چهارشنبه , ۲۳ آبان ۱۳۹۷
خیمه‌گاه

سُرادِق

خیمه‌گاهسُرادِق(Wigwam) مُعرَب سراپرده است. خیمه‌؛ چادر، خرگاه، خیمه‌گاه، سراپرده و یا شامیانه، سايبانی(چادری) بزرگ است که در صحرا بر پا کنند یا بالای صحن خانه می کشند. منزل گاهی از پارچه کلفت، مانند؛ کرباس و … که قابل حمل و نقل باشد. سراپرده ایی چادری که از پارچه سازند و برای نشستن گاه در سفر و حَضَر به کار برند. سه یا چهار چوب که بر آن گیاه اندازند و در گرما به سایه ٔ آن نشینند.(*) در مَجاز بر پا کردن خیمه به معنای اقامت کردن است. سراپرده جای؛ جایی که خیمه ها زنند.

برپایی خیمه ها در کربلا: برای حفاظت بیش تر، خیمه‌های امام حسین(ع) آرایشی به حالت نعل اسب داشت. در پشت این خیمه‌ها خندق حفر شده بود تا از سمت دشمن، مورد تهاجم قرار نگیرند.[۱] اولین خیمه‌ای که نصب شده خیمه امام حسین(ع) بود. این خیمه محلّ جلسات و بزرگ‌ترین خیمه بود.[۲] خیمه‌های بانوان را در غرب خیمه امام(ع) برپا کردند. اما خیمه حضرت زینب(س) را پشت خیمه امام حسین(ع) نصب كردند و خیمه بنی‌هاشم اطراف خیمه زنان و کودکان و همگی در پشت خیمه امام حسین(ع) قرار داشت.[۳] خیمه‌های یاران در قسمت شرقی و در کنار خیمه‌های بنی‌هاشم نصب شد، به طوری که تمامی خیمه‌ها چون نیم دایره‌ای بود و در نقطه محور و مرکز آن، خیمه امام حسین(ع) قرار داشت.[۴] تعداد خیمه‌های کاروان امام حسین(ع) حدود ۶۰خیمه‌ها و فاصله میان هر کدام در حدود ۲متر و محیطی که در آن قرار گرفته بودند ۱۸۰متر بوده است.[۵] پس از شهادت امام حسین(ع)، سپاه دشمن به خیمه‌ها هجوم آورد و اسب، شتر، اثاث، جامه‌ها و زینت‌های زنان را به غارت برد. آنان در این کار بر یکدیگر سبقت گرفتند.[۶] عمر سعد دستور داد زنان حرم را در چادری جمع کنند و تعدادی را بر محافظت آنان گماشت.[۷] بر اساس گزارش‌های تاریخی، همه خیمه‌ها به آتش کشیده شد و خیمه‌ای که امام زین العابدین(ع) و زنان حرم را در آن جمع کرده بودند به عنوان آخرین خیمه توسط سپاه عمر سعد به آتش کشیده شد.[۸] امام رضا(ع) هم در مورد خیمه‌ها فرمودند: خیمه‌های ما را به آتش کشیدند.[۹] این واژه‌، ممکن است به یکی از نوشتارهای زیر اشاره داشته باشد:خیمه

  • خیمه‌گاه: جایی که خیمه ها زنند.
  • خیمه: سايبان که در گرما به سایه ٔ آن بشینند.
  • خیمه دوز:  چادر دوز و یا آن که خیمه می دوزد.
  • خیمه‌گاه(ایذه): روستایی از توابع بخش مرکزی ایذه در خوزستان است.
  • خیمه‌گاه(همدان): روستایی از توابع بخش فامنین در استان همدان است.
  • خیمه جا: روستایی از توابع بخش اندیکا(مسجدسلیمان) در خوزستان است.
  • خیمه ام معبد: پیامبر(ص) هنگام هجرت بدان جا(بین مکّه و مدینه) فرود آمد.
  • خیمه‌سوزان؛ مراسمی خاصّ از آیین‌های عزاداری محرّم در عراق و ایران است.
  • خیمه بزرگ: خیمه بزرگ(Big tent) در سیاست به حزبی گفته می‌شود که از دیدگاه‌ها و ایدئولوژی‌های مختلف و متنوّع عضوگیری می‌کند.
  • خیمه‌گاه(مُخَیم): جایی که در آن یک یا چند خیمه برپا کرده‌اند. نام یکی از زیارت گاه‌های کربلا است که در محلّ برپایی خمیه‌های امام حسین(ع) و یارانش در واقعه عاشورا بنا شده است. بنای نخستین آن به قرن دهم قمری برمی‌گردد.(**)
  • خیمه‌شب‌بازی: نمایش عروسکی یا خیمه‌شب‌بازی طبق آخرین نظریه‌ها در اصل از ایران شروع شده؛ اما در زمان ترک های عثمانی به ترکیه رفته و در آن جا قوت گرفته و تحت عنوان نمایش قره‌گؤز(Karagöz؛ چشم سیاه) معروف گشته‌است. خیمه شب بازی(~.شَ) [ع-فا] (اِمر) نمایش عروسکی. از هنرهای نمایشی که در آن عروسک ها را از پشت پرده یا خیمة کوچکی به وسیلة سیم یا نخ به حرکت درآورند و یک تن از داخل خیمه به زبان آن ها سخن گوید.خیمه‌گاهتوضیحات:
  • (*) . سُرادِق: (سُ دِ) [معر] (اِ.) مُعَرَّب[(مُ عَ رَّ) [ع] (اِمف) عربی‌شده، لغتی که عرب آن را از زبان دیگر گرفته پس از تغییر و تصرّف به شکل لغت عربی در آورده باشد. لغتی که از زبان دیگر وارد زبان عربی شده و تغییراتی مطابق آن زبان پیدا کرده و عربی‌شده است.] سراپرده است.(آنندراج) سُرادِق ج سرادقات. خیمة؛ (خِ مِ) [ع.خمیة] (اِ.) چادر، سراپرده، چادر، خرگاه، سراپرده، شامیانه(چادر پنبه اي) و یا ستارة است. خیمة روی آب زدن کنایه از: کار بی ثبات یا زیان آور کردن است. واژه سرادق؛ پارسي تازي گشته، فرهنگنامه نويسان گمان کرده اند که اين واژه تازي گشته ي سراپرده است. خیمة. [ خ َ م َ ] (ع اِ) هر خانه ٔ مستدیر. خیم. || سه یا چهار چوب که بر آن گیاه اندازند و در گرما بسایه ٔ آن نشینند. || هر خانه ای که از چوبهای درخت ساخته شود.(منتهی الارب و از تاج العروس و لسان العرب) الاچیق.(یادداشت مؤلف) ج، خیمات، خیام، خیم، خیوم. در هر سه معنی. || چادر و ستاده و منزلگاه قابل حمل و نقل که از پارچه های کلفت مانند کرباس و کتان و جز آن می سازند و در صحرا و باغ جهت نشستن در زیر سایه وی آن را بر پا می کنند، سراپرده. خرگاه. سیاه چادر.(ناظم الاطباء) چادر. خباء. تاز. تاژ. چتری. سراپرده که از پارچه سازند برای نشستنگاه در سفر و حضر به کار برند.(یادداشت مؤلف) ج، خِیَم و خیام(لغت نامه دهخدا و فرهنگ معین)
  • (**) .  خیمه‌گاه(مُخَیم) [خ َ/خ ِ م َ/م ِ] (اِ مرکب) سراپرده جای. جایی که خیمه ها زنند. مِخْیَم؛ (اِخ) محلی است در کربلاء.(یادداشت مؤلف). از زیارت گاه‌های کربلا است که در محلّ برپایی خمیه‌های امام حسین(ع) و یارانش در واقعه عاشورا بنا شده است. بنای نخستین آن به قرن دهم قمری برمی‌گردد.

پانویس:

  1. عوالم(امام حسین علیه‌السلام)، ص۲۴۵
  2. محمدبن جریر طبری، تاریخ طبری، ۱۳۶۵ش، ج۵، ص۳۸۹
  3. عمادزاده، زندگانی سیدالشهدا، ۱۳۶۸ش، ص۳۲۹
  4. قرشی، حیاة الامام الحسین، ج۳، ص۹۳
  5. سنگری، آینه داران آفتاب، ۱۳۹۲ش، ج۱، ص۱۹۷
  6. قمی، نفس المهموم،۱۳۷۹ش، ص۴۷۹
  7. «و أُضْرِمَتْ فی مَضارِبِنا النّار: خیمه‌های ما را به آتش کشیدند.» قمی، نفس المهموم،۱۳۷۹ش، ص۴۸۲
  8. کوفی، فتوح، ج۵، ص۱۳۸؛سید طاووس، لهوف، ص۱۸۰
  9. ابن‌شهرآشوب، مناقب آل ابی‌طالب، ج۲، ۲۰۶، جعفر خلیلی، موسوعة العتبات المقدسه، ترجمه جعفر الخیاط، ج۲، ص۲۶۶؛انصاری، معماری کربلا در گذر تاربخ،۱۳۸۹ش، ص۱۳۸ و مقدس، راهنمای اماكن زیارتی و سیاحتی در عراق، ۱۳۸۸ش، ص۲۴۳

منابع:

  1. ویکی شیعه
  2. قمی، شیخ عباس، نفس المهموم، منشورات ذوی القربی، ۱۳۷۹ش.
  3. کوفی، ابن‌اعثم، الفتوح، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالاضواء، ۱۴۱۱ق.
  4. مدرس، محمّد باقر، شهر حسین، انتشارات کلینی، چ۲، ۱۴۱۴ق/ ۱۹۹۴م.
  5. قرشی، باقر شریف، حیاة الامام الحسین، النجف، مطبعة الآداب، چ۱، ۱۳۹۴ق/۱۹۷۴م.
  6. مقدس، احسان، راهنمای اماكن زیارتی و سیاحتی در عراق، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۸ش.
  7. ساخت ۴پنجره ضریح خیمه گاه کربلای مُعلّی، پایگاه اطلاع رسانی ستاد بازسازی عتبات عالیات.
  8. نیبور، کارستن، رحلة الی شبه الجزیرة العربیة و الی بلاد اخری مجاورة لها، ترجمه منذر عبیر، مؤسسة الانتشار العربی، بیروت، ۲۰۰۷م.

باکس شناور "همچنین ببنید"

حكومت جهاني

این روزها بیش تر از هر زمانی بحث حکومت واحد جهانی، جهانی شدن و جهانی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × 2 =