمد، ۳مرتبه سوره: «قل یا ایها الکافرون»(سوره كافرون) و در رکعت دوم بعد از حمد، ۳مرتبه سوره «قل هو الله احد»(سوره توحید) مستحب است.
  3. ۱۷ربیع‌الاول: روزی بسیار مبارک كه داراى اعمالى است:

۱) غسل؛ به نیت ۱۷ربیع‌الاول.
۲) روزه؛ با فضیلت بسیار، از جمله: روزه این روز را خداوند ثواب روزه ۱سال را مقرّر مى فرماید.(۷)
۳) دادن صدقه، احسان نمودن، خوشحال کردن مؤمنان ، زیارت مشاهد مشرفه.(اماكن زیارتی)
۴) زیارت پیامبر(ص): هر کس بعد از وفات من، قبرم را زیارت کند مانند کسى است که به هنگام حیاتم به سوى من هجرت کرده باشد، اگر نمى توانید مرا از نزدیک زیارت کنید، از همان راه دور به سوى من سلام بفرستید.(۸)
۵) زیارت امام على(ع): نیز در این روز مستحب است با همان زیارتى که امام صادق(ع) در چنین روزى کنار ضریح شریف آن حضرت(ع) ایشان را زیارت کردند.(۹)۶)

تکریم، تعظیم و بزرگداشت ۱۷ربیع‌الاول بسیار به جا است. «سید بن طاووس»، در كتاب اقبال، در تکریم و تعظیم ۱۷ربیع‌الاول به خاطر ولادت شخص اول عالم امکان و سرور همه ممکنات(ص) سفارش بسیار کرده است. بنابراین، سزاوار است مسلمانان با برپایى جشن ها و تشکیل جلسات، هرچه بیش تر با شخصیت، سیره و تاریخ زندگى پیامبر(ص) آشنا شوند و از آن، براى ساختن جامعه‌اى اسلامى و محمدى بهره کامل گیرند.

نظراتتان را از طریق بخش دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید:

یمنا؛ پایگاه اطلاع رسانی یاران محمد امینْ(ص): انتقادات، پیشنهادات خود را به نشانی @yomnaadmin ارسال نمایید. آدرس تلگرام: t.me/Yomna_ir

پانویس:

  1. بیانات در دیدار مسئولان نظام و میهمانان کنفرانس وحدت اسلامی ۱۳۹۱/۱۱/۱۰.
  2. «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ»؛ سوره بقره، آیه ۲۰۷٫
  3. مطابق نظر مرحوم شیخ کلینى و مسعودى و هم چنین مشهور میان اهل سنّت.
  4. طبق روایات مشهور شیعه.
  5. مشهور میان علماى امامیه روز ولادت حضرت(ص) در مکه است.
  6. در عام الفیل ابرهه با فیل برای تخریب کعبه آمد، ولى نابود شدند.
  7. اقبال الاعمال، نشر دفتر تبلیغات اسلامى، تحقیق آقاى جواد قیّومى اصفهانى، ص۶۰۳٫
  8. اقبال الاعمال، نشر دفتر تبلیغات اسلامى، تحقیق آقاى جواد قیّومى اصفهانى، ص۶۰۳٫
  9. اين زيارت در بخش زيارات اقبال الاعمال سيد بن طاووس، صفحه ۳۰۱ آمده است.

منابع:
ایسنا
رجانیوز
پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای(مد‌ظله‌العالی) مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی و مفاتیح نوین، ناصر مكارم شیرازی و همكاران، چ ۲۲، ۱۳۸۹، انتشارات امام علی بن ابی طالب(ع)

باکس شناور "همچنین ببنید"

حكومت جهاني

این روزها بیش تر از هر زمانی بحث حکومت واحد جهانی، جهانی شدن و جهانی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7 − شش =