پنج شنبه , ۲۴ آبان ۱۳۹۷
غذا

غذا

غذاغذا(food)، از ابتدایی ترین نیازهای انسانی و بلکه تمام موجودات زنده است و نقش اساسی آن، انکار ناشدنی است. به آن چه خورده شود و به نمو جسم کمک کند و انرژی لازم برای بدن به وجود بیاورد، مانند؛ خوردنی ها و نوشیدنی ها و قوام بدن بدان است، غذا گفته می شود.(۱) نیاز انسان به غذا، مهمّ ترین و حیاتی ترین نیاز روزمره اوست که از تولّد تا مرگ وی را همراهی می کند و حتّی انبیاء و اولیاء الهی(ع) نیز از این قاعده مستثنی نیستند. رشد، طول عمر، تندرستی، آرامش اعصاب و روان، خلق و خوی و رفتار، توانمندی و قدرت، تکثیر نسل و تولید مثل و… همه به نوعی وامدار غذا هستند. نیاز به غذا از احتیاجات ذاتی یا فیزیولوژیک بدن و مهمّ‌ترین عامل بقای زندگی و طول عمر است. اگر تغذیه به درستی انجام شود، باعث طولانی تر شدن عمر می‌گردد. از ازل تا ابد آرزوی همیشگی انسان این بوده که زندگی جاودان داشته باشد و هرگز از این دنیا نرود.  یک رژیم غذایی سالم می تواند تا ۴۰درصد یا بیش تر زندگی را طولانی کند. اشباع غریزه گرسنگی، از آغازین روز آفرینش تاکنون، همراه آدمی بوده، به طوری که می توان گفت پیشرفت های شگفت انسان در عرصه صنعت و کشاورزی، مدیون پاسخ به همین غریزه ساده و ابتدایی است. فعالیت اقتصادی برای تأمین نیازها و بهره مندی از غذا و وسایل آسایش، وظیفه ایی دینی است و سیره پیامبران، پاکان و صالحان به شمار می آید. مشغولیت ذهنی ۸۰% از مردم جهان، دست یابی به غذاست. کمبود غذا و مواد غذایی مورد نیاز بدن برای بسیاری از مردم جهان به مشکلی بزرگ و اساسی تبدیل شده است. با آلودگی و تخریب محیط زیست، مسائل گوناگونی به وجود می آید که در کاهش منابع غذایی جهان مؤثر است. گرما و خشکسالی، فرسایش خاک، کاهش نزولات جوی، بارش باران های اسیدی و سیاست های ستمگرانه بعضی از کشورهای قدرتمند در برابر کشورهای در حال توسعه، از عوامل گرسنگی و سوء تغذیه مردم جهان به شمار می آیند. نیاز به غذا آن قدر موضوعی بدیهی است که حرف زدن درباره اهمیت و ضرورت آن نابجا است، اما همین نیاز بدیهی هم اکنون در بسیاری از کشورهای جهان در دسترس و قابل تامین نیست و براساس آمارهای رسمی منتشر شده، در حال حاضر اندکی کمتر از یک میلیارد نفر در سراسر جهان از گرسنگی و سوءتغذیه رنج می برند. البته تلاش کشورهای جهان و در کنار آنها رشد صنایع غذایی و کشاورزی باعث شده تا تعداد گرسنگان جهان طی دهه های اخیر، روند نزولی به خود گیرد اما در همین حال، اوضاع در برخی کشورهای جهان به ویژه کشورهای آفریقایی و برخی کشورهای آسیایی، آن قدر وخیم است که شاید نیاز باشد راه های میانبری برای تامین غذای موردنیاز این کشورها درپیش گرفته شود.
روز جهانی غذا
«روز جهانی غذا»: بدون شک از مهمّ ترین روزها در تقویم بین المللی، «روز جهانی غذا» است و از معدود روزهایی که تمام کشورهای جهان روی آن اتّفاق نظر داشته و آن را گرامی می دارند. «روز جهانی غذا» توانسته فارغ از مسائل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و …، جای خود را در همه کشورها محکم کرده و همه کشورها به دور از هرگونه اختلافی، این روز را گرامی می دارند. نخستین بار در نوامبر سال ۱۹۴۵ جشن گرفته شد و از آن سال، «روز جهانی غذا» در تقویم بین‌المللی به ثبت رسید. اولین بار سازمان ملل در سال ۱۹۴۵ پیشنهاد کرد ۱۶ اکتبر هر سال مطابق با ۲۴ مهر به عنوان «روز جهانی غذا» به منظور توجّه دادن جهانیان به مسئله مهمّّ غذا انتخاب شود. ولی تصویب این روز به عنوان «روز جهانی غذا» در نوامبر ۱۹۷۲ در بیستمین کنفرانس کشور ها که با شرکت اعضای سازمان خوارو بار و کشاورزی FAO تشکیل شده بود توسّط دکتر پال رومانی وزیر بهداشت مجارستان که ریاست این کنفرانس را به عهده داشت اعلام شد. از آن به بعد هر سال ۱۵۰ کشور جهان، ۱۶ اکتبر را، «روز جهانی غذا» برای توجّه دادن جهانیان به سایه سیاه فقر و گرسنگی که عدّه ای را از داشتن حدّاقلی از غذا که بتواند سلامت آن ها را تضمین کند محروم می‌کند، معطوف داشتند. ۱۶ اکتبر، برابر با ۲۴ مهر، به عنوان «روز جهانی غذا» نام‌گذاری شده است. در این روز، سازمان‌های بین‌المللی، به انگیزه برقراری روابط در زمینه کشاورزی و زمینه‌سازی برای جلوگیری از فقر و گرسنگی و نابودی محیط‌زیست، تلاش می‌کنند. استفاده از تجربیات، نحوه تغذیه، انتقال فن‌آوری از کشورهای توسعه‌یافته به کشورهای در حال توسعه، موجب رونق و پیشرفت در صنعت مواد غذایی در ملل جهان سوم می‌شود. «روز جهانی غذا»، تلنگری برای بیداری وجدان‌های به خواب رفته و روز همدردی با گرسنگانی است که از ابتدایی‌ترین حق زندگی، یعنی غذا محرومند و در این محرومیّت، دستان بی‌توانشان از دامان زندگی کوتاه می‌شود. قدر غذا، این نعمت آغازین خلقت را بدانیم و با مصرف درست و عدم اسراف، با گرسنگان جهان همدردی کنیم. هنگام دور ریختن غذا به این بیندیشیم که این غذا می تواند گرسنه‌ای را برای یک روز هم که شده از گرسنگی و مرگ نجات دهد. از مصرف بی رویه غذا بپرهیزیم.

غذای سالمتغذیه سالم: امام على علیه السّلام فرمود: معده سراى دردهاست و پرهیز، بهترین درمان. هر بدنى را به همان كه خو مى گیرد، عادت دهید. با پرخورى، تندرستى نخواهد بود.(۲) معنای تغذیه از اموری است که ما کم‌تر به اهمیّت آن اندیشیده‌ایم. نگاه سنّتی و بدون اندیشه به مساله تغذیه سالم و شتاب زدگی در امور، باعث می‌شود که از نقش مواد غذایی در سلامتی بدن غافل شویم و ندانیم که چگونه می‌توان با تغذیه سالم، ضمن حفظ شادابی به طول عمر خود افزود. تغذیه سالم پدیده رشد را برای انسان فراهم می‌سازد و موجب سلامت جسم و روان آدمی خواهد شد. در عین حال تغذیه سالم موجب تامین انرژی برای بدن شده و حفظ سلامتی بافت‌ها و بهبود عملکرد ارگان‌های مختلف بدن را باعث می‌شود. تغذیه سالم از عوامل مهمّ در سلامتی انسان است. فردی می تواند شاداب، سالم ،پرتحرّک و با استعداد باشد که ضمن رعایت سایر نکات بهداشتی از تغذیه متنوّع و متعادلی هم برخوردار باشد. علم تغذیه حدود نیم قرن است که مورد توجّه قرار گرفته و اکنون در سلامت مردم تمام کشورهای جهان نقش اساسی ایفا می کند. اجرای برنامه تغذیه ای مناسب و توام با آگاهی می تواند بسیاری از مشکلات تغذیه ای از قبیل؛ عدم دسترسی به مواد غذایی کافی، سوءتغذیه و عادات بد غذایی را جبران نماید. برخلاف تصوّر عمومی، در حال حاضر غذای سالم موجود در دنیا برای تغذیه کلّ مردم دنیا کافی است اما مشکل دسترسی به منابع غذایی و نبود بهره وری در تولید و توزیع غذا است که باعث می شود، با وجود کافی بودن غذای تولیدی در جهان، غذای سالم به بسیاری از افراد «به میزان کافی» یا «اصلا» نرسد. غذای سالم غذایی است که ترکیب آن موافق با نیازهای بدن باشد و درعین حال بدون آلودگی‌ به مصرف انسان برسد. در تغذیه سالم با انتخاب غذاهای متنوّع از گروه‌های غذایی مختلف در یک رژیم محدود و ساده، برای ایجاد تغییراتی که بتوان برای همیشه از آن پیروی کرد و مواد مغذّی و سالم مورد نیاز را دریافت کرد. تغذیه سالم، نیازمند برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری برای مصرف متنوّع گروه های مختلف غذایی است، مانند:

  1. تغذیه سالم و رایگان کودکان : تغذیه رایگان به مفهوم تغذیه کودکان دبستانی و پیش دبستانی با یک میان‌وعده، مانند؛ شیر و نان یا بیسکویت و … است.
  2. تغذیه سالم وریدی(PN) بیماران: تغذیه کامل تزریقی عبارت است از رساندن مواد خوراکی به یک فرد از راه رگ. در این حالت مواد خوراکی از روش‌های معمول خوردن و گوارش وارد بدن نمی‌شود.
  3. تغذیه سالم دانش آموزان در مدراس: خوراک، غذا یا ناهار مدرسه(یا سایر وعده‌های غذایی)، به‌طور کلّی اشاره به تغذیه در مدرسه می‌کند که شامل وعده‌های غذایی اصلی و میان وعده است که برای دانش آموزان تدارک دیده می‌شود.
  4. تغذیه و رژیم غذایی سالم ورزشکاران: تغذیه ورزشی مطالعه در تغذیه و رژیم غذایی جهت بهبود عملکرد ورزشکار است. تغذیه بخش مهمّی از رژیم های ورزشی است که در ورزش های قدرتی، مانند؛ وزنه‌برداری و بدن سازی و ورزش های استقامتی، مانند؛ دوچرخه سواری، شنا، قایقرانی و … مورد توجّه هستند.
پانویس:
  1. (غَ) [ع . غذاء] (اِ.) خوردنی، خوراک، خورش، طعام، قوت، مائده و آن چه خورده شود. خورش به اندازه ٔ قوام بدن انسان.(از اقرب الموارد، آنندراج، منتهی الارب و فرهنگ فارسی معین از دانشنامه ٔ علایی)
  2. امام على علیه السّلام: اَلْمَعِدَةُ بَیْتُ الاَدواءِ وَ الْحِمیَةُ رَأسُ الدَّواءِ، وَ عَوِّدْ كُلَّ بَدَنٍ مَا اعْتادَ. لاصِحَّةَ مَعَ النَّهَمِ.[بحارالأنوار، ج ۵۹، ص ۲۶۸، ح ۵۲]
غذامنابع:
  1. آداب تغذیه
  2. تغذیه خوب
  3. غذای جوانی
  4. غذای سلامتی
  5. باقی مانده غذا
  6. غذا ارزان قیمت
  7. تداخل غذا و دارو
  8. ماهی غذای مغز
  9. بعد از غذا ممنوع!
  10. کمک به هضم غذا
  11. رژیم غذایی سالم
  12. توصیه های غذایی
  13. پایگاه سلامت ایران
  14. دانشنامه‌ی اسلامی
  15. سالم‌ترین رژیم غذایی دنیا
  16. روش‌های درست پخت غذا
  17. غذاهایی با کاربردهای جالب
  18. هضم سریع غذا با تمر هندی
  19. پرمصرف ترین ماده غذایی آشپزخانه
  20. گروه های غذایی برای تغذیه صحیح
  21. درمان تغذیه ای، جواد نصرالله زاده، ۱۳۸۲
  22. USDA-United States Department of Agriculture http://www.MyPyramid.gov

باکس شناور "همچنین ببنید"

استرس سفر هوایی

سفرِهوایی

برای همه واضح است که سریع ترین راه حمل و نقل، «سفرِهوایی» است.(۱) در بین …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار × 4 =