قمه

قمه

قمهقمه؛ نوعی سلاح شبیه به شمشیر ولی کوتاه تر و پهن تر است. (۱)
قمه زن؛ کسی که با نذر در روز عاشوراء با قمه زدن بر سر خود جراحت وارد کند. (۲)
حکم شرعی قمه زنی؛ لطمه وارد کردن به بدن با قمه زنی چه حکمی دارد؟ (۳)

  • امام خمینی(ره): اگر موجب ضرر نباشد مانع ندارد، ولی در این زمان این عمل نشود.
  • مقام معظم رهبری: قمه زنى علاوه بر اینكه از نظر عرفى از مظاهر حزن و اندوه محسوب نمی ‏شود و سابقه ‏اى در عصر ائمه (ع) و زمان هاى بعد از آن ندارد و تأییدى هم به شكل خاص یا عام از معصوم (ع) در مورد آن نرسیده است، در زمان حاضر موجب وهن و بدنام شدن مذهب می‏ شود بنابراین در هیچ حالتى جایز نیست. (رساله اجوبه، سوال ۱۴۶۱)
  • آیةالله مکارم: قمه زنی قطعا حرام است و باید از انجام اعمالی که موجب وهن مذهب و یا آسیب به بدن می شود اجتناب کرد.
  • آیةالله سیستانی: باید از کارهایی که عزاداری را خدشه دار می کند اجتناب شود.
  • آیةالله جوادی آملی: چیزی که مایه وهن اسلام و مایه هتک حرمت عزادارای است جایز نیست، انتظار می رود از قمه زنی و مانند آن پرهیز شود.
  • آیةالله فاضل (ره): توجه به گرایشی كه نسبت به اسلام و تشیع بعد از انقلاب، در اكثر نقاط جهان شده و ایران به عنوان ام القرای جهان اسلام، شناخته می‌شود و اعمال و رفتار ملةایران به عنوان الگو و بیانگر اسلام، مطرح است،‌ لازم است در رابطه با مسائل سوگواری و عزاداری سالار شهیدان، امام حسین (ع) به گونه‌ای عمل ‌شود، كه موجب گرایش بیشتر و علاقه‌مندی شدیدتر به آن حضرت و هدف مقدس وی گردد. پیداست در این شرایط، مسئله قمه زدن نه تنها چنین نقشی ندارد، بلكه به علّت عدم قابلیت پذیرش، و نداشتن هیچ گونه توجیه قابل فهم مخالفین، نتیجه سوء بر آن مترتب خواهد شد. لذا لازم است، علاقه‌مند به مكتب امام حسین (ع) از آن خود‌داری و چنان چه در این مورد، نذری وجود داشته؛ نذر واجد شرایط صحت و انعقاد نیست.
  • آیةالله‌نوری: عزاداران محترم و متعهد به جای این که قمه را بر فرق خود بکوبند در فکر آن باشند قمه را بر سر دشمنان اسلام که اراضی آنان را اشغال و در فکر تضعیف آنان می باشند و منابع آنان را غارت و بالاخره هر روزی با ترفند جدیدی حیاةاسلامی آن ها را به مخاطره می اندازند بکوبند.
  • آیت‌الله‌ سبحانی: عزاداری امام حسین (ع) پشتوانه‌ی بقای اسلام و تثبیت تشیع است از این جهت باید به نحوی برگزار شود که:
  1. تمام ضوابط شرعی در آن رعایت شود.
  2. موجب جذب و گرایش دیگران به راه امام حسین (ع) شود، بنابراین از هر نوع ابزار و ادوات که مایه‌ی خونریزی می‌شود، خودداری کنید.
  • آیةالله بهجت (ره): ازهرعملی كه باعث وهن به تشیع می شود باید پرهیز نمود.

  • اهدا خون: محمدمهدی شمس‌الدین مرکزی به نام بانک خون را در نجف تأسیس کرد تا مردم در روز عاشورا به این مرکز مراجعه کرده و به جای قمه زنی، خون خود را به بیماران و کسانی که نیاز مبرمی به خون دارند، اهدا کنند. (۴)

پانویس:

  1. (قَ مِ) [تر](اِ) سلاحی دو دَم شبیه شمشیر اما کوچک تر، کوتاه تر، پهن تر و بدون انحناء که هر دو دم آن تیز و برنده و سلاحی بین دشنه و شمشیر است. [ق َم َ/م ِ](ترکی،اِ) نام سلاح است. (غیاث اللغات و آنندراج)
  2. قمه‌زنی نوعی مراسمی مذهبی است که در میان برخی رواج دارد و طی آن افراد با ضربه زدن توسط آلت برنده‌ای(قمه) بر سر خود باعث ایجاد جراحت و خونریزی در آن می‌شود. قمه زنی از مراسمی است که توسط برخی از عزاداران امام حسین (ع) اجرا می شود و در تأسی به مجروح و شهید شدن حضرت ابا عبدالله (ع) و شهیدان کربلا و به عنوان اظهار آمادگی برای خون دادن و سر باختن در راه امام حسین (ع) انجام می دهند صبح روز عاشورا، با پوشیدن لباس سفید و بلندی هم چون کفن، به صورت دسته جمعی قمه بر سر می زنند و خون از سر بر صورت و لباس سفید جاری می شود. بعضی برای قمه زنی نذر می کنند و بعضی هم این نذر را برای کودکان انجام می دهند و بر سر آنان تیغ می زنند، در حدی که از محل آن خون جاری می شود.شعبان جعفری(بی مُخ) و طیّب و مصطفی دیوانه از معروف ترین قمه‌داران در دورهٔ معاصر بودند.
  3. حکم قمه‌زنی که در ایام محرم انجام می‌شده، اغلب مراجع تقلید این رسم را موجب وهن مذهب و جایز نمی‌دانند. از نظر شرعی پایه و مبنای دینی ندارد و صرفاً از روی علاقه شیعیان به امام حسین (ع) (ع) انجام می گیرد البته این احساسات و عواطف دینی باید در مسیر صحیح هدایت شود به نحوی که انگیزه و شور جهاد و شهادت بیافریند، به علاوه آنان که حاضرند به خاطر امام حسین (ع) خون بدهند بهتر است که خون خویش را به درمانگاهها و مراکز انتقال خون اهدا کنند یا با تأسیس بانک خون از فداکاران و ایثارگران داوطلب در روز عاشورا خون گرفته شود تا از این طریق جان انسان های نیازمند نجات یابد گرچه این کار شاید مثل قمه زنی بر طرف کننده حس عاطفی فرد نباشد ولی قطعاً رضایت خداوند و حضرت سید الشهداء (ع) و آقا امام زمان(عج) را بیشتر در پی خواهد داشت فقهاء نیز آن را در صورتی که ضرری نداشته باشد مجاز می دانند. اکثر فقهاء معاصر نیز به خاطر تأثیر نامطلوب آن بر افکار دیگران و موجب وهن مذهب، آن را ممنوع دانسته اند، البته شرایط زمانی نیز در این مسأله بی تأثیر نیست. امام خمینی(ره) در پاسخ به استفتایی که در سالهای اول انقلاب شده بود فرمودند:(در وضع موجود قمه نزنند…) آیت الله خامنه ای هم در مورد خرافه زدایی از عزاداری فرمودند:(قمه زدن هم از آن کارهای خلاف است… این یک کار غلطی است که عده ای قمه ها را بگیرند و بر سر خود بزنند و خون بریزند… کجای این کار عزاداری است؟ این جعلی است. این ها چیزهایی است که از دین نیست) و فی الواقع ایشان این کار را خلاف و خرافه دانسته اند. به هر حال در شرایطی که دشمنان اسلام سعی در منزوی کردن مسلمانان دارند و با حیله هایی می خواهند اسلام را خرافی و مسلمانان را بی منطق معرفی کنند، انجام این گونه اعمال که در متن دین وجود ندارد و در حال حاضر موجبات وهن شیعه و عزاداری را فراهم می کند و به نظر خلاف عقل است و کاری عقلائی نیست و بایستی به جای آن سراغ مراسمی رفت که عظمت اهداف عاشورای حسینی را بیش از پیش آشکار می سازد و اگر جمعی از بزرگان فقهای شیعه در زمان خود بعضی از این کارها را به دلائلی اجازه فرموده اند، قطعاً در این زمانه با در نظر گرفتن شرایط و اوضاع کنونی نظر دیگر داشتند. اما وظیفه ما در ضمن حفظ وحدت اسلام و یگانگی امت اسلام خصوصاً شیعه امر به معروف و نهی از منکر با وجود شرایط و تبیین منافع و مضرات این حرکات می باشد و اکیداً و شدیداً بایستی از دو دستگی و شکاف و جر و بحث های بی فایده جداً خودداری شود و فقط عاملین این نوع کارها را از توطئه دشمنان اسلام و شیعه دید و آنان را به این گونه اعمال آگاه ساخته و واقعاً برای شان تبیین شود که یک فرد غیر مسلمان به این گونه کارها چه دیدی می تواند داشته باشد و آیا او اسلام را محکوم به خشونت و اضرار نفس به پیروان خود نمی کند و آیا ترغیب و تشویقی با این روش برای جذب آن ها به اسلام باقی می ماند و یا این که این روش باعث اشمئزاز و دل زدگی و نفرت می شود؟ انشاء الله خداوند تبارک و تعالی ما را از عزاداران و محبین واقعی اهلبیت (ع) خصوصاً امام حسین (ع) قرار دهد و اعمال ما را مرضی حضرت حق تعالی جل و علا و حضرت ولی عصر(عج) قرار دهد. برای نخستین بار: اگر گفتید اولین کسی که قمه‌زنی کرد چه کسی بود؟! باور نمی‌کنید اگر بگویم اولین نفر سفیر فخیمه انگلیس بود که در سال ۱۲۹۶ در باغ سفارت انگلیس قمه زد و این جهل را هم همانند بسیاری دیگر از خرافه و گمراهی به خورد ملت مسلمان داد و خدا می‌داند چقدر بابت این حق خدمت پاداش گرفت و امکانات نصیب خود کرد! این هم عکس این سفیر قمه‌زن انگلیس که چندی پیش٬ اسناد سوخته مهروموم‌های دور MI6 را منتشر کرد! دریکی از گزارش‌ها این اسناد٬ در ارتباط با سنجش حماقت مردم٬ مربوط به سال ۱۳۲۸ آمده که خزینه‌ای درشوش بوده که بسیار آبی کثیف و متعفن داشته است! مأموری انگلیسی از MI6، خود را به کوری می‌زند و در حضور مردم٬ از آب گندیده خزینه می‌خورد و به چشم‌هایش می‌مالد و ادعا می‌کند که شفا پیداکرده است! بعدازآن واقعه٬ مردم برای تبرّک٬ به خزینه هجوم می‌آورند و با نوشیدن آب آلوده و مالیدن آن بر سروصورت خود٬ از آن شفا طلب می‌کنند! در انتهای این سند آمده است که حماقت مردم هنوز به حدی هست که تا مهروموم‌های سال می‌شود٬ آن‌ها را بازی داد و سوارشان شد!
  4. «محمد مهدی شمس الدین (آیت الله شمس الدّین)». فرهیختگان تمدن شیعی. «دین و زندگی»، ماهنامه همشهری آیه، بهمن ۱۳۹۴، ص۶۹

منابع:

  1. حوزه
  2. خبرآنلاین
  3. سن شبر، تاریخ العراق السیاسی المعاصر، ص ۴۰۲

باکس شناور "همچنین ببنید"

رازونیاز

راز و نیاز

ماه‌ِرمضان از بهترین ماه ها برای ارتباط با خدا می باشد که به ماه نزول …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *