محله

به  قسمتی از شهر با چندین خیابان، کوچه، کوی و برزن محله گویند.(۱) واژه های جديد مثل کفش نو هستند، اول پا را مي زنند ولي به مرور جاي خودشان را باز مي کنند و اين از ويژگي هاي واژه ها و کلمات جديد است. چطور انتظار داريم فرهنگي که نه در کتاب‌هاي درسي و نه در مجله‌ها و نه در رسانه‌ها وجود ندارد، به يک‌باره در بين گفت‌و‌گوهاي مردمي شکل بگيرد؟ براي رواج و به کار بردن واژه‌هاي جديد بايد آن‌ها را در کتاب‌هاي درسي از سطوح دبستان تا دانشگاه گنجاند. اين که فقط در طول سال کلماتي را ساخت و بدون اين که در جايي يا نهادي يا رسانه‌اي ديده و شنيده شود، آن‌ها را دو سه روز بعد در صحبت‌هاي مردم شنيد، انتظاري غيرمنطقي و دور از دسترس است. نام بسیاری از محله های تهران به زبان پهلوی(۲) است و پسوند “ک” دارد، مانند:

ولنجک: گلستان(۳)
قلهک: دژگاه(۴)
نارمک: باغ انار(۵)
ونک: پردرخت(۶)
پونک: پونه و…(۷)

پانویس:

  1. محله: [م َح َل ْل َ] (ع اِ) کوی، برزن، یک قسمت از چندین قسمت شهر، قریه و یا قصبه.(ناظم الاطباء) محله قسمتی از قسمت های شهری یا قریه ای. شهر قاهره را ۱۰محله و ایشان محله را حاره گویند.(یادداشت مرحوم دهخدا)
  2. کلمه ٔ پهلوی به زبانِ دوره ٔ اشکانیان و ساسانیان اطلاق می شود. زبان پهلوی یا پارسیِ میانه نزدیک به یک هزاره زبان رسمی‌ ۲خاندان ایرانیِ اشکانی و ساسانی بوده است. واژه‌های فراوانی از زبان های اوستایی و پارسی باستان به زبان پهلوی رسیده و از آن جا وارد زبان پارسی نو شده‌اند.
  3. ولنجک: [وِل ِج َ] (اِخ) ناحیه ای به شمال غربی تجریش از توابع شمیران تهران در دامنه ٔ کوه، میان تجریش و اوین.
  4. قُلْهَک محله‌ای از محل های قدیمی شمیران، واقع در منطقه ۳شهرداری تهران است که از شرق به خیابان شریعتی، از غرب به دروس و از شمال به باغ سفارت بریتانیا منتهی می‌شود. خیابان یخچال از خیابان‌های اصلی قلهک و دروس است. این منطقه از گذشته‌های دور دارای چندین رشته قنات بوده که برخی از آن‌ها هنوز جاری هستند.
  5. نارمك یکی از قدیمی ترین محله های تهران است و در آغاز، دهكده اي قديمي و یکی از مناطق خوش آب و هوا و سردسیری تهران به شمار می رفته است و در سر راه قوچک و لواسان و ناز و رودبار قصران قرار داشت. در  گذشته در نارمك باغ انار زياد بود و انار نارمك پرآب و خوشمزه مفهوم كلمه نارمك يعني مكيدن انار و منظور از كلمه نارمك يعني محلي كه انارهاي درشت در آن مي رويد. نارمك در سر راه قوچك و لواسان و ناز و رودبار قصران به صورت دهكدهاي قديمي به نظر مي رسيده است. در فرهنگ جغرافيايي آمده است که دهكده نارمك از توابع شميران در ۹كيلومتري جنوب شرقي امامزاده صالح و ۵كيلومتري شمال جاده تهران به دماوند واقع شده است. اين دهكده سردسير داراي ۱۰۰نفر سكنه و آب آن از قنات تامين مي شد. محصولات عمده آن، دهكده غلات و انار و شغل اهالي آن زراعت و باغباني و راه رسيدن به دهكده نارمك فرعي و داراي يك قلعه قديمي بوده است.این محله که در نوع خود در جهان منحصر به فرد است به همراه تهرانپارس در دهه ۲۰ توسط فرانسوی ها ساخته شد.
  6. نام ونک تشکیل شده‌است از دو کلمه(ون) به معنی درخت و حرفی که علامت کوچکی(ک) است و معنی نام ونک«درخت کوچک» است.
  7. پونک در قدیم محل باغ‌های بزرگ و توتستان‌های قدیمی باختری تهران بوده است که از این باغ‌ها شمار کمی امروزه به‌جا مانده است و وجه نام گذاری آن به علت فراوانی گل پونه در دره پونک قدیم است.

منابع:

  1. انجمن پارسی
  2. معادل سازي واژه‌ها
  3. مبلغان، شهریور۱۳۸۳، شماره۵۸، ضبط معادل های مصوّب واژه های بیگانه(۱)

باکس شناور "همچنین ببنید"

حال همه‌ی ما خوب است؛ امّا ...

حال همه‌ی ما خوب است؛ امّا …

سلام! حال همه‌ی ما خوب است ملالی نيست جز گم‌شدن گاه‌به‌گاه خيالی دور، که مردم …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *