سه شنبه , ۲۷ آذر ۱۳۹۷
خانه / مناسبت ها / شمسی / صدای تاریخ
صدای تاریخ

صدای تاریخ

دانشجودر ۲۴آبان اعلام شد که نیکسون معاون رئیس جمهور آمریکا از طرف آیزنهاور به ایران می‏ آید. نیکسون به ایران می‏ آمد تا نتایج «پیروزی سیاسی امیدبخشی را که در ایران نصیب قوای طرفدار تثبیت اوضاع و قوای آزادی شده است» ببیند.(۱) در مقابل دانشجویان مبارز دانشگاه نیز تصمیم گرفتند که در فضای حکومت نظامی بعد از کودتای سیاه، هنگام ورود نیکسون، نفرت و انزجار خود را به دستگاه کودتا نشان دهند. ۲روز قبل از آن واقعه تلخ(۱۴آذر) زاهدی تجدید رابطه با انگلستان را رسما اعلام کرد و قرار شد که «دنیس رایت»، کاردار سفارت انگلستان، چند روز بعد به ایران بیاید. از همان ۱۴آذر تظاهراتی در گوشه و کنار به وقوع پیوست که در نتیجه در بازار و دانشگاه عده‏ای دست گیر شدند. این وضع در ۱۵آذر هم ادامه داشت. و بیشتر اعتراض ها از دانشکده پزشکی و داروسازی و حقوق و علوم آغاز شد. صبح ۱۶آذر، هنگام ورود به دانشگاه، دانشجویان متوجه تجهیزات فوق العاده سربازان و اوضاع غیر عادی اطراف دانشگاه شده، وقوع حادثه ‏ای را پیش بینی می‏کردند. فضا بشدت آبستن حوادث و درگیری بود. بعد از گذشت مدتی برای جلوگیری از تنش و درگیری چندین دانشکده تعطیل اعلام شد و در ادامه سراسر دانشگاه به دستور رییس دانشگاه تعطیل گردید. نیروهای نظامی رژیم که بشدت رفت و آمد دانشجویان را کنترل کرده و در این بین عده ای را نیز دستگیر نموده بودند, با حضور در کلاس یکی از اساتید دانشکده فنی(مهندس شمس استاد نقشه کشی) زمینه اعتراض را در کلاس درس ایجاد کردند. آنان قصد داشتند دو دانشجو را که ظاهرا به حضور نظامیان در دانشگاه اعتراض داشتند را دستگیر نمایند. دستگیری دو دانشجو کلاس را به هم زده، دانشجویی دیگر بر روی نیمکت کلاس فریاد می زند: “آقا ما چقدر بی عرضه هستیم. چقدر بدبخت هستیم. این کلاس نیست، این درس نیست. یک عده ای بدون اینکه از استاد و از کادر دانشگاه اجازه بگیرند وارد کلاس می‌شوند و هیاهو در می‌گیرد. تف به این کلاس و تف به این مملکت!” دانشکده فنی به هم می‌ریزد و در محاصره کامل نظامیان قرار می‌گیرد و به یک باره فرمان آتش صادر شده و دانشجویان در صحن طبقه اول به خون می‌غلطند عده‌ای زخمی شده و در این میان سه دانشجو به نام های قندچی و بزرگ نیا و شریعت رضوی به شهادت می‌رسند. همان ۱۶آذر پلیس توسط رادیو اعلام کرد: “عده‌ای از دانشجویان در کلاس های درس نشسته بودند و به پلیس چهره خشنی نشان می‌دادند و پلیس را مسخره می‌کردند و این باعث شده که پلیس به واکنش بیفتد. پلیس قصد زدن دانشجویان را نداشت ولی دانشجویان به پلیس حمله کردند و می‌خواستند اسلحه‌شان را بگیرند. پلیس در قالب دفاع این کار را کرده و قصدش زدن دانشجویان نبوده است.” فردای آن روز شاه تیمسار مزینی را برای دلجویی به دانشگاه می‌فرستد تا خودش را از این گناه و تقصیر تبرئه کند. وی با خانواده‌های شهدا ملاقات می‌کند و در دانشگاه به ظاهر از اساتید و روسا عذرخواهی می‌کند. دو روز بعد از واقعه ۱۶آذر، نیکسون به ایران آمد و در همان دانشگاه، در همان دانشگاهی که هنوز به خون دانشجویان بی‌گناه رنگین بود دکترای افتخاری حقوق دریافت کرد. ۱۶آذر به عنوان روز مقاومت و ایستادگی دانشجویان این سرزمین در برابر استعمار غرب و استبداد و خودکامگی در دفتر تاریخ این سرزمین به یادگار ثبت گردیده است.(۲)

ما صدای تاریخیم

زن: ما را می‌شناسید؟ ما صدای تاریخیم، ما رقص مطرودان تاریخیم.
دانشجو: ما را می‌شناسید؟ ما صدای تاریخیم، ما جوشش و مقاومت تاریخیم.
معلم: ما را می‌شناسید؟ ما صدای تاریخیم، صدای ما را می‌شنوید: به شعر، به آواز، به رویاهایتان، به لیلاهایتان پشت نکنید. ما کلمات سرکوب شده تاریخ را می‌خوانیم.
آواره آب: ما را می‌شناسید؟ ما صدای تاریخیم، ما صدای ویرانی و خشکی و قحطی زمینیم.
کارگر: ما را می‌شناسید؟ ما صدای تاریخیم، ما پیشروان جهان جدیدیم، بیرق‌داران رهایی سرکوب‌شدگان.
جمع: ما صدای تاریخیم.(۳)

پانویس:

  1. نقل از نطق آیزنهاور در کنگره آمریکا بعد از کودتای ۲۸مرداد.(اسناد روابط خارجه آمریکا، ترجمه: هوشنگ مهدوی، تهران، علمی، ۱۳۷۷، ج۱، ص۱۰۹۵)
  2. پژوهه و جنبش دانشجویی ایران
  3. سه یار دبستانی

ر.ک به:

  1. ۱۳آبان
  2. دانشجو
  3. دفاع مقدّس
  4. قيام خونين
  5. انقلاب دوم
  6. روز دانشجو
  7. امام خمینی(ره)
  8. روزهای ۱۳خرداد
  9. روزهای ۱۴خرداد
  10. روزهای ۱۵خرداد
  11. ملّی مبارزه با اِسْتِكْبار
  12. اسنادی از جنبش دانشجویی در ایران ، علیرضا اسماعیلی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۸۱، ج۱و۲
  13. ۱۶آذر به یاد حماسه و مقاومت دانشگاه و سه قطره خون یاران دانشجو، مصطفی چمران، نهضت آزادی ایران، آذرماه۶۱
  14. فرهنگ اصطلاحات سیاسی دلاوری‌زاده، تهران، نشر فرهنگ، ۱۳۷۲، محمد علی دلاوری‌زاده، جواد محمدی و کاظم مبروحی
  15. مجله سیاست جوان، تهران، سال هفتم، خردادماه ۱۳۶۵، شمارهٔ ۳، صفحه ۲۶، درآمدی بر امپریالیسم، تقی مهاجران‌زاده
  16. یرواند آبراهامیان. ایران بین دو انقلاب. ترجمهٔ احمد گل محمدی، محمدابراهیم فتاحی. چ۱۳، نشر نی، ۱۳۸۷. شابک ‎۹۶۴-۳۱۲-۳۶۳-۴
  17. افشین متین عسگری. کنفدراسیون، تاریخ جنبش دانشجویان ایرانی در خارج از کشور ۵۷–۱۳۳۲. ترجمهٔ ارسطو آذری. چ۲٫ موسسه نشر و پژوهش شیرازه، ۱۳۷۸، شابک ‎۹۶۴-۶۵۷۸-۲۰-۹

باکس شناور "همچنین ببنید"

دریا

دریا

سال ها دل طلب جام جم از ما می کرد آن چه خود داشت، زبیگانه …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هفت + پانزده =