سه شنبه , ۱ آبان ۱۳۹۷
خانه / اسوه ها / کجایید ای شهیدان خدایی
مولانا

کجایید ای شهیدان خدایی

مولانا جلال‌الدّین محمّد بلخی مشهور به مَولَوِی شاعر بزرگ قرن هفتم هجری قمری، سال ۶۰۴هجری قمری در بلخ زاده شد.(۱) پدر وی بهاءالدّین که از علما و صوفیان بزرگ زمان خود بود به سبب رنجشی که بین او و سلطان محمد خوارزمشاه پدید آمده بود از بلخ بیرون آمد و بعد از مدتی سیر و سیاحت به قونیه رفت. مولانا بعد از فوت پدر تحت تعلیمات برهان‌الدین محقق ترمذی قرار گرفت. ملاقات وی با شمس تبریزی در سال ۶۴۲هجری قمری انقلابی در وی پدید آورد که موجب ترک مسند تدریس و فتوای وی شد و به مراقبت نفس و تذهیب باطن پرداخت. وی در سال ۶۷۲هجری قمری در قونیه وفات یافت. از آثار او می‌توان به مثنوی، دیوان غزلیات یا کلیات شمس، رباعیات، مکتوبات، فیه مافیه و مجالس سبعه اشاره کرد.(۲) مولانا مزارش در قونيه؛ مولانا پایتخت معنوی ترکیه است.(۳)

مولوی۸مِهر، روز بزرگداشت مولوی

آثار مولوی:

آثار مولانا علاوه بر مناطق فارسی‌زبان، تأثیر فراوانی در هند و پاکستان و ترکیه و … داشته است. او بهترین گواه بر دانش گسترده‌اش در ادبیات، لغت، تفسیر قرآن و عرفان است. مولانا این عارف و شاعر عظیم ایرانی و صاحب عظیم ترین آثار ادبیات فارسی یعنی مثنوی معنوی می باشد. از جمله دیگر آثار مولوی:
  1. فیه ما فیه
  2. دیوان شمس
  3. مثنوی معنوی
  4. مجالس سبعه

کجایید ای شهیدان خدایی…

مولوی شاعری عارف‌مسلک است و عرفان هم همه شور است و شهود! عاشورا هم شورانگیز‌ترین و پرشهودترین واقعه تاریخ بشریت است و عارف اگر عارف باشد هیچ گاه از توجّه به آن غافل نخواهد بود و مولانا هم از قافله شور و شعور حسینی به قدر توان توشه برداشته‌است و با وجود این که از نظر تاریخی به نظر می‌رسد در میان پیروان اهل بیت(ع) زندگی نکرده‌است ولی عاشورا را در اشعارش گرامی داشته‌ و در وصف امام حسین‌(ع) هم بسیار سروده است. شعر معروفی که در هیئت‌ها و عزاداری‌های ماه محرّم، از غزلیات اوست که چنین سروده:

کجایید ای شهیدان خدایی/ بلاجویان دشت کربلایی

کجایید ای سبک روحان عاشق/ پرنده‌تر ز مرغان هوایی

کجایید ای شهان آسمانی/ بدانسته فلک را درگشایی

کجایید ای ز جان و جا رهیده/ کسی مر عقل را گوید کجایی

کجایید ای در زندان شکسته/ بداده وام داران را رهایی

کجایید ای در مخزن گشاده/ کجایید ای نوای بی‌نوایی

گنجور » مولوی » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۰۷

مولویای دوست قبولم کن و جانم بستان

مستم کن و از هر دو جهانم بستان

با هرچه دلم قرار گیرد بی تو

آتش به من اندر زن و آنم بستان

رباعی شمارهٔ ۱۴۰۷

پانویس:
  1. (مُ یا مَ لَ) (صفت نسب) ۱ – منسوب به مولی. ۲ – نوعی کلاه نمدی بلند که دراویش بر سر گذارند. مولوی: [م َ ل َ وی ی] (ع ص نسبی) منسوب به مولی.(ناظم الاطباء و منتهی الارب) منسوب به مولا و مولی.(یادداشت مؤلف) منسوب به مولا که به معنی خداوند است، بعد از الحاق یای نسبت، الفی که رابع بود به واو بدل شده زیرا که الف مقصور در آخر کلمه ٔ سه حرفی و چهارحرفی به وقت نسبت به واو بدل شود. عنواني براي شيوخ تصوّف و ملايان و علماي روحاني است. جلال‌الدین محمد بلخی معروف به مولانا، مولوی و رومی، متولد ‎۶ ربیع‌الاول ۶۰۴، بلخ یا وخش است.
  2. مَولَوِي (۶۷۲ – ۶۰۴ هجري) جلال الدين محمدبن محمدبن حسين الخطيبي، از اَعاظِم حُكَماء و عُرَفاء و بزرگترين شاعر صوفي است، مثنوي او ۲۶ هزار بيت و كليات شمس تبريزي يا ديوانش ۵۰هزار بيت در مطالب عرفاني دارد، فيه ما فيه و مجالس سبعه هم از اوست. مزارش در قونيه مي باشد.
  3. قونیه شهری مذهبی در مرکز کشور ترکیه و در شمال استان آنتالیا و جنوب آنکارا است. استان قونیه از لحاظ مساحت بزرگ ترین استان ترکیه به شمار می رود. در قرن ۱۳میلادی، قونیه پایتخت علاءالدین کیقباد پادشاه سلجوقیان روم بود و این شهر به برکت حضور پدر مولانا(سلطان العلماء بهاء ولد) به یکی از مراکز تدریس علوم دینی تبدیل شد. بعد از فوت پدر، مولانا به وعظ و تدریس علوم دینی در مساجد و مدارس قونیه ادامه داد. دیدار شمس تبریزی مولانا را شوریده حال نمود و در وصل و هجران او دیوان کبیر را سرود. پس از ناپدید شدن شمس تبریزی، بنا به درخواست حسام الدین چلبی، مولانا مثنوی معنوی را به نظم درآورد. مولانا که از ۱۴سالگی به همراه پدر در قونیه سکنی گزیده بود در ۱۷دسامبر ۱۲۷۳میلادی مصادف با ۲۷جمادی الاول سال ۶۷۲هجری قمری در سن ۵۹ سالگی در قونیه وفات یافت. مقبره ی مولانا همه ساله زیارتگاه عاشقان طریقت می باشد و این شهر را همچنان زنده نگاه داشته است، به گونه ای که روزی پنج بار صدای اذان از گوشه و کنار و از مساجد متعدد، زیبا و قدیمی آن شنیده می شود.
منبع:

باکس شناور "همچنین ببنید"

هجرت

مقاومت

مقاومت(opposition) در لغت؛ ایستادگی،  استقامت، پایداری و پافشاری(۱) و در اصطلاح و ادبیّاتِ سیاسی؛ ایستادگی در …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × پنج =