جمعه , ۲۹ تیر ۱۳۹۷
ارز

دلار

ارزبه مجموعه پول‌های خارجی که در کشورهای دیگر داد و ستد شود، ارز یا دلار گفته می‌شود. «ارز» یا «دلار» نوع پذیرفته‌شده‌ای از پول(سکه، اسکناس های کاغذی  و …) است(۱) که توسط دولت توزیع و وسیله اصلی پرداخت در معاملات اقتصادی با دیگر کشورها است. در فرهنگ معین «پول خارجی»، «ارز» یا «دلار» تعریف شده است.(۲) بخش مهمِّ اقتصادِ هر کشور پول است و ارزش پول یعنی افزایش نرخ «ارز»(افزایش کمیّت های پول داخلی در مقابل یک واحد «ارز» یا «دلار» خارجی). وقتی ارزش پول داخلی کشوری بالا می رود(قیمت «ارز» یا «دلار»ِ خارجی ارزان می شود) صادرات آن کشور برای خارجی ها گران و واردات آن برای اتباع داخلی، ارزان می شود. نرخ «ارز» یا «دلار» مشخص می‌کند که ارزش هر یکای پول یک کشور(برای نمونه ریال ایران) به ازای پول خارجی «ارز» یا «دلار» چقدر است. «ارز» رسمی ایران که دولت معاملات جهانی خود را با آن انجام می‌دهد «دلار آمریکا» است.

علل افزایش نرخ «ارز» یا «دلار» در ایران چیست؟
افزایش نرخ «ارز» یا «دلار»، معلول عدم تعادل ها، مشکلات ساختاری اقتصاد، تورم، کمبود مواد اولیه صنعتی، کاهش عرضه «ارز» یا «دلار»(در نتیجه نقصان صادرات)، تحریم اقتصادی و همچنین تمایل به تبدیل دارائی های نقدی از حالت ریالی به حالت «ارزی» یا «دلاری» است. لازم به ذکر است که مشکلات ساختاری اقتصاد، مانند: افزایش هزینه های دولت، کسر بودجه، اجرای طرح های عمرانی، انتشار اسکناس جدید بدون پشتوانه، بدهی دولت به بانک مرکزی وبالاخره اسقراض خارجی، همه و همه منجر به تورم و ترقی نرخ «ارز» یا «دلار» و در نهایت، کاهش ارزش پول ملّی خواهد گردید. نقصان ارزش پول ملّی دارای دو جنبه و دو اثر است:

  1. اثر بر روی ارزش داخلی پول، یعنی تورم و گرانی مداوم قیمت ها
  2. اثر بر روی ارزش خارجی پول، یعنی ترقّی نرخ «ارز» یا «دلار» یا کاهش برابری پول ملّی در برابر پول خارجی.

نرخ «ارز» یا «دلار» چگونه تعیین می شود؟
دو روش تعیین نرخ «ارز» یا «دلار» وجود دارد:

  1. درکشورهائی که ورود و خروج «ارز» یا «دلار» آزاد می باشد و دولت و بانک مرکزی در بازار ارز دخالتی ندارند، درحقیقت یک بازار جهانی ارز وجود دارد، ورود وخروج ارزهای مختلف درآن آزاد می باشد و نظام ارزی آن، نظام آزاد ارز نامیده می شود.
  2. درکشورهائی که ورود وخروج «ارز» یا «دلار» تحت کنترل دولت و بانک مرکزی است، بازار ارز یک بازار داخلی، محدود و تحت کنترل است و نظام ارزی، نظام کنترل ارز نامیده می شود.(۳)

در نظام آزاد ارز، نرخ ارز شناور است، بدین معنی که نوسانات عرضه و تقاضای ارز، قیمت آن را تعیین می کند و این قیمت یا برابری، تابع تغییرات عرضه وتقاضا و در اصطلاح شناور است. در نظام کنترل ارز، نرخ ارز، ثابت است، بدین معنی که نرخ، توسط دولت تعیین و دیکته می شود. دولت عمده ترین خریدار و فروشنده ارز است و نرخ را بر اساس ملاحظات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تعیین می کند. در کشورهای پیشرفته صنعتی، علیرغم ثبات نرخ ارز، دولت ها در مواقع ضروری به طور غیر مستقیم دربازار دخالت نموده و نرخ ارز را کاهش یا افزایش می دهند.

رابطه نرخ ارز با صادرات و واردات چیست؟
صادرکنندگان کالا یکی از منابع بزرگ عرضه ارز به داخل کشور هستند وصادرات، فی الواقع به معنی تعویض کالای داخلی با ارز است.وارد کنندگان نیز به نوبه خود ازمنابع بزرگ تقاضای ارز ویا عامل خروج ارز از کشور محسوب می گردند و به دیگر سخن، واردات به معنی خرید یا تهیه کالای خارجی با ارز است.

با ارزش ترین پول های دنیا
پول کدام کشورها با ارزش تر است؟ ۱۰ ارز با ارزش جهان عبارت است از:

  • ۱ . دینار کویت:یک دینار کویت:۳٫۴۲ دلار – دینار کویت واحد رسمی پول کویت و با ارزش ترین ارز جهان است. این واحد پولی نخستین بار در در سال ۱۹۶۱ معرفی شد. کویت به دلیل منابع غنی نفتی و صادرات این طلای سیاه، کشور ثروتمندی در جهان شناخته می شود. خیلی افراد برای به دست آوردن پول زیاد آمریکا را برای کار انتخاب می کنند در حالی که ارزش پول کویت بیش از دیگر کشورهاست.
  • ۲ . دینار بحرین:یک دینار بحرین:۲٫۶۵ دلار – بحرین دارای دومین پول با ارزش جهان بوده و به دلیل داشتن فرصتهای شغلی فراوان بسیار معروف است. دینار بحرین نخستین بار در سال ۱۹۶۵به جای روپیه خلیج فارس معرفی شد . دلیل ارزشمند بودن پول این کشور به دلیل ارتباط با عربستان سعودی و ذخایر نفتی است به همین دلیل بسیاری از افراد در نقاط مختلف جهان،برای یافتن شغل به این کشور می روند.
  • ۳ . ریال عمان:هر ریال عمان:۲٫۶۰ دلار – ریال عمان واحد پول رسمی کشور عمان است که به ۱۰۰۰ بیضا تقسیم می شود. پیش از سال ۱۹۴۰ روپیه هند و ماریا ترزا در عمان به عنوان واحد های پولی در معاملات استفاده می شدند و روپیه هند تا سال ۱۹۵۹ در این کشور ارزش خود را حفظ کرد. قیمت نفت موضوع بسیار مهمی در عمان بوده و این کشور دارای ذخایر فراوانی نفت است.
  • ۴ . لاتس لتونی:یک لاتس:۱٫۸۹ دلار – لتونی کشوری در اروپای شمالی و ریگا پایتخت آن است. این کشور با اینکه کشور کوچکی است اما از سال ۲۰۰۴ به عنوان عضوی از اتحادیه اروپا شناخته می شود. لاتس با کد ایزوی LVL، واحد پولی این کشور است که در سال ۱۹۲۲ معرفی شد و در جایگاه چهارمین پول با ارزش جهان شناخته می شود. این واحد پولی جایگزین روبل، واحد پول سابق این کشور شده است.
  • ۵ . پوند انگلیس:یک پوند:۱٫۶۱۶ دلار – این واحد پولی مشهورترین و براساس اسناد معتبر، قدیمی ترین واحد پول جهان شناخته می شود. پوند استرلینگ یا بطور کوتاه پوند، واحد پول پادشاهی بریتانیا است. واحد کوچک تر پوند پنی نام دارد یک پوند،صد پنی است. انگلیس جزو گران ترین کشورهاست که برای سفر به آن جا باید یک کیسه پول همراه خود برد.
  • ۶ . دینار اردن:یک دینار:۱٫۴۱ دلار – دینار واحد پول اردن در قاره آسیاست . دینار اردن به ۱۰ درهم، ۱۰۰ قرش و یا ۱۰۰۰ فلس تقسیم می شود . این واحد پولی در سال ۱۹۴۰ معرفی شد و واحد آن برابر با دلار فلسطین است. کد ISO 4217 این پول JOD است . اگرچه این کشور از کمبود منابع و ذخایر نفت فراوان رنج می برد امّا ارزش پولی آن بالاست.
  • ۷ . یورو اتحادیه اروپا:یک یورو:۱٫۳۱۶۲۲ دلار – یورو واحد پول کشورهای منطقه یورو است – این واحد پولی که بزرگ ترین قدرت تجاری دنیا را شکل داد، با هدف وصل کردن کشورهای اروپایی برای مقاصد تجاری و سیاسی و در بحبوحه آشوب های سیاسی و اقتصادی در سال ۱۹۹۹ معرفی شد و هم اکنون در ۱۷ کشور از جمله آلمان، فرانسه، بلژیک، ایتالیا،هلند، یونان، پرتغال، اسپانیا استفاده می شود . امروزه ارزش یورو بیش از دلار است. در ۸۵ درصد معاملات در بازار ارز خارجی از یورو استفاده می شود.
  • ۸ . دلار کایمن:یک دلار کایمن:۱٫۲۲ دلار – واحد پولی جزایر کایمن است که تنها در این جزیره از آن استفاده می شود . کد ایزوی این واحد KYD است که به ۱۰۰ تقسیم می شود . این واحد پولی در سال ۱۹۷۲ معرفی شد . مسئولیت کنترل این واحد پولی برعهدهٔ مرجع پولی جزایر کیمن قرار دارد . از مزایای این واحد پولی آن است که مالیات به آن تعلق نمی گیرد.
  • ۹ . فرانک سوئیس:یک فرانک سوئیس:۱٫۱۰ دلار – فرانک واحد پول کشورهای سوئیس و لیختن اشتاین و هر ۱ فرانک مساوی ۱۰۰ سانتیم است . سوئیس یکی از مکان های پرگردشگر دنیا شاناخته می شود که زیباییها و جذابیت های فراوان دارد . این واحد پولی ارزشی بیش تر از دلار آمریکا دارد.
  • ۱۰ . دلار استرالیا:یک دلار استرالیا:۰٫۷۵دلار آمریکا – استرالیا به دلیل زیبایی ها و اقتصاد قدرتمندش در دنیا بسیار مشهور است . دلار استرالیا واحد پول این کشور است که به اختصار AUD نامیده می شود و با علامت اختصاری $.A و یا بصورت غیر رسمی AU$ نمایش داده می شود . دلار استرالیا از جهت نرخ بهره بالا در این کشور، عدم مداخله دولت در بازار سهام خارجی، تثبیت اقتصاد و دولت، و سود معاملات بازرگانی بویژه با کشورهای آسیایی در سطح جهان مطرح است.

نظرات، انتقادات و … خود را از طریق بخش دیدگاه‌ها با ما مطرح و مطالب خود را به نشانی ادمین کانال : @yomnaadmin  ارسال فرمایید.  در تلگرام همراه با ما t.me/Yomna_ir

برگرفته از:

پول، ارز و بانک داری / مجتبی زمانی فراهانی.
نرخ ارز و اصلاحات اقتصادی / سید محمد حسین عادلی.
گزارش اقتصادی و ترازنامه / بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
خلاصه تحوّلات اقتصادی کشور / بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
آثار بورس اوراق بهادار بر اقتصاد و بازرگانی کشور / محمّد بلوریان تهرانی.
ماه نامه بررسی های بازرگانی / موسسه مطالعات و پزوهش های بازرگانی ایران.

پانویس:

  1. پول؛ وسیله، قطعه، شی یا چیزی است که انسان‌ها برای تبادل خواسته‌ها، خدمات، کالاها و نیازهای خودشان از آن استفاده می‌کنند. به طور کلّی هر چیزی می‌تواند به عنوان پول مورد استفاده قرار گیرد. در زمان های قدیم کالاها به عنوان پول مورد استفاده قرار می‌گرفتند و در بسیاری کشورهای جهان طلا و نقره به عنوان پول رایج بودند.
  2. ارز؛(اَ) [په](اِ.): بها، قیمت، ارزش، پول خارجی، پول بیگانه.  ارز تهاتری: ارزی که در قراردادهای پایاپا مبنای محاسبه قرار می گیرد.  ارز یوزانس: ارزی که پس از دریافت کالا حواله می شود. ارز دولتی: ارزی که دولت از طریق بانک های مجاز و به نرخ دولتی می فروشد. ارز دانشجویی: ارزی که دولت به دانشجویان خارج از کشور برای ادامة تحصیل می دهد. ارز شناور: ارزی که بهای آن ثابت نیست و براساس عرضه و تقاضا تعیین می شود. ارز رقابتی: ارزی که از سوی دولت در رقابت با بازار آزاد عرضه می شود. ارز صادراتی: ارزی که از طریق فروش کالای صادراتی تأمین می شود.
  3. بازار.(اِ) در پهلوی واچار(در هوجستان واچار=سوق الاهواز. رجوع شود به خوزستان) در پارسی باستان آباکاری مرکب از: آبا در سانسکریت سبها. به معنی محل اجتماع و جزو دوم مصدر کاری، به معنی چریدن(دارمستتر، تتبعات ایرانی، ج۲، ص۱۲۹-۱۳۱). گیلکی واچار.(نیز:بازار.م) فریزندی ویرنی بازار. نطنزی واچار(۱ ص۲۹۰). سمنانی وازهار. سنگسری وزر. سرخه ای، لاسگردی و شهمیرزادی بازار.(۲ ص ۱۸۸).استی بزر.(استی ۱۱۴)؛ محل خرید و فروش کالا و خوراک و پوشاک. لغت فرانسه ٔ بازار از پرتقالی گرفته شده و پرتقالیان نیز از ایرانیان گرفته اند.(نداب ۳: ۳-۴ فرامرزی) و رک:دایرة المعارف فرانسه.(از حاشیه ٔ برهان قاطع چ معین ج ۱ ص۲۱۸). اعراب در آن تصرف کرده الف را به «یا» بدل کرده بی زار گفته و بیازره بر آن جمع بسته اند.(انجمن آرا و آنندراج) رجوع به شعوری ج۱ ورق۱۶۱ شود. دو رسته از دکان های بسیار در برابر یکدیگر که سقفی آن دو رسته را به یکدیگر می پیوندد. میدان داد و ستد. کوی سوداگران. مغازه. دکان. دکه. بازار صحاف ها. بازار بزازها. بازار کفاش ها. بازار خیاط ها. بازار سراج ها و غیره. بازار عطرفروشان؛ لَطِمَه(منتهی الارب).ج، لطایم. سوق.(دهار)(ترجمان القرآن). ج؛ اسواق. قَسیمة.(منتهی الارب). تیم. رجوع به دزی ج۱، ص۴۸ شود. در قاموس کتاب مقدس آمده:(انجیل لوقا ۷:۳۲) بازار: معروف است و در آن جا هر گونه متاع به فروش می رود و گاهی کوچه های درازی ترتیب داده در طرفینش دکان ها می ساختند چنان که حال نیز معمول است و گاهی این لفظ دلالت بر محل وسیعی می نماید که در میان شهر قرار داده خریدار و فروشنده در آن جا جمع می شدند و متاع های خود را به فروش می رساندند و به تدریج احکام و مباحثات و مسائل مشکله ٔ فلسفیه و سیاسیه را در آن جا گفت و گو می نمودند.(کتاب اعمال رسولان ۱۶:۱۹و۱۷:۱۷). و اهالی دهات و قضات و صاحب منصبان در آن جا فراهم می شدند لذا فرمایش مسیح در انجیل مرقس ۱۲:۳۸ می فرماید که ایشان سلام را در بازارها دوست می دارند صحیح می باشد و اطفال و اشخاص بی کاره نیز در آن جا جمع می شدند و چون خداوند ما مسیح خواست که فریسیان را توبیخ و سرزنش نماید چون که اعمال عجیبه در میان ایشان به جا آورده و با وجود آن او را ترک کرده، رد نمودند و یوحنا را قبول کردند و حال آن که اعمال عجیبه به جا نیاورد ایشان اشخاصی را که متابعت والدین خود می نمایند تشبیه فرمود و باید دانست که عمله هائی که طالب کار بودند در میان بازار فراهم می شدند تا هر کسی که خواهد ایشان را کار فرماید چنان که در این روزها نیز معمول است.

منابع:

  1. یمنا
  2. نمناک
  3. imf.org
  4. ویکی‌پدیا
  5. ارز؛ لنگرگاه اقتصاد
  6. مجله اینترنتی برترین ها
  7. فرهنگ تک جلدی دکتر محمّد معین، چ۴، ۱۳۸۳.
  8. چگونه پول دار شویم؟ ۱۶راه پولدار شدن را بدانید.

باکس شناور "همچنین ببنید"

امید

امید

آرزوی روی دادن امری همراه با انتظار تحقّق آن، چشمداشت، امید داشتن و امید بستن، …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

18 + 11 =