خانه / مناسبت ها / شمسی / سر آغاز انقلاب
سر آغاز انقلاب

سر آغاز انقلاب

سر آغاز انقلابروز ۱۹ دی بدون شک یکی از ایام‌الله است. اهمیّت روز ۱۹ دی ماه بر کسی که تاریخ را می شناسد پوشیده نیست. روزی که نقطه عطفی در نهضت اسلامی است. روزی که یادآور ایستادگی مردمی است که در مقابل گلوله های رژیم، قدمی عقب تر برنداشتند و با مشت های گره کرده خشم و انزجار خویش را از رژیم پست پهلوی به نمایش گذاشتند و پیروزی علیه حکومت طاغوت را به رهبری امام راحل در ۲۲ بهمن ماه سال ۱۳۵۷ به ارمغان آوردند.[۱] ۱۹ دی ماه  از روزهای ماندگار در تاریخ انقلاب اسلامی است که در تقویم با عنوان؛ «قیام خونین مردم قم» شناخته می‌شود. «قیام خونین مردم قم» شامل چند روز تظاهرات اعتراضی نسبت به چاپ مقاله؛ «ایران و استعمار سرخ و سیاه» در روزنامه اطلاعات است که نقطه اوج آن در روز ۱۹ دی ۱۳۵۶ بود. این تظاهرات سرآغاز اعتراضاتی است که در بهمن سال ۱۳۵۷ به سرنگونی نظام پهلوی و پایان سلطنت در ایران انجامید. طبق اسناد مرکز انقلاب اسلامی در اواسط دی ماه ۱۳۵۶ پیک دربار، نامه ای ممهور شده را به وزیر اطلاعات و جهانگردی می رساند، داریوش همایون وزیر اطلاعات نیز این نامه را جهت درج به روزنامه اطلاعات می سپارد. سناتور مسعودی صاحب امتیاز روزنامه پس از مطالعه نامه، آن را تند و تحریک آمیز می بیند و برای اطمینان بیشتر با وزیر اطلاعات و نخست وزیر مذاکره می کند و متوجّه می شود برخی از مفاد این مقاله تند و تحریک آمیز بانظرمستقیم شخص شاه بوده و بالاخره در روز ۱۷ دی ماه مقاله ای با عنوان «ایران و استعمار سرخ و سیاه» به قلم مستعار «احمد رشیدی مطلق» در صفحه ۷ روزنامه اطلاعات  به چاپ می رسد. عصر روز هیجدهم دی ماه مردم در حسینیه آیت الله مرعشی نجفی مجتمع می شوند و این مرجع نیز با گریه و ناراحتی بسیار از انتشار این مقاله توهین آمیز اعلام انزجار کرده و خطاب به رژیم شاه می گوید: «چرا شما یک پدر داغدار را مورد اهانت قرار دادید؟!‌… خدا می داند از وقتی که این جریان را شنیده ام، دچار چشم درد شده ام. در غروب همان روز، نماز جماعت تظاهر کنندگان به امامت آیت الله حاج شیخ مرتضی حائری در مسجد اعظم برگزار و پس از آن به شعارهای کوبنده ای همانند: «مرگ بر حکومت پهلوی»، «درود بر خمینی»، «مرگ بر این حکومت یزیدی» و … پرداختند و البته هنگام خروج، از مسجد درگیری هایی با پلیس داشتند و لیکن همه این ها مقدمه ای بر قیام ۱۹ دی قم شد. در این روز فضلا و مردم ولایت مدار قم در پی اهانت توهین آمیز روزنامه اطلاعات عکس العمل انقلابی نشان دادند. قیام ۱۹ دی قم نقطه عطف انقلاب اسلامی بود که زمینه ساز حضور امام راحل در کشورمان و آزادی از نظام پهلوی دست پرورده غرب بود و سرانجام پیروزی حقّ بر باطل را به ارمغان آورد.

قیام خونین روز ۱۹ دی مردم قم در سال ۱۳۵۶ یادآور حماسه ای باشکوه است که موجی انقلابی را در سراسر کشور به راه انداخت و تومار دو هزار و پانصد ساله نظام شاهنشاهی پهلوی، دست پرورده غرب را در هم پیچید و سرانجام پیروزی انقلاب اسلامی را رقم زد. آغاز این قیام از صبح روز ۱۹ دی(بیست و نهم محرم ۹۸۳۱) با تعطیل شدن یک پارچه بازار قم و حرکت مردم به سوی مسجد اعظم بود. در چهار راه بیمارستان،‌ مأموران شاه به تظاهر کنندگان حمله و عده ای شهید و مجروح می شوند. تا پاسی از شب، خیابان های صفائیه، حجتیه و ارم، صحنه درگیری با مردم بود که آمار شهداء و مجروحین روشن نشد. روزنامه اطلاعات آمار کشته ها را ۶ و آمار زخمی ها را ۹ نفر اعلام کرد. حضرت امام(ره) در پیامی که به همین مناسبت خطاب به ملّت از نجف اشرف صادر کردند، به این جنایت شاه اشاره و فرمودند: … شاه، جمعیت بی گناه فراوان، از جوانان حوزه علمیّه و متدینین غیور شهر مذهبی قم را در خاک و خون کشید و به قتل رساند و تا کنون آمار آن ها در دست نیست و عدد مجروحین را خدا می‌داند!… شهادت عده ای از بی گناهان قلب های همه را به درد آورد و مردم در همین راستا به خیابان های اطراف رفته و با مشت های گره کرده شعار: «از جان خود گذشتیم، با خون خود نوشتیم، یا مرگ یا خمینی» را سر دادند. قیام ۱۹ دی باعث شد که رژیم در عکس العمل به حوادث و قیام ۱۹ دی و مهار حرکت مردم، گروهی از شاگردان امام راحل را به دیگر شهرها تبعید کند، ولی با این تبعیدها امواج نهضت از قم به دیگر نقاط کشور پراکنده شد. شعله زبانه های آتش قیام ۱۹ دی ماه مردم قم با برگزاری چهلم شهدای قم در ۲۹ بهمن ۱۳۵۶ در شهر تبریز باعث شد تا کنترل شهر مدّتی از دست ماموران رژیم خارج شود و باعث به شهادت رسیدن مردم تبریز شد. بعد از قیام ۱۹ دی ماه فراگیر شدن نهضت و قیام های پی در پی، لرزه بر پایه های کاخ و بیداد ستم شاهی انداخت از این رو نظام پهلوی تمام توان خود را برای سرکوب مبارزات و قیام های مردم به کار گرفت ولی نتوانست در مقابل مردم آگاه و ولایت مداری ایستادگی کند.

آن چه گفته شد، شمّه و مقدارِکمی از قیام ۱۹ دی مردم و طلاب حوزه های علمیه قم در سال ۱۳۵۶ بود که سر آغاز انقلاب اسلامی ملّت ایران در ۲۲ بهمن سال ۱۳۵۷ هجری خورشیدی(۱۱ فوریه ۱۹۷۹) با مشارکت طبقات مختلف مردم انجام پذیرفت و نظام پادشاهی پهلوی را سرنگون و زمینه روی کار آمدن نظام جمهوری اسلامی به رهبری امام(ره) را فراهم کرد. پس از قیام ۱۹ دی چهلم های شهداء در شهرهای مختلف کشور به جریان افتاد و قیام مردم تبریز و دیگر شهرها و در نهایت وارد شدن تمام ملّت ایران در صحنه انقلاب اسلامی بود که این انقلاب نخستین انقلابی است که اسلام‌گرایی را در خاورمیانه به پیروزی رساند. بحمدالله این نهضت هم چنان ادامه دارد و ایران اسلامی بر عهد و پیمان خود با امام(ره)، ثابت قدم و استوار است و در سایه رهبری های مقتدرانه رهبر بزرگوار و مقام معظّم انقلاب اسلامی حضرت آيت‌الله‌العظمی سيّدعلی خامنه‌ای(مد‌ّظلّه‌العالی) بر ادامه راه شهداء و امام شهداء رضوان الله علیهم اجمعین مصمّم است.

محمدرضا عابدی

ر ک به:

  1. قم
  2. قیام قم
  3. اعتبار قم
  4. اختر تابان قم

باکس شناور "همچنین ببنید"

گام دوم انقلاب

گام دوم انقلاب

انقلاب کبیر اسلامی ایران در حالی چهلمین سالگرد پیروزی خود را پشت سر گذاشت و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *