یکشنبه , ۲۵ آذر ۱۳۹۷
دیدار از خانه خدا

حجّ

دیدار از خانه خداچرا می گویند: خانه خدا؟ مگر خداوند هم خانه دارد؟ خانه در بین انسان ها، محلّی است که می شود در آن جا صاحب خانه را زیارت کرد. با او تماس گرفت. می توان در آن جا مهمان صاحب خانه شد و از توجّهات خاصّ او برخوردار گشت. دیدن یک شخص در خانه اش با دیدن او در بیرون تفاوت دارد. در مورد خدای متعال اگر چه می شود همه جا با او تماس برقرار کرد، امّا مکان هایی قرار داده شده است که به خاطر ویژگی هاییش انسان در آن جا با دیدار از خانه اش، بیش تر به یاد خدا می افتد و راحت تر او را زیارت می کند. به همین جهت عنایت ها و رحمت های خداوند در آن جا بیش تر است، به همین دلیل آن جا را «خانه خدا» می نامند.(۱) برای پرودگار جهانیان خانه های مختلفی است. یکی را کعبه ظاهری گویند که تو طالب دیدار آنی، و غیر آن را بیت المقدس، بیت المعمور، عرش تا برسد به خانه اصلی که آن را قلب نامند و از همه این خانه ها عظیم تر است. شک و تردیدی نیست که طالب هر یک از این خانه ها، باید اعمال و مناسک ویژه ای را به جا آورد. نام دیدار از خانه خدا، حجّ است. در لغت، قصد زیارت کعبه کردن، حجّ است.(۲) در قرآن، بیست‌ودومین سوره، از سوره های مدنی، با ۷۸آیه، سوره حجّ است. در اسلام، مهم‌ترین فروع دین است. در فقه، زیارت بیت‌الله در مکه با انجام اعمال خاصّ در زمانی معیّن، حجّ است. حجّ چند قسم است:

  1. حجّ قِران: حجّ مخصوص ساکنان مکّه است.
  2. حجّ عمره: حجّی که در دهۀ اول ذیحجّه انجام نشود.
  3. حجّ اکبر: حجّی که در آن، عید قربان مصادف با جمعه باشد.
  4. حجّ اصغر: حجّ عمره. زیرا اعمال آن نسبت به حجّ اکبر ناقص است.
  5. حجّ اِفراد: حجّ مردم مکه و کسانی که در فاصلۀ ۱۶ فرسخی مکه یا کمتر از آن اقامت دارند و باید در خانۀ خود یا در میقات پیش از مکه احرام بگیرند.(۳)
  6. حجّ تمتع: حجّ کسانی است که در بیش از ۱۶فرسخی مکّه مُقیمَند و باید از میقات احرام بگیرند.(۴) به مکه روند و همین‌که خانه های مکّه را تلبیه بگویند و ۷بار طواف کعبه کنند.

خانهٔ کعبه (Kaaba)

حجّ تمتع بر کسی واجب می‌شود که استطاعت داشته باشد یعنی از لحاظ مالی، تمکّن ثبت نام و رفتن و انجام مناسک حجّ را داشته باشد و در برگشت هم در تهیّه مخارج عیال خود به زحمت نیفتد و از نظر جسمی بتواند اعمال حجّ را به جا آورد؛ و استطاعت جسمی داشته باشد. اگر بر شخصی حجّ واجب شود و آن را به جا نیاورد، حتّی اگر سال یا سال های بعد فقیر شده و استطاعت خود را از دست بدهد، هم چنان وجوب حجّ بر او پایدار خواهد بود. از بخش های اصلی مراسم حجّ، هفت دور طواف به گرد خانه کعبه است.(۵)

پانویس:

  1. خانه خدا:[ن َ/ن ِخ ُ] (اِ مرکب) خداوند خانه و صاحبخانه(ناظم الاطباء و آنندراج) خانهٔ کعبه(به عربی: الكعبة؛ کَ بِ) نام کعبه اشاره به چهارگوش بودن این سازه دارد. [ع.کعبة] (اِ.) یا خانهٔ خدا(به عربی: بيت الله) بنایی در میان مسجد الحرام در شهر مکّه در کشور عربستان سعودی است. خانه خدا قبل از ابراهیم ساخته شده بود و نخستین سازنده آن آدم است. از جمله مشهورترین نام‌های خانه خدا، بیت‌الله است. نام‌های دیگر کعبه در قرآن؛ البیت، البیت‌الحرام، البیت‌العتیق و البیت‌المحرم است.(دائرةالمعارف اسلام، ج۵، ص۳۱۷، Wensinck, A. J; Ka`ba. Encyclopaedia of Islam IV p. 317)
  2. (حَ جّ) [ع] (مص م): ۱ – قصد کردن. ۲ – قصد زیارت کعبه کردن.
  3. میقات: [ع] (اِ.) محل احرام بستن حاجیان. [جمع: مواقیت] محل قرار. محل احرام بستن حجّاج؛ موضعی که حجّاج در آن جا احرام می‌بندند.
  4. اِحْرام؛ حَرام گردانيدن، لباس طواف پوشيدن. احرام نخستین مرحله از عمره تمتع مربوط به اعمال حجّ است.
  5. دومین مرحله از عمره تمتع مربوط به اعمال حجّ، طواف است. کسی که برای انجام عمره تمتّع، مُحرم شده و وارد مکّه می‌شود، باید به نیّت طواف، ۷بار به دور خانه کعبه که در مسجدالحرام است، بگردد.

منابع:

  1. ستاره
  2. حوزه نت
  3. ویکی پدیا
  4. پایگاه اطلاع رسانی مقام معظّم رهبری
  5. رساله آداب زیارت خانة خدا، شیخ محمد بهاری، تذکرة المتقین، دفتر اول.
  6. مجلّه،  خُلُق آذر و دی ۱۳۸۸، شماره ۱۴، دستورالعمل و آداب زیارت خانه خدا.

باکس شناور "همچنین ببنید"

اقوام

ایران کشوری است که از اقوام گوناگونی تشکیل شده است.(۱) در زیر به برخی از …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

19 + 7 =