سه شنبه , ۲۷ آذر ۱۳۹۷
خانه / اسوه ها / جاشوی بی پروا
دلوار

جاشوی بی پروا

دلوارجاشو: ملّاح، ناویار، کارگر کشتی و کارگر قایق، کارگر کشتی‌ یا لنج(seaman) است که زیر نظر ناخدا یا سرهنگ کار می‌کند.

دِلوار: در لغت، به معنای؛ بی پروا، دلیر، سرزنده، خیره، متهوّر، بی باک، عالی، غیور، بامروت، خیره سر، سرانداز، سلحشور، شجاع، دلاور، نترس، متهوّر، مرد، باشهامت، پرجسارت، پردل، جربزه دار، دلیر، شیردل، صارم، صفدر و با جرأت است.

جاشوی بی پروا دِلوار: انتخاب واژگان جاشوی بی پروا از گنجینه ادبیات فوکلور مردم بوشهر گامی در راستای حفظ و احیای گویش مردم جنوب ایران و به مناسبت ۱۲شهریور ۱۲۹۴، روز ملّی مبارزه با استعمار انگلیس و روز شهادت رئیس‌علی دِلواری، فرمانده نیروهای مقاومت تنگستان در برابر نیروهای انگلیسی است. ۱۲شهریور یادآور رشادت‌ها و دلیری‌های مردم ایران در حفظ کیان و آب و خاک مرز و بوم‌شان است. به همین دلیل با مصوبه شوراي عالي انقلاب روز ۱۲ شهريور، سال روز شهادت رئیس‌علی دِلواري به نام «روز مبارزه با استعمار انگليس» نام گذاري شده‌ است.(*)

این حرف‌ها چیست که می‌زنی خالو؟ در یک گفت و گوی کوتاه تفنگچی دستی به تفنگش کشید و گفت: «رئیس، ما زنده به وجود تو هستیم!» پیدا بود که رئیس‌علی منظور تفنگچی را نفهمیده، اما گفت: «وجود ما از خداست! پشت و پناه ما خداست، این حرف‌ها چیست که می‌زنی خالو؟» تفنگچی که به منظور خود رسیده بود، گفت: «اگر تو نباشی، ما هیچیم رئیس!» رئیس‌علی گفت: «اگر من نباشم، خیلی‌های دیگر هم هستند! اصلا خودتان چی خالو؟ خود شما هم «من» هستید!» تفنگچی بیش از این رئیس علی و تفنگچی‌ها را منتظر نگذاشت.

طاقت آوردی خلیج فارس من
این همه سال ها تو گرمای جنوب
سفره آبی و سبز آسمون
سفره مردم تنهای جنوب
دشمن از ما چی می خواد؟ خلیج فارس
صدای موجاش گریه هامونه
مرواریداش کابین همسرامون
صدفاش قلک بچه هامونه
اون روزا امامقلی خان تو جنوب
پشت پرتغالیا رو خوب شکست
قصه دلیری رئیس‌علی
یاد انگلیسیا همیشه هست
بچه‌های دسته رئیس‌علی
یه بار دیگه به میدون می زنن
شب مث ماهی می رن تو دریاها
صبحا مثل موج بیرون می زنن
پشت این تنگه رو محکم بگیرین
دشمنا رو نذارین پا بگیرن
به امام حسین قسم، یزیدیا
اومدن دریا رو از ما بگیرن

Image result for ‫طاقت آوردی خلیج فارس من‬‎ 300 × 294Images may be subject to copyright. Find out more رئیس علی دلواری علمــــدار قیام، اسطــــــوره ماندگار

«طاقت آوردی خلیج فارس من»،  سروده علیرضا قزوه، مردادماه ۱۳۹۱

دِلوار: دِلوار در کشور نام مکانی در بوشهر است که  در سواحل زیبای بوشهر، با نخلستان‌های سرسبز، گنبدهای نمکی، باف تاریخی بوشهر، بندر تاریخی سیراف، موزه رئیس‌علی دلواری، نیروگاه اتمی بوشهر، کاخ بردک سیاه، بازارهای تجاری، گور دختر، کاروان سرای مشیرالملک، قلعه خورموج و منطقه تاریخی توز آن که بخش‌هایی از نقاط دیدنی این استان هستند. خانه رئیس‌علی دِلواري، این مرد بی باک، شجاع، دلاور، متهوّر و با جرأت دِلواری تبدیل به موزه شده است. دِلوار نام دهی است از دهستان ساحلی بخش اهرم شهرستان بوشهر، واقع در ۳۰هزارگزی جنوب باختری اهرم و کنار راه شوسه ٔ سابق بوشهر به لنگه در ساحل دریا که آب آن از چاه است.(**)  دِلوار نام شهري بندری بر کرانهٔ خلیج فارس در استان بوشهر ایران و محلّ تولّد رئیس‌علی دِلواري مبارز شجاع ايراني در مرکز شهر، بخش ساحلی تنگستان می‌باشد که مرکز بخش دلوار شهرستان تنگستان است. خانه و موزه شهید رئیس‌علی دِلواری در شهر دلوار به فاصله ۴۵کیلومتری جنوب بوشهر واقع گردیده است. در بندر دلوار ۱۶۰فروند موتورلنج باربری و تجارتی وجود دارد. پیشه بخشی از مردم این شهر ماهیگیری است. سدّرئیس‌علی دِلواری(وحدتیه) در ۲۵کیلومتری از وحدتیه به سمت گلدشت بوشهر است. از دیگر جاذبه‌های بوشهر می‌توان به خانه قدیمی قاضی(محله بهبهانی بوشهر)، منطقه باستانی ریشهر(۸کیلومتری جنوب بوشهر)، مقبره ژنرال انگلیسی(بوشهر، خیابان امام خمینی)، گورستان شخاب(جنوب بوشهر)، مسجد شیخ سعدون(مرکز شهر بوشهر)، کلیسای مسیح مقدس(مرکز شهر بوشهر)، قلعه هلندی‌ها(شمال شرقی جزیره خارک)، معبد پوزئیدون،خدای دریا-(جزیره خارک)، گورستان باستانی جزیره خارک، امامزاده میرمحمد حنفیه، کلیسای قدیمی خارک(جزیره خارک)، تل مرو، تل طلسمی(جنوب برازجان)، تل خندق، تا پهن(شمال برازجان)، معبدکلات(۳۰کیلومتری خورموج؛ روستای حیدری)، امامزاده میرارم(جنوب خورموج)، قلعه زائر خضرخان(شمال اهرم)، امامزاده سلیمان(جاده گناوه، دیلم)، خرابه‌های بندرسینیز(۲۰کیلومتری بندر دیلم، حوالی خور امام حسن)، خرابه‌های بندر مهروبان(۲۴کیلومتری شمال بندردیلم)، امام زاده حسن(شهر امام حسن)، مسجد بر دستان(شهرستان دیر)، شاهزاده ابراهیم(ننیزک دشتستان)، امام زاده عبدالمهیمن(بوشهر نزدیک ریشهر) اشاره کرد.

جاشوی بی پروامبارزِ دِلوار: به راستی چرا نام رئیس‌علی دِلواری مانا شد و هر ساله روز شهادت این بزرگ مرد ایرانی به روز ملی مبارزه با استعمار نامیده شده است؟ انگلیسی‌ها همه جا بیرق زده‌اند و برای جوان مشروطه خواه ۲۵ساله، که آرمانی جز مبارزه با استعمار ندارد، جنگ تنها راه ممکن است. رئیس‌علی دِلواری از مردمان غیور جنوب(۱۲۶۱–۱۲۹۴خ/۱۸۸۲–۱۹۱۵م) مبارز مشروطه‌خواه و رهبر قیام جنوب، که در تنگستان و بوشهر علیه نیروهای بریتانیا در دورهٔ جنگ جهانی اول مبارزه کرد. رئیس‌علی دِلواري، قهرمان مبارزه با استعمار انگلیس، پسر زائرمحمّد و خانم شاهي(شهين) بود. زائرمحمّد کدخداي دِلوار مردي متدين، که فرزندانش را بر اساس احکام اسلامي تربيت نمود. وي همزمان با آغاز جنگ جهاني اول در کنار فرزندش رئیس‌علی و ديگر مردم تنگستان به جنگ با قواي انگلستان پرداخت. البته زائرمحمّد بيش تر در تدارکات جنگ کمک مي‌کرد و کمتر در درگيري ها شرکت مي‌نمود. پس از شهادت فرزندش رئیس‌علی، به وي لقب معين‌الاسلام اعطاء شد. در مورد تاريخ تولد رئیس‌علی دِلواري ضابط و کدخداي دِلوار همانند ديگر موارد مربوط به زندگي اوليه او اطلاع دقيقي وجود ندارد. تاريخ تولد وي را مشخص نیست، ولی هنگام بر اساس دست خطي که پشت جلد قرآن متعلق به زائرمحمّد(پدر رئیس‌علی) موجود است، در زمان شهادت ۳۴سال داشته است. وي بر اساس عرف جامعه آن روز ايران با قرآن کريم و ديوان حافظ و شاهنامه فردوسي و ديگر منابع ادب فارسي در مکتبخانه آشنا شده است. رئیس‌علی در فنون تيراندازي و اسب سواري زير نظر پدرش زائرمحمّد استعداد زيادي از خود نشان داد.۱ وي چهار بار ازدواج کرد و از همسر سوم خود پسري به نام عبدالحسين معروف به بهادر به دنيا آمد. از بهادر که چند سال پيش درگذشت دختري به نام گل‌اندام باقي مانده است.۲ رئیس‌علی از اوان جواني با عرق مذهبي و ملي که داشت نسبت به وقايع و اتفاقاتي که در ايران مي‌گذشت احساس مسئوليت مي‌کرد و با تمام توان نسبت به آن موضعگيري مي‌کردو عکس‌العمل نشان مي‌داد. در دوره پادشاهي محمدعلي شاه قاجار، قرارداد ۱۹۰۷ کشور ايران را بين دو کشور انگليس و روسيه تقسيم کرد. حرکت عمومي آزاديخواهان به رهبري علما بر عليه اين قرارداد، عکس‌العمل محمدعلي شاه و در پي آن به توپ بستن مجلس شوراي ملي توسط لياخوف روسي را در تاريخ ۲۳جمادي‌الاولي ۱۳۲۶در پي داشت و فشار زيادي بر مردم وارد آمد که از اين دوران به استبداد صغير ياد مي‌شود. زندان و تبعيد آزاديخواهان و قتل و کشتار مردم، حکم جهاد علما را در پي داشت. تبريز، رشت، اصفهان، فارس و ديگر مناطق ايران، صحنه رويارويي مردم با عوامل استبداد گشت. در بوشهر آيت‌الله سيدمرتضي علم‌الهدي اهرمي با اعلام حکم جهاد مردم را به ايستادگي در برابر عوامل استبداد دعوت نمود. رئیس‌علی دِلواري نيز با همکاري ديگر آزاديخواهان از جمله ميرزا علي کازروني به رويارويي با مستبدين برخاست و با تفنگچيان تنگستاني، گمرک و ديگر ادارات دولتي را در اختيار گرفت و موقعيت مشروطه‌طلبان را در جنوب کشور مستحکم نمود. ۳ محمدحسين رکن‌زاده آدميت در کتاب فارس و جنگ بين‌الملل اول مي‌نويسد:… اولين ظهور حُسن ملکاتش(رئیس‌علی) در زمان استبداد صغير شد به اين معني که پس از آنکه اهالي بوشهر به تحريک و تهييج ميرزا علي کازروني و پيشوائي سيد مرتضي پيشنماز اهرمي از اداء ماليات به مامورين دولت استنکاف ورزيدند و براي قبضه بوشهر از طرف ملت مجبور به دعوت اهالي تنگستان شدند مرحوم رئیس‌علی‌خان بر حسب تقاضاي کازروني با يک عده صد نفري تفنگچي به بوشهر آمده و پس از تصرف گمرک و ساير ادارات دولتي محافظت مال‌التجاره‌اي که در گمرک بود و قيمت آن ها بالغ بر دو ميليون تومان مي‌شد به او واگذار شد و به شهادت کساني که در آن وقت متصدي امور داخلي گمرک بودند که از جمله موسس‌خان است يک سير شکر يا يک گره منسوجات حيف و ميل نشد و اين معني موجب تعجب و تحير مردم شد که چگونه در نتيجه درستکاري و امانت‌داري مرحوم رئیس‌علی‌خان يک نفر از تفنگچيان به اجناس مذکور دستبردي نزدند. ۴ انگلستان که از زمان قرارداد ۱۹۰۷ جنوب ايران را سهميه خود مي‌دانست در سال ۱۹۱۵که جهان درگير جنگ جهان اول بود، اوضاع جهاني را مناسب تاخت و تاز به منطقه جنوب ايران دانست. هدف بريتانيا از اين عمليات نظامي جلوگيري از نفوذ آلمان و عثماني، سرکوب قبايل عشاير جنوب و دسترسي به خليج فارس بود. بريتانيا براي رسيدن به اهدافش در مارس ۱۹۱۵با بهانه قرار دادن ارتباط کنسولگري آلمان در بوشهر با تنگستانيها و تحريک آنان عليه انگليسيها، اقدام به محاصره کنسول خانه آلمان و دست گيري و تبعيد کنسول دکتر هيستمان و هرآيزنهوت رئيس تجارتخانه ونکهاوس به هندوستان نمود. تعرّض به خاک ايران، خشم ايرانيان را در پي داشت. در ۱۲ژوئيه ۱۹۱۵رئیس‌علی در يک حمله ضربتي در نزديکي تنگک زنگنه، نايب کنسول انگليس در بوشهر و تعدادي از سربازان هندي را کشت. انگليسي ها به بهانه وقوع اين حادثه و حوادث ديگر در ۸اوت ۱۹۱۵بوشهر را اشغال نمودند. رئیس‌علی با جنگ هاي نامنظم ضربات سهمگيني به دشمن وارد نمود.۵ انگليسي ها که دشمن اصلي خود را رئیس‌علی مي‌دانستند از طريق نمايندگان حيدرخان حيات داودي سعي در تطميع وي نمودند و پيش نهاد چهل‌هزار پوند در قبال خودداري از قيام عليه قواي بريتانيا را ارائه نمودند. اما رئیس‌علی اين پيش نهاد شرم‌آور را نپذيرفت و اعلام کرد: «چگونه بي طرفي اختيار کنم در حالي که استقلال ايران در معرض خطر جدّي قرار گرفته است».۶ محمّدحسين رکن‌زاده آدميّت در رمان تاريخي دليران تنگستان مي‌نويسد: رئیس‌علی يک نفر ايراني تحصيل کرده و دانشمند اروپا ديده(!) نبود، اما ايراني غيرتمند و عاقلي بود که نخواست تا او زنده است دشمنان، وطن عزيزش را پايمال سم ‌ستوران نمايند. رئیس‌علی در ميدان کارزار جان داد در حالي که وزراء و بزرگان آن عصر حتي شهريار آن دوره‌ ايران در تهران مشغول عياشي‌هاي شبانه روزي خود بودند! و امثال رئیس‌علی را ياغي و طاغي مي‌ناميدند!!.۷ سرانجام رئیس‌علی در شب ۱۲شهريور ۱۲۹۴/۲۳شوال۱۳۳۳/۳سپتامبر۱۹۱۵در شبيخون به نيروهاي انگليسي در محل تنگک مورد اصابت گلوله قرار گرفت و به شهادت رسيد. در ابتدا جنازه رئیس‌علی در محلي به نام “کله بند” به رسم امانت دفن شد. شش ماه بعد تابوت وي را به نجف اشرف انتقال داده و در قبرستان وادي‌اسلام به خاک سپردند.۸ جهت آشنائي با طرز تفکر شهيد رئیس‌علی دِلواري از مبارزه با قواي انگليسي متن کامل نامه وي به آيت‌الله محمدحسين مجتهد برازجاني در ۱۱جمادي‌الاول ۱۳۳۳ آورده مي‌شود: قربان حضور باهرالنورت گردم. اي بفداي همّت و غيرت و شجاعتت گردم. مي‌دانم مردم در اين کار چندان مساعدت و همراهي نمي‌کنند و بنده هم پابست کرده‌ام که نظرم به سوي ايشان است. هر آينه پاي حضرت مستطاب عالي و اميد از آن وجود مبارک که در حقيقت مجسمه شرف و وطن و اسلام‌خواهي است نداشتم هر آينه تا حال پروانه‌وار خود را فداي ملت و وطن و اسلاميت کرده بودم. همين قدر اطمينان از حضرت مستطاب عالي دارم که روز مصائب از خط بيرون نمي‌رويد و جان را ناقابل مي‌دانيد نه مانند اشخاص راحت‌طلب تنبل، راحت اين دنياي فاني را بهيچ نمي‌شماريد. قربانت گردم درجه بهشت پيدا کردن و شربت شهادت را داوطلبانه خواستن بايد همتي عالي و عزمي راسخ داشت و بهاي درجه عالي و نعيم اخروي و نام نيک ابدي بغير از جان شيرين نيست. نه آن که مرعوبانه هر وقت طرف مقابل مثل گربه خود را ساخت و مومو کرد مثل موش بدوند. اينگونه احساسات قابل همدردي با اسلام و وطن نيست و در تاريخ دنيا چنين اشخاص را ننگ عالم انسانيت دانسته‌اند. امروز روزي است که هر کس ادعاي شرف و اسلاميت و وطن‌پرستي دارد بايد امتحان داده از بوته امتحان بي غل و غش بدر آيد. چنان چه عقلاء فرموده‌اند: خوش بود گر محک تجربه آيد به ميان//تا سيه‌روي شود هر که در او غش باشد. انگليسي ها انتشار مي‌دهند که «فلاني حمايت به قنسول جرمن دارد» بحول و قوه خداوندي از هيچکس انديشه و باک ندارم. مي‌خواهند به تشر بنده را بترسانند کما اينکه تلگراف تهديدآميز بحضرت مستطاب عالي کرده بودند. در حقيقت جوابي که از طرف ذيشرف در جواب تلگراف ايشان صادر شده بود بقدري مشعوف شدم که خداوند عالم حد آن را مي‌داند. همين جواب بود که فرموده‌ايد. آفرين آفرين آفرين خداي بر شما باد. شايسته است که عموم اهالي فارس و خليج بداشتن وجود مبارکي مثل حضرت عالي که در اين موقع اين گونه جواب قانوني دندان‌شکن به اجانب داده‌ايد فخر و مباهات نمايد. خدايت در همه حال از بلا نگهدارد. استدعا دارم يک ذره فروگذاري نفرمائيد. اگر از مردم مأيوس شده‌ايد که همراهي ندارند اجازه بفرمائيد تا خودم هنگامه بلند کنم و دست بکار شوم. قربانت شوم. هر آينه خودمان درست بکار شده بوديم الان بصره خالي شده و در شمار مجاهدين محسوب بوديم. به بوشهر هم نمي‌توانند اردو پياده کنند، در صورتي که خودمان نزديک و مواظب آن ها باشيم، چرا که بنده به خوبي اينها را مي‌شناسم. هر آينه في‌الجمله حمله‌اي به عساکر ايشان در قلعه بهمني شده بود الان بصره خالي بود. قوه و مخارج از بوشهر جهت آن‌ها حمل مي‌شود. اگر خودمان به همين حالت باقي بمانيم، مسلم است که هيچ کاري نمي‌کنيم و هيچ حمايتي به علماي عراق هم نکرده‌ايم و در آينده نام خودمان را به بي‌حسي و بي‌ديانتي ثبت تاريخ دنيا خواهيم ديد. کسي که حکم سخت از علماء ديده باشد و حکم امام باشد و جنگ نکند بهانه آن چيست؟ الان در کربلا و نجف در جنگ تمام علماء و پيشوايان دين ما در جهاد آب چشمان خود مي‌خورند و اميدهاي کلي از ماها داشتند که خيال مي‌کردند به ورود حکم تمام اهل دشتستان و تنگستان دست بکار مي‌شوند الحمدالله از اين طرف هم مأيوس شدند چنان چه تا به حال خدمت آقاي حاج سيدغلامحسين عريضه عرض کرده‌ام جانب خدا بکلي جواب نکرده‌اند. همين قدر با خود خيال کردم که بني‌هاشم در مدينه بسيار باقي ماند، جز حضرت سيدالشهداء که به تنها در صحراي کربلا با لب تشنه شهيدش کردند و در کوفه حبيب ‌بن مظاهر به تنهائي به ياري آن امام مظلوم حرکت کرد. قربانتم آخر کار همين طور مي‌بينم. ۷۰۰نفر تفنگچي سواي دستگاه سرکار زائر خضرخان حاضر و آماده است که اين ها از بنده دور نيستند هر وقت بخواهيم تمام حاضر و مستعد مي‌باشد. خوب ملاحظه فرمائيد روزي بهتر از امروز براي اهالي ايران فراهم نمي‌آيد. يک طرف دولت آلمان يک طرف دولت اطريش عثماني چه کارها بر سر انگليس و روس و فرانس آورده‌اند. ديگر انگليس چه عضوي دارد که ماها بايد از آن ها بترسيم. و از اين طرف هم حکم محکم علماي اعلام بر وجوب جهاد. البته خدا با ماست و فتح و نصرنصيب جيش اسلام خواهد بود. در خانه نشستن خودمان و راحت‌طلبيدن تمام وسوسه شيطان مي‌باشد. مستحق آن نيستيم که خدا و رسول را از خود خشنود سازيم. روس و انگليس حقّ دارند اگر خودمان هيچ کاري نکنيم و آسوده بنشينيم چرا که همه نوع احترام به بقعه مقدّس امام ثامن در شمال و احترام به منبر سيدالشّهداء در جنوب کردند. در بمباران دلبار کارهاي خوب کردند. تف بما. تف بما. قربانت بروم هوش ندارم که شرح حالات به درستي عرض نمايم و مصدّعت زياده از اين نمي‌شوم. خيلي ميل به دست‌بوسي و زيارتت دارم. نمي‌دانم به چه قسم به اين آرزو نائل شوم. از خداوند جليّ توفيق مي‌خواهد عليّ.۹ رئیس‌علی در محلی به نام «تنگک صفر» هنگام شبیخون به قوای بریتانیا توسط فردی نفوذی و اجیر شده به نام غلامحسین تنگکی، از پشت سر هدف گلوله قرار گرفت و در سن ۳۳سالگی کشته شد. تاریخ شبیخون مذکور و کشته شدن رئیس‌علی دلواری در همه منابع، شب ۲۳شوال ۱۳۳۳قمری برابر با ۳سپتامبر ۱۹۱۵میلادی نقل شده‌است، که برابر با ۱۱شهریور ۱۲۹۴خورشیدی و می‌تواند با ۱۲شهریور تقویم خورشیدی برجی رایج آن زمان برابر بوده باشد.

دلاور تنگستان در کلام رهبر معظم انقلاب؛  رهبر معظّم انقلاب در جریان سفرشان در تاریخ ۱۱دی ماه سال ۱۳۷۰ به استان بوشهر، درباره مبارزات ضد استعماری رئیس‌علی دِلواری فرمودند: شهید رئیس‌علی دِلواری قهرمان مبارزه با استعمار انگلیس است. و ملت ایران همانند شهید «رئیس‌علی دلواری» که در مقابل انگلیس ایستادگی کرد، امروز در برابر قدرت‌های متجاوز به سرکردگی آمریکا ایستاده است و از دشمنان خود هیچ واهمه‌ای در دل ندارد. بدون تردید با تفضل خداوند بر ملت‌های مسلمان، اسلام کاخ‌های جاهلیت را در تمام دنیا ویران خواهد کرد و مظلومان را نجات خواهد داد. کشور پهناور ایران اسلامی در راه سعادت، آزادگی، رفع محرومیت‌ها و به کارگیری استعدادهای عظیم و نهفته به حرکت خود ادامه می‌دهد و در این مسیر مردم خوب ما باید با روحیه انقلابی و تأسی به احکام نورانی قرآن و اسلام تلاش خود را در راه آبادانی کشور عزیز ایران به کار گیرند.شجاعت‌های «رئیس‌علی دلواری» و نیز پشتیبانی مردم بوشهر از مبارزات «آیت‌الله سیدعبدالحسین لاری» و شجاعت‌های شهید «عاشوری» از جمله یادگارهای ارزنده تاریخی ایران است و حضور چشم گیر مردم در صحنه‌های مبارزات و مقاومت در جنگ تحمیلی و پاسداری از مرزهای آبی کشور نشانه‌هایی از افتخارات مردم دلیر استان بوشهر محسوب می‌شود.

جاشوی بی پروا

«روز مبارزه با استعمار انگليس»

با مصوبه شوراي عالي انقلاب، سال روز شهادت رئیس‌علی دِلواري است

جاشوتوضیحات:

(*).  جاشو.(اِ) ناویار. ملّاح. جاشوان جمع. این کلمه در نسب امیر هرموز در بدایع الازمان فی وقایع کرمان آمده است و چنین می نماید که جاشو چون لقبی به معنی امروزین یعنی ملّاح، از قدیم متداول بوده است: آن گاه که ملک قاوورد قصد تسخیر عمان می کند و بایستی سپاه او از دریا بگذرد به او گویند: خطر امواج دریای محیط در پیش است و از رکوب مراکب ناچار… گفت سم ّ اسب من آن جا رسد؟ گفتند اگر والی و امیر هرموز بدر عیسی جاشو، زیر پای ها و کشتی ها سازد رسد، و بدین عزم عازم آن حدود شد و امیر هرموز را حاضر کرد و بفرمود تا جواری و منشآت و مراکب و سفائن را ترتیب سازد….(فرهنگ لغت معین، بدایع الازمان فی وقایع کرمان و اصطلاحات دریانوردی در خلیج فارس)

(**). دِلوار: [دِ](ص مرکب) دلور. بی باک. شجاع. دلاور. متهوّر. با جرأت.(ناظم الاطباء). دِلوار: (صفت courageous)، بی پروا، دلیر، سرزنده، خیره، متهوّر، بی باک، عالی، غیور، بامروت، خیره سر، سرانداز، سلحشور، شجاع، دلاور، نترس، متهوّر، مرد، باشهامت، پرجسارت، پردل، جربزه دار، دلاور، دلیر، شجاع، شیردل، صارم، صفدر. باجرات. دِلوار. [دِ ](اِخ)دهی است از دهستان ساحلی بخش اهرم شهرستان بوشهر. واقع در ۳۰ هزارگزی جنوب باختری اهرم و کنار راه شوسه ٔ سابق بوشهر به لنگه در ساحل دریا. با ۶۶۱ تن سکنه. آب آن از چاه است.(از فرهنگ جغرافیایی ایران، ج ۷)

پانویس:

  1. قاسم ياحسيني، رئیس‌علی دِلواري، تجاوز نظامي بريتانيا و مقاومت جنوب(تهران: موسسه نشر و پژوهش شيرازه، ۱۳۷۶)، ص۵۳-۵۸
  2. ايرج افشار سيستاني، نگاهي به بوشهر: مجموعه‌اي از اوضاع تاريخي، جغرافيائي، اجتماعي و اقتصادي استان بوشهر، ج ۲(تهران: نسل دانش، ۱۳۶۹)، ص۵۷۱
  3. رئیس‌علی دِلواري: مجموعه مقالات(قيام جنوب در جنگ جهاني اول)،([بوشهر]: کنگره بزرگداشت ۸۰مين سال شهادت رئيس علي دِلواري، ۱۳۷۳)، ص۶۰-۶۱
  4. محمدحسين رکن‌زاده آدميت، فارس و جنگ بين‌الملل(تهران: سيروس، ۱۳۱۲)، ص۱۲۰
  5. رئیس‌علی دِلواري: مجموعه مقالات…، ص۷۰
  6. عليمراد فراشبندي، جنوب ايران در مبارزات ضد استعماري،(تهران: انتشار، ۱۳۶۵)، ص۳۰
  7. محمدحسين رکن‌زاده آدميت، دليران تنگستان(طهران: کتابخانه مهر، ۱۳۱۲)، ص۱۴۴
  8. رئیس‌علی دِلواري: مجموعه مقالات…، ص۹۱
  9. کاوه بيات، اسناد جنگ جهاني اول در جنوب ايران=مرحله اول: ۱۳۳۴-۱۳۳۳ه.ق/۱۹۱۶-۱۹۱۵ميلادي،(بوشهر: مرکز بوشهر شناسي؛ قم: موسسه فرهنگي همسايه، ۱۳۷۷)، ص۸۵-۸۷

منابع:

  1. دانا
  2. مهر نیوز
  3. ویکی‌واژه
  4. ویکی‌پدیا
  5. پایگاه حوزه هنری
  6. جاذبه های گردشگری ایران
  7. مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری
  8. موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران
  9. سایت مقام معظم رهبری و شاهد یاران شماره ۵۲

باکس شناور "همچنین ببنید"

دریا

دریا

سال ها دل طلب جام جم از ما می کرد آن چه خود داشت، زبیگانه …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 × 4 =