سه شنبه , ۳ مهر ۱۳۹۷
شهر نفتی MIS

شهر نفتی MIS

شهر نفتی MIS در ناحیه شمال غربی خوزستان شهری وجود دارد که در طول تاریخ نام های گوناگونی داشته است. این شهر در سرزمینی کوهپایه ای، زمستان هایش معتدل و تابستان هایش گرم و خشک است. شهری تاریخی است. با مساحت ۷۲۰۰کیلومترمربع، در میان کوه‌های زاگرس و از شهرهای بختیاری نشین استان خوزستان است. اکنون مسجد سلیمان نامیده می شود.(۱) پس از شنیدن نام مسجد سلیمان اکثر ما به فکر چاه نفت و متعلّقات آن می افتیم چرا که اولین چاه نفت خاور میانه، در ساعت ۴صبح ۲۶مه ۱۹۰۸ چاه شماره یک واقع در درّه خرسون با صدای غرش عجیبی شروع به فوران کرد. در این شهر که نفت کشف شد، مسجد سلیمان نامش، با نفت و چاه شماره یک خاور میانه آمیخته شد. هر چند در طول تاریخ نام های گوناگونی داشته است؛ امّا گاهی مسجدسلیمان نخستین شهر نفتی ایران و گاهی M.I.S و … است.(۲) از حق نگذریم اگر انگلیسی ها نبودند شاید آن موقع کسی نمی توانست آن ثروت عظیم را کشف کند. مسجد سلیمان به سرعت به سوی صنعتی شدن پیش می رفت و شکل و رنگ و بوی فرنگی به خود گرفته بود اما شرکت نفت انگلیسی و ایرانی هیچ وقت افراد بومی مسجد سلیمان در مشاغل حرفه ای و حسّاس قرار نمی داد و کسانی هم که در شغل های ساده و غیر حسّاس بودند نمی توانستند از امکانات رفاهی که برای کارگران خارجی فراهم بود استفاده کنند. دستمزدها اغلب کم بود و هزینه ها بالا رفته بود اما حداقل دستمزد کارکنان بومی هیچ افزایشی نداشت. همین اوضاع باعث نارضایتی مردم شده بود و این دوران هم زمان انتقال قدرت از رضا شاه به محمّدرضا شاه بود که توسط انگلیس حمایت می شد. بامطرح شدن ملّی شدن صنعت نفت لز سوی مصدّق و تصویب آن در مجلس قانون به اجرا در آمد و شرکت انگلیس به پایان کار خود رسید. مردم مسجد سلیمان که درطی سال های ۱۹۰۸تا سال ۱۹۵۱که قانون ملّی شدن نفت اجرا شد متحمّل ظلم های زیادی شده بود فرصت یافتند اعتراضات خود را بیان کنند. آخرین بازمانده های انگلیسی طبق روزنامه اطلاعات شماره ۱۰تیر ۱۳۳۰از کشور خارج شدند و بعد از آن شرکت نفت مسجد سلیمان به دست نیروهای بومی بود. استعمارگران از این منطقه سود های زیادی بردند و ما منکر این نیستیم که شهر به قول انگلیسی ها ام.آی.اس در این واقعه از یک منطقه کاملا غیر صنعتی به منطقه ای صنعتی تبدیل شد امّا بیش تر از این که باعث پیشرفت مردم شهر شود فقط بوی نفت گاز آن بیشتر نصییب آنان شده و هنوز هم ثمرات این برکت خدایی برای دیگران است. هر چند مسجدسلیمان فروغ خود را آرام آرام به دست بادها سپرده است و در پس این قصه تنها دل خوشی کارگران کهنسال شرکت نفتش، بازگو کردن روزهای پر رفت و آمد رشن خانه ها و هیاهوی گذشته است امّا هم چنان این شهر در کشور دارای لیست اولین ها است:

شهر نفتی MIS

۱. اولین چاه نفت در کشور و خاور میانه
۲. اولین چاه گاز در کشور و خاور میانه
۳. اولین چاه عمیق در کشور و خاورمیانه
۴. اولین چاه گاز ترش در کشور وخاورمیانه با ۳۵%گاز هیدروژن سولفوره
۵. اولین کارخانه گوگرد سازی در کشور وخاور میانه
۶. اولین تصفیه خانه آب در کشور
۷. اولین لوله کشی آب در کشور
۸. اولین کارخانه برق در کشور
۹. اولین کابل کشی برق در کشور
۱۰. اولین لوله کشی فاضلاب در کشور
۱۱. اولین تصفیه خانه فاضلاب در کشور
۱۲. اولین راه آهن در کشور
۱۳. اولین فرودگاه در کشور
۱۴. اولین پرواز هواپیما در کشور
۱۵. اولین باشکاه تفریحی در کشور
۱۶. اولین سینما در کشور
۱۷. اولین باشگاه گلف در کشور
۱۸. اولین استخر در کشور
۱۹. اولین باشگاه سوارکاری در کشور
۲۰. اولین ومجهزترین بیمارستان در کشور
۲۱. اولین ومجهزترین آزمایشگاه طبی در کشور
۲۲. اولین باشگاه کریکت در کشور
۲۳. اولین باشگاه تنیس در کشور
۲۴. اولین باشگاه پینگ پنگ در کشور
۲۵. اولین باشگاه فوتبال در کشور
۲۶. اولین باشگاه شنا در کشور
۲۷. اولین باشگاه والیبال در کشور
۲۸. اولین باشگاه اسکواش در کشور
۲۹. اولین باشگاه بسکتبال در کشور
۳۰. اولین لوله کشی گاز شهری در کشور
۳۱. اولین تصفیه خانه نفت در کشور
۳۲. اولین اتومبیل در کشور
۳۳. اولین جاده آسفالته در کشور
۳۴. اولین تاسیسات ودستگاههای هواشناسی در کشور
۳۵. اولین نقشه های زمین شناسی در کشور وخاور میانه
۳۶. اولین واحد بهره برداری نفت در کشور
۳۷. اولین شبکه تلفن در کشور
۳۸. اولین شبکه تلگراف در کشور
۳۹. اولین ایستگاه تقویت فشار نفت در کشور
۴۰. اولین زمین گلف در کشور
۴۱. اولین زمین فوتبال رسمی در کشور وخاور میانه
۴۲. اولین باشگاه وزنه برداری در کشور
۴۳. اولین کارخانه شیر پاستوریزه در کشور
۴۴. اولین واحد نوشابه سازی در کشور
۴۵. اولین واحد آتش نشانی در کشور
۴۶. اولین واحد کارگاهی با ماشین تراش در کشور
۴۷. اولین پیست و تیم دوچرخه سواری در کشور
۴۸. اولین کارخانه گچ در کشور
۴۹. اولین پروازهای هلیکوپتر در کشور
۵۰. اولین راه داری در کشور
۵۱. اولین کارخانه ماسه در کشور وخاورمیانه
۵۲. اولین آموزشگاه رانندگی در کشور
۵۳. اولین پل فلزی در کشور وخاورمیانه
۵۴. اولین وبلندترین پل فلزی در کشور وخاورمیانه
۵۵. اولین تله کابین در کشور وخاورمیانه
۵۶. اولین آموزشگاه پرستاری در کشور وخاورمیانه
۵۷. اولین هنرستان صنعتی در کشور وخاورمیانه
۵۸. اولین کارخانه نان ماشینی درکشور وخاورمیانه
۵۹. اولین کارخانه سنگ شکن در کشور وخاورمیانه
۶۰. اولین نقاله حمل بار ومسافر در کشور وخاورمیانه
۶۱. اولین کارخانه آسفالت در کشور وخاورمیانه
۶۲. اولین باشگاه وسالن بولینگ در کشور
۶۳. اولین تیم دو و میدانی درکشور
۶۴. اولین تیم شنا در کشور
۶۵. اولین تیم بیلیارد در کشور
۶۶. اولین شهر صنعتی ایران وخاور میانه
۶۷. اولین موزه زمین شناسی درکشور وخاورمیانه
۶۸. اولین کامپیو تر در کشور وخاور میانه
۶۹. بالاترین در صد باسواد در کشور تا سال ۱۳۶۷
۷۰. بالاترین درصد متخصص تا سال ۱۳۵۲
۷۱. بالاترین درصد اشتغال درکشور تاسال ۱۳۵۲
۷۲. اولین باشگاه گلف بانوان در کشور وخاورمیانه
۷۳. اولین انجمن باغبانی بانوان در کشور وخاورمیانه
۷۴. اولین سالن های نمایشی و تئاتر در کشور وخاورمیانه
۷۵. اولین فرستنده خصوصی در ایران و خاورمیانه به نام رادیو نفتون
۷۶. اولین مرکز اجرای برنامه های اکتشاف نفت و گاز و حفاری اولین چاه ها در عربستان، کویت وعراق

پانویس:

  1. مسجدسلیمان. [ م َ ج ِ س ُ ل َ ، ل ِ ] (اِخ ) یکی از بخشهای شهرستان اهواز که محدود است از شمال به بخش قلعه زراس و رودخانه ٔ کارون ، از جنوب به بخش هفتگل ، از مغرب به شهرستان شوشتر، از مشرق به بخشهای انده و قلعه زراس. منطقه ای است کوهستانی با هوای گرمسیر که بواسطه ٔ وجود کوههای خشک و گچی و فقدان آب و جنگل و وزش بادهای سوزان ، هوای تابستان آن بسیار گرم و طاقت فرسا است و در اغلب سالها درجه ٔ حرارت هوا در تابستان به ۵۸ درجه ٔ سانتیگراد رسیده است. رودخانه ٔ کارون از این بخش می گذرد و آب مورد احتیاج اهالی از آن تأمین می گردد.این بخش از نظر وجود معادن نفت یکی از نقاط پرارزش کشور است ، و تاکنون در حدود ۲۵۰ حلقه چاه نفت در آن حفر شده است. راههای اسفالته ٔ متعددی در نقاط مختلف بخش احداث گردیده است. مرکز بخش شهر مسجدسلیمان است که در حدود ۳۰هزار تن سکنه دارد. این بخش از ۶ دهستان به نامهای حومه ، زیلائی ، ترکه دز، جهانگیری ، تل بزان ،بیک مهد تشکیل شده و جمعاً دارای ۹۷ آبادی است. سکنه ٔ بخش به اضافه ٔ نفوس شهر در حدود ۵۱هزار تن است. وقرای مهم آن عبارت است از: چشمه علی ، باور صاد، خواجه آباد و شیخ آباد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۶).
  2. عبارت MIS واژه مشهوري است كه براي نام‎گذاري مسجدسليمان؛ قديمي‎ترين اقليم نفتي ايران مورد استفاده واقع مي‎شده و تا امروز نيز اين كاربرد ادامه دارد.  نام مسجدسليمان به علت طولاني بودن در مكاتبات و نامه‎نگاري‎هاي اداري به صورت مخفف و به اين شكل استفاده مي‎شد كما اينكه حتي واژ‎گاني كوتاه‎تر از اين هم در مكاتبات شركت نفت معمولاً مخفف‎سازي مي‎شد كه از جمله آنها مي‎توان به عبارت AZ مخفف نام اهواز AHVAZ اشاره كرد. اما اينكه چگونه عبارت Masjed suliman به صورت MIS مخفف شده و I وسط در بين دو حرف M حرف اول مسجد و S حرف اول سليمان به چه منظور به كار رفته نيازمند توضيح است. در حقيقت حرف I در وسط واژه حرف آوانگاري و وصل كننده دو بخش اسم مسجدسليمان است، اما متأسفانه شباهت اين واژه با واژه ديگري به همين شكل اما اين بار مخفف Management information system به معناي، “سيستم اطلاعات مديريت” كه از واژگان تخصصي و كاربردي در علم مديريت مي‎باشد باعث شده تا اين شبهه به وجود آيد كه MIS به اين معناست در حالي كه چنين نيست! پلاكت نصب شده بر شير دهانه چاه F7 كه اكنون در محل ورودي ساختمان مركزي شركت نفت انگليس(بريتانيك‎ هاوس) در لندن به نمايش عموم گذاشته شده و تصوير آن در صفحه ۹۳ كتاب رئيس نفت تأليف ارزشمند علي يعقوبي‎نژاد چاپ گرديده است. با دقت در اين پلاكت در سطح اول آن مشاهده مي‎كنيم كه حك شده است: Masjad – I  Sulaimanو اين امر مؤيد این گفته است كه حرف  I حرف اتصال بين دو واژه «مسجد» و «سليمان» مي‎باشد و مخفف‎سازي MIS نيز از اين عبارت صورت پذيرفته است.

شهر نفتی MISمنابع:

  1. M.I.S
  2. تابناک
  3. cpnews
  4. هما پرس
  5. پارسوماش
  6. ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
  7. علي يعقوبي نژاد، رئيس نفت، انتشارات يادواره كتاب، ص۹۳
  8. مسجدسليمان نيم قرن چپاول، تاليف نگارنده ، انتشارات آرويج، ص۲۱۴
  9. دانيل يرگين : تاريخ جهاني نفت، ج۱، ترجمه غلامحسين صالحيار، انتشارات اطلاعات، ص۲۶۷

باکس شناور "همچنین ببنید"

عاشوراء

عاشوراء

دیگر رسیده قصه به آخر… جدا شدن… سخت است خواهری ز برادر جدا شدن با …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شانزده − 6 =