خانه / مناسبت ها / قمری / سیمای پیامبر صلوات الله علیه

سیمای پیامبر صلوات الله علیه

پیامبر اکرم, از نگاه, امیرالمؤمنیننام مقدّس پیامبر صلوات الله علیه، “محمّد” به معناي: ستوده؛ كنيه شريفش: “ابوالقاسم”؛ نام پدر بزرگوارش: “عبدالله” فرزند؛ “عبدالمطلب” و نام مادر ارجمندش، “آمنه” دختر وهب است. ايشان در دوازدهم يا هفدهم عام الفيل (سال يورش ابرهه با سپاهيان فيل سوارش به خانه كعبه) متولّد شد. حضرت اميرالمؤمنين عليه السّلام فرمود: چون حضرت صلوات الله علیه متولّد شد، بت های كعبه همه بر رو افتادند. چون شام شد از آسمان ندا رسيد: جآءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْباطِلُ اِنَّ الْباطِلَ كانَ زَهُوقا. دنيا در شب میلاد پیامبر صلوات الله علیه روشن شد. هر سنگ و درختى خنديد. آن چه در آسمان ها و زمين ها بود، تسبيح خدا گفتند. شيطان گريخت و گفت: بهترين امّت ها و خلائق، گرامى ترين بندگان و بزرگ ترين عالميان محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلم است. اجداد پیامبر صلوات الله علیه، همه انبياء و اوصياء و حاملان دين خدا بوده اند و فرزندان اسماعيل كه اجداد حضرتند، اوصياى حضرت ابراهيم عليه السّلام بوده اند و هميشه پادشاهى مكّه و حجابت خانه كعبه و تعميرات با ايشان بوده است و مرجع عامه خلق بوده اند و ملّت ابراهيم عليه السّلام در ميان ايشان بوده و ايشان از حافظان آن شريعت بوده و به يكديگر وصيّت مى كردند و آثار انبياء را به يكديگر مى سپردند تا به عبدالمطلب رسيد. عبدالمطلب، ابوطالب را وصى خود گردانيد و ابوطالب كتب و آثار انبياء عليهم السّلام و وَدايع ايشان را بعد از بعثت تسليم حضرت پیامبر صلوات الله علیه نمود. قرآن کریم ضمن آن‌که با وصف پیامبر صلوات الله علیه به «رسول کریم»، [۱] شخصیّت عظیم او را یادآوری کرده و فرموده است: “همانا براي شما در پیامبر صلوات الله علیه اسوه حسنه اي است.”  دانستن تاريخ زندگي و سيره پیامبر صلوات الله علیه چراغي است كه روشن گر راه انسان ها براي به دست آوردن تمام سعادت ها و كمال ها مي باشد. در پاره‌ای موارد دیگر، مردم و مؤمنان را به رعایت مسائل خاصّی درباره حضرت سفارش کرده است. بخشی از آن در سوره احزاب چنین آمده است: وارد خانه پیامبر صلوات الله علیه نشوید، مگر آن‌که از شما دعوت شده باشد… ‌. در آن صورت، پیش از فرا رسیدن زمان پذیرایی بر او وارد نشوید؛ پس از پذیرایی بازگردید و با یک‌دیگر (در محضر او) سرگرم سخن گفتن نشوید. این‌ها سبب اذیّت پیامبر صلوات الله علیه می‌شود. اگر کالایی از همسران پیامبر صلوات الله علیه می‌خواهید، از پشت پرده بخواهید. پس از وفاتِ پیامبر صلوات الله علیه، با همسران او هرگز ازدواج نکنید. این (مسائل) نزد خداوند بزرگ و عظیم است. [۲] در سوره حجرات نیز به رعایت مسائل دیگری درباره پیامبر صلوات الله علیه سفارش می‌شود: «لاتُقَدِّموا بَینَ یَدَیِ اللّهِ و رَسولِهِ» [۳] از خدا و رسول پیشی نگیرید؛ خواه تقدّم به‌معنای مقدّم داشتن امر و کار خویش بر امر آنان یا به‌معنای تقدّم خویش و ابراز وجود در محضر آنان باشد. [۴] «لاتَرفَعوا اَصوتَکُم فَوقَ صَوتِ النَّبیِّ» [۵] صدایتان را از صدای پیامبر بلندتر نکنید. بلند کردن صدا، گاهی به زیاده‌گویی تفسیر می‌شود و گاهی به ابراز لحن خاص که گوینده مقام خود را برتر می‌نمایاند. [۶] «و‌لاتَجهَروا لَهُ بِالقَولِ کَجَهرِ بَعضِکُم لِبَعض» [۷] سخن گفتن شما با او مانند سخن گفتن شما با دیگران نباشد.

ويژگي هاي شخصي پیامبر صلوات الله علیه
كعب بن مالك مي گويد: هنگامي كه پیامبر صلوات الله علیه شادمان مي شدند، چهره شان همچون ماه پاره مي درخشيد و اين را از ويژگي هاي پیامبر صلوات الله علیه مي شناختيم.

رويدادهاي زمان تولّدپیامبر صلوات الله علیه
بيهقي درباره حوادث شب تولّد پیامبر صلوات الله علیه نوشته است: «از هاني مخزومي كه يك صد و پنجاه سال عمر كرده است، روايت كرده اند كه مي گفت: در شب ميلاد پیامبر صلوات الله علیه، ايوان كسرا به لرزه درآمده و شكست برداشت و چهارده كنگره آن فرو ريخت. آتشكده فارس كه پيوسته روشن بود، خاموش شد. درياچه ساوه خشكيد و موبد[۸] بزرگ در خواب ديد كه شتران تنومند همراه اسب هاي عربي از دجله گذشتند و در سرزمين ايران پراكنده شدند.نوشيروان سخت به وحشت افتاد و هر چند خواست شكيبايي كند، نتوانست. مصلحت در اين ديد كه موضوع را با وزيران و فرماندهان نظامي و مرزبانان درميان نهد. ايشان را فرا خواند و حاضران را از موضوع مطلع كرد. سپس موبد بزرگ نيز خواب خود را بيان كرد.خسرو از او پرسيد نظر تو در اين باره چيست؟ گفت: خيال مي كنم در ميان اعراب حادثه مهمي اتفاق افتاده است يا از سوي ايشان براي ما حادثه اي رخ خواهد داد.سپس خسرو نامه اي به نعمان بن منذر نوشت و از او خواست خواب گزاري را نزد او بفرستد… . نعمان مردي به نام عبدالمسيح را كه از قبيله غسّان بود، به دربار فرستاد… . خسرو پرسش هاي خود و موضوع خواب موبد بزرگ را بيان كرد. عبدالمسيح گفت: دايي من در بلندي هاي شام زندگي مي كند، نامش سَطيح است و مي تواند پاسخ لازم را به شما بدهد. پس با شتاب به راه افتاد. هنگامي نزد سطيح آمد كه او در حال مرگ بود. عبدالمسيح سلام كرد و درود فرستاد. چون پاسخي نشنيد، اشعاري خواند… . سطيح چون اين اشعار را شنيد، چشم گشود و گفت:… همانا از ساسانيان چند زن و مرد به عدد كنگره هايي كه فرو ريخته است، پادشاهي مي كنند و هر چه آمدني باشد، خواهد آمد.اين بگفت و همان دم بمرد… . سپس عبدالمسيح نزد كسرا آمد و سخن سطيح را گفت. خسرو انوشيروان گفت: تا چهارده نفر از ما پادشاهي كنند، بسيار اتفاق ها خواهد افتاد. او نمي دانست پادشاهي ده نفر از ايشان فقط چهار سال طول مي كشد و بقيه هم فقط تا روزگار عثمان بن عفان پادشاهي مي كنند».[۹]حوادث مقارن ولادت پیامبر صلوات الله علیه كه در كلام بيهقي آمده، ترديدناپذير است. اين حوادث در كتاب ها و روايت ها از قطعيات تاريخي شمرده شده است.علامه ابن شهر آشوب (متوفاي ۵۸۸ ه . ق) در كتاب گران سنگ المناقب، افزون بر حوادثي كه بيهقي گفته، وقايع ديگري را از زبان امام صادق عليه السّلام نقل كرده است. آن حضرت مي فرمايد: در هنگام ولادت پیامبر صلوات الله علیه بت ها به صورت بر زمين افتادند… پادشاهي نماند مگر آنكه تاجش واژگون و زبانش در آن روز لال شد. كاهنان (و پيش گويان) از دانش خود جدا ماندند (و آن را از دست دادند) و جادوي جادوگران باطل و بي اثر شد… . در آن شب، نوري از سرزمين حجاز پديد آمد، منتشر شد و تا مشرق گسترش يافت.[۱۰]

رفتار و سيماي دل نشين پیامبر صلوات الله علیه از زبان امام علي عليه السّلام
امام علي عليه السّلام درباره سيماي پیامبر صلوات الله علیه مي فرمايد: نه كوتاه بود و نه بلند، بلكه قدي ميانه داشت. موهايش نه مجعد (پيچ دار) بي اندازه و نه صاف و افتاده، بلكه ميانه بود. نه فربه بود و نه لاغر، بلكه ميانه بود. چهره اش اندكي گرد بود… هنگام راه رفتن مايل بر زمين قدم برمي داشت… سينه اي گشاده داشت (دريادل ترين مردم بود). راست گوترين و نرم خوترين مردم بود. بهترين هم نشين و همراه بود. كسي كه اولين بار او را مي ديد، هيبت زده مي شد، ولي مدتي كه با او بود، دوست دارش مي شد. توصيف گر او درباره پیامبر صلوات الله علیه گفته است: «مانندش نديده ام».[۱۱]

پیامبر صلوات الله علیه در وقت شادماني چون ماه مي درخشيد.
كعب بن مالك مي گويد: هنگامي كه پیامبر صلوات الله علیه شادمان مي شدند، چهره شان همچون ماه پاره مي درخشيد و اين را از ويژگي هاي آن حضرت مي شناختيم.[۱۲]

گفتار پیامبر صلوات الله علیه شمرده و آرام بخش بود
عايشه، همسر پیامبر صلوات الله علیه مي گويد: پیامبر صلوات الله علیه مانند شما پشت سر هم و به هم پيوسته سخن نمي گفت، بلكه جمله ها را شمرده و آرام ادا مي فرمود. رعايت حال هم مجلسيان را مي كرد. نگاه ها را تقسيم مي كرد. مدت گفتارش كوتاه و مناسب با مقتضاي حال شنوندگان بود و خسته كننده نبود.[۱۳] عبدالله بن مسعود نيز در اين باره روايت كرده است: «پیامبر صلوات الله علیه هنگام خطبه و سخنراني مراقب حال ما بود كه خسته نشويم».[۱۴]

جهت مطالعه و كسب اطلاعات بيش تردر مورد این موضوع مي توانيد به منابع زیر هم مراجعه فرماييد:

  1. تاريخ طبرى، ج۱
  2. دلايل النّبوه، ج۱
  3. بحارالانوار، ج۱۵
  4. سنن ترمذى، ج۵
  5. صحيح بخارى، ج۱
  6. التفسیر الکبیر، ج‌۲۸
  7. مناقب ابن شهر آشوب، ج۱
  8. مركز پژوهش هاى اسلامى صدا و سيما
  9. السّيرة النّبويه، معروف به تاريخ ابن كثير، بيروت، دارالمعرفة، ج۱
  10. گذرى بر سيره پیامبر صلوات الله علیه در منابع اهل سنّت، على اصغر قربانى

محمّدرضا عابدی

 پی نوشت:
[۱] حاقه/۴۰،بحارالانوار۱۵/۱۱۷، اسراء/۸۱ و مناقب ابن شهر آشوب، ۱/۵۸ تحقيق دكتر بقاعى، بيروت.   
[2] احزاب/سوره۳۳، آیه۵۳ و آيه ۲۱٫
[۳] حجرات/سوره۴۹، آیه۱.    
[4] التفسیر الکبیر، ج‌۲۸، ص‌۱۱۱‌_۱۱۲.
[۵] حجرات/سوره۴۹، آیه۲.    
[6] التبیان، ج‌۸‌، ص‌۳۵۹‌_۳۶۰.
[۷] حجرات/سوره۴۹، آیه۲.    
[8] پيشواى دينى زرتشتيان.
[۹] ابوالفضل بيهقى، دلايل النّبوه، محمود مهدوى دامغانى، تهران، ج۱، ص۹۹؛ محمدبن جريرطبرى، تاريخ طبرى، تاريخ ماقبل الهجره،بيروت،دارالكتب العلميه، ج۱، ص۴۷۰؛ ابوالفداء اسماعيل بن كثير، السّيرة النبويه، معروف به تاريخ ابن كثير، بيروت،دارالمعرفة،ج۱، ص۲۱۵.
[۱۰] المناقب، قم، انتشارات علامه، ج ۱، ص ۳۰.
[۱۱] سنن ترمذى، ج ۵، ص ۵۵۹؛ المناقب، باب ۸، ماجاء فى صفة النبى، ح ۳۶۳۸.
[۱۲] صحيح بخارى، ج ۱، ص ۵۰۲.
[۱۳] سنن ترمذى، ج ۵، ص ۵۶۰؛ المناقب، باب ۹، فى كلام النّبى صلوات الله علیه، ح ۳۶۳۹.
[۱۴] صحيح بخارى، ج ۱، ص ۱۶، كتاب العلم.

باکس شناور "همچنین ببنید"

الغدیر

 الغدیر

علامه عبدالحسین امینی نجفی تبریزی[۱] آثار بسیاری به نگارش درآورد، اما او را بیش از …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *