خانه / آیین زندگی / چه مى دانى!
چه مى دانى!

چه مى دانى!

چه مى دانى!عبوس شد، روی ترش کرد، با اخم چهره درهم كشيد و روى گردانيد. تحويل نگرفت از اين كه يك كورى طرفش آمد. تو از كجا مى دانى، تو چه مى دانى!… شايد آن كور متذكّر شود، طلب پاكى كند و پاك گردد. تو از كجا مى دانى، شايد… .(۱) اگر نابینا خود را باور داشته باشد و بداند که می‌تواند، دست یابی به موفقیت‌ها برای وی میسر خواهد شد. تاریخ انسان های بزرگی، از جمله؛ دکتر محمّد خزائلی،(۲) طه حسین،(۳) هلن کلر(۴) و … را سراغ دارد که با وجود محروم بودن از نعمت بینایی، به مدارج عالی علمی و اخلاقی والایی رسیده اند.

روز عصای سفید: عصای سفید(عصای هوور یا عصای بلند) نشانه ای بین المللی برای شناخت نابینایان است.(۵) روز بزرگداشت عصای سفید(White Cane Safety Day)، روز ملی در ایالات متحده آمریکا است؛ که هر ساله در ۱۵ اکتبر مصادف با ۲۳ مهر از ۱۹۶۴ میلادی جشن گرفته می‌شود. این روز برای پاسداشت و گرامیداشت دستاوردهای کسان نابینا که چه به گونهٔ مادرزادی نابینا زاده شده‌اند و چه با بروز رخدادهای ناگوار و بر سر حوادث نابینا شده‌اند جشن گرفته می‌شود. عصای هور یا عصای بلند بعد از جنگ جهانی دوم به عنوان یک وسیله کمک حرکتی برای نابینایان ابداع شد. فرد نابینا یا کم بینا عصا را به صورت قوس مانند حرکت می دهد، به طوری که آهسته با نوک آن ضرباتی بر زمینی که روی آن راه می رود وارد می کند. عصای بلند به فرد این امکان را می دهد تا موانع و تغییرات موجود بر سر راه خود را تشخیص دهد.

۲۳چه مى دانى! مهرماه برابر با ۱۵ اکتبر، روز بزرگداشت عصای سفید و شأن و منزلت اجتماعی نابینایان است. عصای سفید نشانه ای بین المللی برای شناخت نابینایان است. در ۱۹۳۷ دو تن از نیک اندیشان امریکایی به نام های: دکتر ناول پری ریاضیدان و دکتر جاکوپس تن بروک حقوقدان، بیانیه ای در حمایت از حقوق نابینایان ارائه کردند و مواردی از حقوق اجتماعی آنان را با ضرورت رعایت فرصت های برابربرای افراد بینا و نابینا مورد بحث و گفتگو قرار دادند. این برداشت ها به تدریج به تدوین قانون عصای سفید یا روز جهانی ایمنی نابینایان منجر شد که در ۱۹۵۰ در نشست مشترک سازمان فرهنگی یونسکو و شورای جهانی نابینایان به کشورهای جهان ابلاغ شد. شمار کسانی که از نعمت بینایی محرومند، در کشور از ۱۵هزار نابینا افزون است.(۶)

وما یدریک؟ لَعَلَّهُ يَزَّكَّىابابصیر می گوید: …

  • از امام باقر(ع) خواستم بهشت را برایم ضمانت کند و چشمانم بینا شود.
  • حضرت(ع) دست بر چشمانم كشید، بینا شدم. به بیرون نگاه كردم. گروهی از جانوران، مثل؛ بوزینه و … را دیدم!! با شگفتی از حضرت(ع) پرسیدم:
  • این افراد چه كسانی هستند؟!
  • هر گاه پرده برداشته شود، صورت حقیقی افراد نمایان شود. اگر چنین كه خواستی(شفا یافته و بینا باشی) تضمینی برای بهشت نداری و امكان لغزش برای تو هم چون دیگران بسیار است.
  • ای پسر پیامبر(ص)، ضمانت بهشت برای من از بینایی پرارزش‌تر است. آن‌گاه حضرت(ع) دوباره دست بر چشمانم كشید و به حالت سابق بازگشتم.

این داستان نكته‌ای را یادآور می شود و آن این است كه هرچند نعمت‌های خدادادی هم چون بینایی و شنوایی بسیار پرارزشند، امّا پروردگار هستی آفرین انسان را در برابر ارزانی داشتن این نعمت‌ها مسئول دانسته و فرموده: «همانا گوش، چشم و دل مورد پرسش خواهند بود.»(۷)

چه مى دانى!به هر ترتيب روز عصاي سفيد به منظور يادآوري محروميّت اين عزيزان از بينايي نيست؛ بلكه تلنگري است كه بينايان از عزم، اراده و توانايي آنان بياموزند، يادآور كساني است كه با وجود محروم بودن از نعمت بينايي، چشم دل به نعمت زندگي گشوده‌اند و قدم‌هايشان بسي محكم‌تر و اميدوارانه‌تر از آن است كه در تصور آيد. نابینایان به رغم داشتن معلولیت در صورت داشتن امکانات مناسب در محیط پیرامون خود می‌توانند به راحتی هم چون سایر افراد جامعه روزگار بگذرانند و از هوش و توانایی‌های خود بهره ببرند.

۲۳مهر؛ روز جهانی نابینایان(عصای سفید)

نظراتتان را از طریق بخش دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید: یمنا؛ پایگاه اطلاع رسانی یاران محمد(ص) امین: انتقادات، پیشنهادات و مطالب خود را به نشانی ادمین کانال ارسال نمایید: @yomnaadmin آدرس تلگرام: t.me/Yomna_ir

پی نوشت:

  1. عبسعَبَسَ وَ تَوَلَّى. أَنْ جاءَهُ الْأَعْمى؛ (عَبِسَ-يَعْبَسُ) عبوس شد و تحويل نگرفت از اين كه يك كورى طرفش آمد. وَ ما يُدْرِيكَ لَعَلَّهُ يَزَّكَّى؛ تو چه مى دانى آن كور، شايد آن كور متذكّر شود، طلب پاكى كند و پاك گردد. تو از كجا مى دانى شايد… عَبَس؛ ۱ تا ۲(عَبَس، نام سوره۸۰ قرآن که در مکه نازل شده و ۴۲ آیه دارد. نام ديگر اين سوره اَعْمي است.) عَبَسَ: [ع َ] (ع مص) ترش کردن روی را. چین پیشانی، ترشرویی، در هم کشیدگی صورت از اوقات تلخی، چین و شکن انداختن بر پیشانی و ابرو هنگام نارضایتی، عصبانیت یا فکر کردن.(اقرب الموارد، منتهی الارب والمنجد) عبس: [ع َ ب َ] (ع اِمص) ترشرویی، آژنگ، بدخویی.(غیاث اللغات از لطائف و منتخب) اخم‌وتخم: [عامیانه] از حالت های چهره است که در آن ناراحتی، خشم یا ناخوشنودی فرد از یک موضوع نشان داده می شود. خشم همراه با ترش‌روچین و شکنج که بر رو و پیشانی افتد.(بهار عجم) چین پیشانی و ابرو.(غیاث اللغات)
  2. محمد خزائلی(۱۲۹۲ اراک ۱۳۵۳) در ۱۸ماهگی بر اثر ابتلا به بیماری آبله بینایی خود را از دست داد ولی توانست با روش حفظ کردن معلومات تدریس‌شده در مدرسه و دانشگاه، به تحصیلات خود ادامه دهد و تا مقطع دکترا در رشته ادبیات و حقوق ادامه تحصیل دهد. خزائلی نه تنها به باسواد کردن افراد بینا سعی وافی نمود بلکه از با سواد نمودن نابینایان نیز غافل نبود. او اولین کسی بود که «انجمن هدایت و حمایت نابینایان ایران» و سپس «آموزشگاه نابینایان بزرگسال» را تأسیس نمود و سهم خود را در باسواد کردن روشندلان کشور تا سر حد امکان ایفا نمود. در ۱۳۴۸ه.ش «مجله روشندل» را برای اشاعه اخبار مربوط به نابینایان ایران و جهان منتشر کرد. وی هم چنین در کمیته اجرایی خاورمیانه در شورای ملی رفاه نابینایان، اتحادیه بین‌المللی نابینایان و «کمیته اجرایی کنفرانس بین‌المللی تربیت مبتلایان به نقص بینایی» عضویت داشت. او در طول حیات خود آثار متعددی را به رشته تحریر درآورد که از آن جمله می‌توان به: «احکام قرآن»، «فقه»(۶جلد)، «فلسفه اسلام»، «شرح گلستان»، «شرح بوستان»، «گل‌های ادب»(۴جلد)، «خودآموز حکمت مشاء» که ترجمه‌ کتاب «مقاصد الفلاسفه» امام محمد غزالی است، «المنتخب فی ادب العرب»، «نهج الادب» در صرف و نحو عربی(۶جلد)، «الاسلوب الحدود» در مکالمه عربی(۲جلد)، «منطق و مختصری از فلسفه شرق»، «منطق نظری»، «منطق عملی»، «تاریخ مختصر فلسفه و زیبایی‌شناسی»، «مختصر روانشناسی»، داستان‌های «دایانا و ونوس»، «بدیع و قافیه» با همکاری دکتر حسن سادات ناصری، «مختارات» با همکاری دکتر محمد خوانساری، «دستور زبان جاویدان» با همکاری سید ضیاءالدین میرمیران، «اسلوب الحدیث» با همکاری سید عبدالباقی و ترجمه کتاب‌های «معالم القریه فی الحکام الحسبه»، «تهافت الفلاسفه» غزالی، «مفتاح العلوم» خوارزمی و هم چنین تدوین «فرهنگ اصطلاحات روانشناسی و فلسفی» اشاره کرد.
  3. طه حسین(۱۴نوامبر۱۸۸۹-۲۸اکتبر۱۹۷۳) نویسنده و سخنور مصری و از پیشگامان جنبش نوگرایی در مصر بود. طاها در اثر عفونت چشم در سن سه سالگی نابینا شد. پس از درس گرفتن از یک آموزگار سنتی در جوانی راهی دانشگاه الازهر شد و در آن جا در رشته الهیات و ادبیات عرب به تحصیل پرداخت. او از محدودیت اندیشه استادان خود در عذاب بود. برخی از آثار طه حسین عبارت است از: «فی الشعر الجاهلی»، «الفتنة الکبری»، «الأیام» و «الشیخان». برخی از کتاب‌های طه حسین هم چون الفتنة الکبری و الایام به فارسی ترجمه شده‌اند.
  4. هلن آدامز کِلِر(Helen Adams Keller) زاده ۲۷ژوئن ۱۸۸۰، تاسکامبیا، آلاباما، درگذشته ۱ژوئن ۱۹۶۸، ایستن، کنتیکت. نویسنده نابینا و ناشنوا و فعال سوسیالیست آمریکایی بود. مارک تواین نویسنده و طنزنویس معروف از تحسین‌کنندگان کلر بود و از او حمایت می‌کرد. کلر علاوه بر تواین، با شخصیت‌های معروف دیگری هم چون؛ الکساندر گراهام بل و چارلی چاپلین هم دوست بود. کلر که نویسنده‌ای موفق بود، در فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی نیز حضوری فعال داشت. او عضو حزب سوسیالیست آمریکا و اتحادیه کارگران صنعتی جهان بود و کمپین‌هایی برای حق رأی زنان، حقوق کارگران، سوسیالیسم و دیگر موارد مشابه برگزار کرد. او در سال ۱۹۷۱ وارد تالار شهرت زنان آلاباما شد.
  5. عصای سفید(عصای هوور) در اثنای جنگ جهانی دوم برای توان بخشی معلولین جنگ توسط دکتر ریچارد ای هوور در بیمارستان نظامی ولی فورگ ارتقا یافت،عصا در اپتدا یک عصای ساده و چوبی بود که به رنگ سفید درآمده بود.ولی در سال ۱۹۴۴ دکتر هوور عصای معروف به کلوب لاینز را که طرحی از چوب بود به بیمارستان برد و حدود یک هفته رویش کار کرد و آن را به چیزی که الان به عنوان عصای سفید مشهور است تبدیل کرد. عصایی که هوور طراحی کرد یک عصایی پلاستیکی و بلند است که طرح کنونی عصای کنونی نابینایان از آن بهره گرفته شده است. پس از این ابداع دکتر هوور به پدر تکنیک عصای سبک سفید مشهور شد. عصای هوور اولین ایده اش انعطاف و تاشدگی از وسط بود که عصا را به چهار مفصل انعطاف پذیر تقسیم می کرد و در آخر عصای ۱متری به عصای ۳۰سانتی متری کوتاه می شود و نگه داشتنش را برای نابینایان بسیار راحت تر شد. همین موضوع انعطاف و جمع شدن عصای او را با آن چه تا قبل از این برای نابینایان استفاده می شد متمایز کرد.پس از این ۱۵ اکتبر ۱۹۶۴ در کنگره آمریکا لایحه ای به امضای نمایندگان رسید که در آن روز ۱۵اکتبر را به عنوان روز عصای سفید نام گذاری کردند.از آن پس روز ۱۵اکتبر روز جهانی نابینایان و عصای سفید به عنوان نماد این گروه مشخص شد.
  6. همشهری
  7. «وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۚ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا؛ و چيزى را كه بدان علم ندارى دنبال مكن، زيرا گوش و چشم و قلب، همه مورد پرسش واقع خواهند شد.» اسراء، ۳۶

منابع:

  1. عصای سپید
  2. صفحه تقدیمی کتاب زندگی من
  3. یادی از دکتر محمد خزائلی چشم و دل نابینایان
  4. نامنی، محمد رضا، «سیری گذرا در آموزش و بهزیستی نابینایان»
  5. کریمی، غلامعلی، «درگذشت طه حسین»، در مجله دانشگاه ادبیات و علوم انسانی(دانشگاه اصفهان)، اصفهان، دانشگاه اصفهان، دور اول، ۱۳۵۲ش، شماره ۹

باکس شناور "همچنین ببنید"

قلقلکِ ذهن

قلقلکِ ذهن

خیلی وقت‌ها به امتحان دیکته فکر می‌کنم، اولین امتحانی که در کودکی با آن روبرو …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *