سه شنبه , ۲۷ آذر ۱۳۹۷
خانه / اسوه ها / بانوی آسمانی
شهپر عفت

بانوی آسمانی

خواهر مهربانبعد از این که امام رضا علیه السّلام،  سفر به خراسان را با مهاجرتی سیاسی و اجباری آغاز کرد، حضرت معصومه(س) هم به شوق دیدار برادر، همراه عدّه‌اى به طرف خراسان حرکت نمود. حضرت(س) که به ساوه رسید، عدّه‌اى از مخالفان اهل‌بیت(ع) با پشتیبانى مأمون عبّاسی، با آن ها درگیر شدند، در این درگیری، گروهی به شهادت رسیدند. حضرت(س) نیز مسموم شد. ۲۳ربیع الاول، حضرت(س) با استقبال عده ایى از مردم وارد قم گردید. حضرت(س) بعد از ۱۷روز اقامت در منزل موسى بن خزرج، «بیت النور» ۱۰ربیع الثانى ۲۰۱ه.ق دیده از جهان فرو بست و «باغ بابلان‌» مزار آن حضرت(س) شد. در میان فرزندان دختر امام كاظم(ع) افضل دخترانش بانویی آسمانی است با مقامی رفیع كه ائمه(ع) از ایشان با جلالت و عظمت، تجلیل و تكریم نموده اند که هیچ كدام از دخترها هم سنگ حضرت معصومه(س) نبودند. به طوری كه حتّی پیش از ولادت پدر بزرگوارش، نام حضرت معصومه(س) را بعضی از ائمه(ع) آورده اند و از مقام والای ایشان سخن گفته اند. امام صادق(س) فرمود: … بانویی از فرزندان من به نام فاطمه، در قم رحلت می كند.(۱)

مقام حضرت معصومه(س)سلسلۀ نسب از جمله شاخصه هایی است که در این زمینه وقتی سلسله نسب حضرت(س) را نگاه می‌ کنیم به نُه معصوم منتهی می‌ شود و این نهایت مقام با عظمت آن بزرگوار است. حضرت(س) سرچشمه خوبی ها و کمالات بی حدّ، از منسوبین ۳امام(ع) می باشد. ایشان ۱ذیقعده ۱۷۳ه.ق، در مدینه دیده به جهان گشود. وی اب داشتن جایگاهی بلند، در خاندان پیامبر(ص)، مورد تکریم و احترام است، به خصوص امام کاظم(ع)، امام رضا(ع) و امام جواد(ع) به مقام والای حضرت(س) اشاره شده است. حضرت(س) در عالم کشف و شهود، علم و … نه تنها به خاطر فرزندی امام كاظم(ع) و خواهری امام رضا(ع) مقامی والا که داشت، می باشد بلکه به واسطه مقام معرفتی خود ایشان هم می باشد. حضرت(س) بسیاری از اوقات شبانه روز خود را به مناجات و عبادت می گذراند و با خداوند از طریق دعا و نیایش ارتباط داشت. در واپسین روزهای عمرشان طی ۱۷روز، از نمونه های عبادت حضرت(س) با خدا در قم بود. اگر چه این مدّت از لحاظ زمانی كوتاه بود، ولی نمونه ایی از یك عمر عبودیّت و بندگی و دل دادن به خدا بود.(۲)  حضرت(س) از مقام و جایگاه بالای در عرصه علمی هم بهره مند بودند:

  1. «فِداها ابُوها»: در عصر امام كاظم(ع) جمعى وارد مدینه شدند تا خدمت آن امام(ع) رسیده و سؤالاتشان را بپرسند، اما امام(ع) در سفر بود. به ناچار سؤالات را تحویل خانواده امام(ع) دادند تا در فرصتى دیگر پاسخ آن را بگیرند. به هنگام بازگشت به وطن براى خداحافظى به خانه امام(ع) رفتند. حضرت(س) جواب ­های سؤالات‏ را به آن‌ها داد. آن‌ها شادمان به سمت وطن حركت كردند. در مسیر بازگشت امام كاظم(ع) را ملاقات كرده و داستان را براى امام(ع) بازگو نمودند. امام(ع) نوشته را گرفت و مطالعه كرد. پاسخ‏ هاى حضرت(س) همگى صحیح بود. امام(ع) ۳بار فرمود: «فِداها ابُوها؛ پدرش به فدایش باد.»[۳]
  2. «زیارت با معرفت»: سعد خدمت امام رضا(ع)  رسید، امام(ع) به وی فرمود: ای سعد! قبرى از ما در شهر شما است؟ سعد عرض کرد: آری! فدایت شوم، قبر فاطمه دختر موسى بن جعفر(ع) است. امام(ع) فرمود: … هر كس او را «با معرفت» زیارت كند، بهشت برین جایگاهش است.[۴]

از این رو «عارِفاً بِحَقِّه» عرفان به حقّ و «زیارت با معرفت» در مورد امام حسین(ع)، حضرت معصومه(س) و دیگر معصومین(ع) بدین معنى است که بدانیم پدر و برادر و اجداد حضرت معصومه(س) واجب الاطاعه هستند و وقتى به این مسأله واقف گردیم و باید به تمام برنامه ها و دستورات آن‌ها عامل باشیم، نتیجه آن بهشت است.(۵)

ثواب زیارت محضرت معصومه(س): پیامبر(ص) درباره حضرت(س) می‌ فرماید: پاره تن من در قم دفن شود و هر کس به زیارتش رود، بهشت بر او واجب است. عبارت «پاره تن من» تنها یک بار دیگر در مورد حضرت فاطمه(س) بیان شده و قطعاً کسی که پاره تن پیامبر(ص) را در این سرزمین زیارت کند بهشت بر او واجب شود. نویسنده كتاب كامل الزیارت به نقل از پدر و برادر بزرگوارش از امام جواد(ع) در باره برکات زیارت حضرت(س) چنین نقل مى ‏كند: «مَنْ زارَ عَمَّتى‏ بِقُمْ فَلَهُ الْجَنَّةُ؛ هر كس(مرقد) عمه ‏ام حضرت(س) را در قم زیارت كند، بهشت از آن اوست».[۵]

شفاعت: مقام شفاعت موهبتی الهی است كه خدا به آن‌ها كه روحشان به جلوه قدسی مزین است عنایت می كند. شفاعت؛ به معنای واسطه شدن برای انجام كاری است، مثل واسطه شدن در آمرزش گناهان در نزد خدا. خدا برای پیامبران، اوصیای الهی، شهدا و مقربان درگاه خود این حق را قرار داده تا آن‌ها در پیشگاه خداوند وساطت و شفاعت نمایند.(۶) اعتقاد به این اصل، زمینه ساز اصلاح و امید به بخشیدن گناهان از سوی خدا است، نه این كه مشوقی برای انجام گناهان باشد تا انسان ها را در انجام گناهان جسور كند. اگر خدا به افرادی مقام و حق شفاعت را اعطا نموده، این امر بیان گر شایستگی و مقام والای آن‌هاست كه به ما نشان می دهد، پذیرش شفاعت آن‌ها، نوعی تكریم و تعظیم آن‌ها محسوب می شود. از جمله كسانی كه به شفیعه بودنش تصریح شده، حضرت معصومه(س) است.(۷) دایره شفاعت افراد به تناسب عظمت روحی و گستردگی مسؤولیت آن‌هاست. در شفاعت آن حضرت(س) همین بس كه دو امام معصوم(ع) به آن اشاره فرمودند:

  1. امام صادق(ع) فرمود: با شفاعت او همه پیروان ما وارد بهشت می شوند.(۸)
  2. امام رضا(ع) فرمود: ای فاطمه معصومه! برایم نزد خدا در بهشت شفاعت كن. این بیان در متن زیارت نامه ای است كه امام رضا(ع) برای زیارت خواهرشان آورده و به موضوع شفاعت اشاره کرده اند. بنابراین، درخواست شفاعت با یادآوری شأن و موقعیت الهی حضرت(س) است.(۹)

شرافت خانوادگی: امام رضا(ع) در زیارت خواهرشان، به شرافت نسبی حضرت(س) و نسبت ایشان با ائمه(ع) اشاره فرمود، از جمله آن موارد: «بنت رسول الله» و «بنت ولی الله» و «اخت ولی الله» است كه وجود این امر را می توان سرچشمه سایر فضائل و كمالات معنوی و روحانی آن بانوی آسمانی دانست.(۱۰) افزون بر آن، زندگی در خانه و تربیت توسّط امام كاظم(ع) و هم چنین زندگی در كنار حضرت رضا(ع) سبب شد تا از تعالیم آن رهبران الهی بهره مند شود.(۱۱) مردم قم که با آغوش باز از حضرت(س) استقبال كردند، بر همین اساس، بسیارى از مردان نامى و سادات جلیل‏ القدر به این سرزمین آمدند که موجب تحوّلات تازه و مؤثّرى در استحكام و گسترش اسلام گردید و سبب تقویت و تحکیم روز افزون حوزۀ علمیۀ قم در پرتو عنایات خاصۀ آن حضرت(س) شد.(۱۲) لذا ورود حضرت معصومه‏ (س) به قم موجبات تحكیم و گسترش حوزه علمیه را فراهم نمود و ایجاد دهه کرامت، ابتکار بسیار خوبی است که عشق و ارادت مردم به اهل بیت(ع) را افزایش داده است.(۱۳) بی شک برگزاری برنامه های متنوّع فرهنگی و هنری در دهه کرامت، شناخت و معرفت نسبت به اهل بیت(ع) را گسترش می دهد.(۱۴)

بانوی آسمانیماه زیبای شبم، خوش آمدی!

 پانوشت:

  1.  … و ستد فن فیها امراه من اولادی تسمی فاطمة فمن زارها وَجَبَتْ له الجنة … تقبض فیها امراة من ولدی اسمها فاطمة بنت موسی و تدخل بشفاعتها شیعتی الجنة باجمعهم. «قاضی نور الله شوشتری(شهید سال ۱۱۰۹ه.ق) در کتاب مجالس المؤمنین به نقل از امام صادق(ع)»
  2. حاج شیخ عبّاس قمی در بحث از دختران امام کاظم(ع) می نویسد: منتهی الامال، ج ۲، ص ۲۴۱ و حضرت معصومه، فاطمه دوم، ص ۱۶۶
  3. سفینه البحار، ج ۱، ص ۱۲۴
  4. بحارالانوار، ج ۶، ص ۲۱۶
  5. یا سعد عندکم لنا قبر، قلت: جعلت فداک قبر فاطمة بنت موسى؟ قال: نعم، من زارها عارفاً بحقّها فله الجنّة. همراه زائران قم و جمكران، ص ۶۱،۶۰ و بحارالانوار، ج‏۴۸، ص: ۳۱۷
  6. عیون اخبار الرضا، ج ۱، ص ۲۷ و مستدرك الوسایل، ج ۱۰، ص ۲۰۶
  7. شیخ صدوق در بحار الانوار، ج ۱۰۲، ص ۲۶۵ وناسخ التواریخ، ج ۳، ص ۶۸۲۲
  8. بیانات آیةالله مکارم، درس خارج فقه، ۱۵/۱۰/۸۱
  9. همراه زائران قم و جمكران، ص: ۶۲
  10. بیانات آیةالله مکارم در دهه کرامت، ۱۶/۶/۱۳۹۲
  11. بیانات آیةالله مکارم در آغاز دهه کرامت، ۱۶/۶/۱۳۹۲
  12. بیانات آیةالله مکارم، درس خارج فقه، مسجد اعظم قم،۶/۳/۱۳۸۹
  13. بیانات آیةالله مکارم، مراسم آغاز دهه کرامت، حرم ‌مطهر حضرت(س)،۱۶/۶/۱۳۹۲
  14. بیانات آیةالله مکارم، مراسم آغاز دهه کرامت، حرم ‌مطهر حضرت(س)،۱۶/۶/۱۳۹۲.

باکس شناور "همچنین ببنید"

دریا

دریا

سال ها دل طلب جام جم از ما می کرد آن چه خود داشت، زبیگانه …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست − 1 =