خانه / دین شناسی / قُرْآن

قُرْآن

قُرْآن(Quran) نام کتاب آسمانی است که بر پیامبر(ص) نازل گردید. کلام خدا قرآن نامیده شد زیرا در میان سور و آیات و حروف آن مقارنه وجود دارد. قرآن مشتق است از قرائن و به هر تقدیر بدون همزه است و نون آن اصلی است که همزه را برای تخفیف حذف کرده اند و حرکت همزه را به حرف ساکن پیش از آن منتقل ساخته اند. قرآن مصدر «قرأت» است و کتاب مقروء(خوانده شده) را قرآن(خواندن) خوانند.(۱) در قرآن از موضوعات گوناگونی چون مسائل اعتقادی، اخلاق، احکام شرعی، داستان‌های گذشتگان، مبارزه با منافقان و مشرکان سخن به میان آمده است. برخی از مضامین مهم قرآن عبارت است از: توحید، معاد، رویدادهای صدر اسلام همچون غزوات پیامبر(ص)، قصص القرآن، احکام عبادی و حقوقی و جزایی دین اسلام، فضایل و رذایل اخلاقی و نهی از شرک و نفاق.(۲)

ترتیب و کیفیت جمع آوری قرآن: گروه بسیاری برآنند که جمعآوری آن درباره ٔ ترتیب سوره ها امری است اجتهادی و به هر ترتیب بخواهی میتوانی آن را بخوانی. در میان یاران پیامبر(ص) کسانی بودند از جمله ابی بن کعب و معاذبن جبل و زیدبن ثابت و ابوزیدبن سعید و عبداﷲبن مسعود و علی بن ابیطالب و عثمان بن عفان و ابوبکر صدیق و عمربن خطاب و عمروبن عاص و عایشه و حفصه و ام سلمه که در دوران زندگانی پیامبر(ص) قرآن را فراهم آوردند. پس از رسول خدا در یمامه مسیلمه دعوی نبوت کرد و گروه بسیاری را به گمراهی واداشت. ابوبکر لشکری به سوی وی گسیل داشت و جنگی سخت درگرفت و گروهی از جمله هفتاد تن از قاریان قرآن به قتل رسیدند. ابن ندیم محمدبن اسحاق صاحب «الفهرست» گوید: زیدبن ثابت گفت: به رسالتی نزد ابوبکر شدم عمر را نزد او یافتم. ابوبکر گفت: عمر می گوید در جنگ یمامه بسیاری از حافظان قرآن کشته شدند و میترسم که بقیه نیز در جاهای دیگر کشته شوند و بیشتر قرآن از میان بشود چنین میاندیشم که باید قرآن را هم اکنون گردو فراهم کرد. من به عمر گفتم: چگونه کاری را که رسول صلی اﷲ علیه و سلم نکرد من مرتکب شوم. عمر گفت: سوگند به خدای این کار نیک است و در این امر مکرر با من گفتگو کرد تا اینکه خدای تعالی در قلب من همین اندیشه افکند و با او همداستان شدم. زیدبن ثابت گوید: ابوبکر به من گفت: تو مردی جوان و عاقل و بی آلایشی و وحی نازل آمده ٔ بر پیامبر(ص) را می نوشتی اکنون قرآن را بجوی و گرد کن. زید گوید: سوگند به خدای که نقل کوهی برمن از این کار که مرا بدان امر داد گران تر نبود چه قرآن را میبایست از رقاع و لخاف و عسف و سینه های مردان فراهم کند تا آنجا که سوره ٔ توبه را از «لقد جائکم رسول من انفسکم عزیز علیه ما عنتم» را تا آخر سوره تنها نزد ابی خزیمه انصاری یافتم و هیچ کس جز او نداشت. و صحف گرد کرده تا گاه مرگ نزد ابوبکر بود، پس از او عمر آن را داشت و پس از وفات او قرآن نزد حفصه دختر عمر بود تا آنکه روزی حذیفةبن الیمان نزد عثمان بن عفان آمده گفت این امت را دریاب پیش از آنکه در کتاب خدای اختلاف کنند چنانکه یهود و نصاری در کتابهای خویش اختلاف کردند، پس عثمان به حفصه پیام کرد که صحف را به من فرست تا از آن نسخه ها کنم و به تو بازگردانم ؛ حفصه قرآن را نزد عثمان فرستاد و عثمان یزیدبن ثابت و عبداﷲبن زبیر و سعیدبن العاص و عبدالرحمان بن الحارث بن هشام را فرمان داد تا از آن در مصاحف نسخه ها کردند و گفت: اگر اختلافی در چیزی از قرآن در میان شما پیدا آمد به زبان قریش نویسید چه قرآن به زبان قریش فرود آمد و پس از نسخه گرفتن نسخه ٔ نخستین را به حفصه فرستاد و به هر ناحیتی نسختی گسیل داشت و گفت هر صحیفه و مصحف که برخلاف آن باشد بسوزند. این داستان به سال سی هجرت اتفاق افتاد.

ر ک به:

  1. قُرْآن
  2. قلب قرآن
  3. عطر قرآن
  4. تلاوت قرآن
  5. خادمه قرآن
  6. منابع قرآنی
  7. تفكّر در قرآن
  8. همتای قرآن
  9. کاشف قرآن
  10. نام‌های قرآن
  11. انس با قرآن۱
  12. انس‌ با قرآن۲
  13. ماه نزول قرآن
  14. اسماء در قرآن
  15. مسیح در قرآن
  16. دعاهای قرآنی
  17. لطایف قرآنی۱
  18. نگاهى به قرآن
  19. اندرزهای قرآنی
  20. عیدهای قرآنی۱
  21. عیدهای قرآنی۲
  22. آداب تلاوت قرآن
  23. ۲۴ معمّای قرآنی
  24. ثواب قرائت قرآن
  25. مترجم قرآن کریم
  26. ویژگی های قرآن
  27. بهترین قاری قرآن
  28. قرآن محور وحدت
  29. قَدْر در نگرش قرآن
  30. داستان های قرآنی
  31. گیاهان قرآنی؛ سیر
  32. نبی و رسول در قرآن
  33. عالم مرگ از نگاه قرآن
  34. آینده جهان از نظر قرآن
  35. ضرب المثل های قرآنی
  36. آداب باطنی تلاوت قرآن
  37. صبر و استقامت در قرآن
  38. مقام والاى مادر در قرآن
  39. آشنایی با مفاهیم قرآنی
  40. فاطمه(س) از دیدگاه قرآن
  41. ماهیت مرگ از دیدگاه قرآن
  42. خواندنی‌های لطیف قرآنی
  43. رفتار قرآنی میهمان و میزبان
  44. قرآن و هنجارشناسی خوابیدن
  45. آیا متن قرآن از جانب خداست؟
  46. اندیشیدن از دیدگاه تعالیم قرآن
  47. حضرت فاطمه زهرا(س) و قرآن
  48. امیدبخش ترین آیه قرآن کدام است؟
  49. قرآن در کلام حضرت فاطمه علیها السّلام
  50. با قاریان قرآن، استاد احمدمحمد بسیونی

پانویس:

  1. قرآن: [ق ُ] (ع مص) فراهم آوردن و گرد کردن چیزی را به چیزی. گویند: قَرَاءَ الشی ٔ قرآناً(از باب نصر و فتح) || بچه دادن حامل. گویند: قرأت الحامل قرآناً؛ بچه داد آن حامل.(منتهی الارب و ناظم الاطباء) || قرائت. قَرء. خواندن.(منتهی الارب) رجوع به قرء شود. قرآن: [ق ُرْ] (اِخ) نام کتاب آسمانی مسلمانان که بر پیامبر اسلام حضرت محمدبن عبداﷲ(ص) نازل گردید.
  2. خرمشاهی، «قرآن مجید»، ص۱۶۳۱، ۱۶۳۲.

منابع:

  1. «آداب ختم قرآن در ماه رمضان»، گلستان قرآن، ش۹۱، ۱۳۸۰ش.
  2. جوادی آملی، عبدالله، تسنیم، قم، اسراء، چاپ ششم، ۱۳۸۹ش.
  3. بلاغی، صدرالدین، قصص قرآن، تهران، امیرکبیر، چاپ هفدهم، ۱۳۸۰ش.
  4. جباری راد، حمید، «نورنگاران معاصر»، دوماهنامه بشارت، ش۵۸، ۱۳۸۶ش.
  5. جعفری، عالیه، «تأثیر قرآن در شعر فارسی»، دوماهنامه بشارت، ش۶۷، ۱۳۸۷ش.
  6. ترابی سفیدآبی، « تأثیر قرآن در شعر و ادب فارسی»، دوماهنامه بشارت، ش۴۵، ۱۳۸۳ش.
  7. اسکندرلو، محمدجواد، «علوم قرآنی»، قم، سازمان حوزه‌ها و مدارس علمیه خارج از کشور، چاپ اول، ۱۳۷۹ش.
  8. آذرنوش، آذرتاش، «ترجمه قرآن به فارسی»، دانشنامه جهان اسلام، ج۷، تهران، بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۲ش.

باکس شناور "همچنین ببنید"

راه انس

راه انس

واژه اُنْسْ، یعنی خو گرفتن و آرام یافتن به چیزی و اُنْسْ گرفتن، یعنی همدم …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *