مسافر

پُل باشکوه

پُل باشکوه در سوادکوه یکی از پُل های باشکوه  و ایستگاه های راه‌آهن شمال قرار دارد. این پُل معروف راه‌آهن در استان مازندران، نزدیک ترین نقطه به پُل و قریه عباس‌آباد است که بعدها نام آن به ورسک تغییر نام پیدا کرد. این پُل باشکوه در ۴۵کیلومتری جنوب شهر زیرآب و ۸۵کیلومتری شهر قائمشهر در محور فیروزکوه قرار دارد. پُل باشکوهی که شاهکار مهندسی است و نامش در کتاب گینس؛ در بخش پل‌های با ارتفاع بيش از ۶۱متر به ثبت رسيده‌است. راه‌آهن ورسک شهرت خود را مدیون مهندس آلمانی سازنده‌اش؛ مهندس ورسکلادیسلاوس فون رابسویچ(L. Von Robcevidc) است.(۲) رابسویچ(۱۸۹۳-۱۹۷۵) اهل اتریش(۳) بود و مهندس ورسک نامیده می‌شد. این پل که‌ از سازه‌های استراتژی است، به همّت شرکتی سوئدی-دانمارکی به نام «کامپساکس»، به مدیریّت «یورگن ساکسیلد»، ساخته شد. مسئولین این شرکت، تضمینی ۷۰ساله را برای عملکرد این پل، به مسئولان وقت کشور متعهد شدند؛ در مقابل به‌ازای مدّت زمانی که برای ساخت آن صرف کردند، مبلغی معادل ۱/۵گرم طلای خالص برای هر متر راه‌آهن دریافت کنند. پُل باشکوه ورسک سال ها پیش، در ارتفاع ۱۱۰متری از ته دره با دهانه ۶۶متری ساخته شد و در سال ۱۳۱۵ه.ش، افتتاح شد. ورسک این مهندس آلمانی، در مصاحبه‌‌ خود با خبرنگار روزنامه‌ اطلاعات گفته‌است: روزی که‌ این مدل را برای احداث پُل باشکوه ورسک تهیه کردم مهندسان دیگر با نظر حیرت به آن نگریسته و اجرای نقشه و احداث آن را در شمار یکی از فتوحات علم مهندسی به حساب آوردند. امروز که‌این پل احداث گردیده همه من و رفقایم را تحسین می‌کنند و آن را در شمار بهترین پل‌های قشنگ و شاهکار مهندسی می‌دانند. سمت مهندس رابسویچ رئیس نظارت ساختمان پل بوده‌است و او به همراه خانواده‌اش در خانه‌ای واقع در دره ورسک و نزدیک پل اقامت داشت. وی ﺍﯾﻦ ﺑﻨﺎ ﺍﺯ ﻣﻼﺕ ﺳﯿﻤﺎﻥ ﻭ ﺷﻦ ﺷﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺁﺟﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺁﺭﻣﺎﺗﻮﺭ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﺯ ﺷﮕﻔﺘﯽﻫﺎﯼ ﺳﺎﺧﺖ ﺍﯾﻦ ﭘﻞ ﻋﺪﻡ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻫﯿﭻ ﺳﺎﺯﻩ ﻓﻠﺰﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﺧﺖ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ. رضاشاه پس از آن که ساخت و ساز پل به پایان رسید برای گشایش(افتتاح) پل به سواد کوه آمد. او پس از بررسی و نگرش بر چگونگی ساخت پل در کاری شگفت، فرمان داد تا سرمهندس اتریشی همراه با خانواده‌اش به زیر پل رفته و همان جا بمانند تا نخستین قطار از روی پل گذر کند. رضاشاه می خواست از کار مهندس اتریشی اطمینان به دست آورد و مهندس اتریشی هم چون از کار خود و گروهش مطمئن بود به‌ این کار تن در داد و نخستین قطار از روی پل گذشت و  پس از آن مهندسان اتریشی و آلمانی این پل زیبا را ۷۰سال تضمین کردند. کار رضاشاه برای بومیان و دیگر کسانی که‌این داستان را دیدند و شنیدند بسیار شگفت بود و امروز هم  پس از گذشت دهه ها  هم چنان این داستان در میان ایرانیان روان است. این پل دو كوه عظیم و سخت‌گذر عباس‌آباد را به هم متصل می‌کند. سازندگان این اثر کهن، آن را تنها برای تردد قطار احداث کرده‌اند. این در حالی است که‌امروزه حتی با گذشت یک دهه‌از مدّت زمان تضمین شرکت سازنده، باز هم این پل مورد استفاده قرار گرفته و روزی چندین مرتبه قطارهای مسافری تهران-ساری و تهران-گرگان و نیز قطارهای باری و سوختی از روی آن عبور می‌کنند.

مسیرهای دسترسی
مسیرهای مختلفی برای رسیدن به ورسک و تماشای این پُل باشکوه وجود دارد که با توجّه به محلّ حرکت متفاوت خواهد بود. گردشگرانی که جاده فیروزکوه را برای رسیدن به استان‌های شمالی بر می‌گزینند به اشتیاق تماشای پُل باشکوه راه‌آهن ورسک و مرور افسانه‌اش راه را کج می‌کنند. پُل باشکوه ورسک نماد پیروزی فناوری دانش راه و ساختمان بر سرسختی طبیعت کوهستانی شمال است. پنج طرف گردهم آمدند تا این پیروزی شکل بگیرد. یورگن ساکسیلد(Jorgen Saxild) از دانمارک، هاری هکلین(Hary Hacklin) از سوئد، هانس ناتر(Hans Nater) از سوئیس، شرکت پیزاگالی(Pizza Galli) از ایتالیا و لادیسلاوس فون رابسویچ(Ladislaus Von Rabcewicz) از اتریش. یورگن ساکسیلد، مدیرعامل شرکت کامپساکس، بهترین مهندسان راه و ساختمان جهان را فراخواند تا راهی برای طراحی مسیر عبور از کوه‌های بلند و مرتفع البرز پیدا کنند و بالاخر ه پل با هزینه ۲۶۰هزار تومان در ارتفاع ۱۲۰متری و با دهانه ۶۰متری ساخته شد. برای رفتن به مازندران می‌توان سه محور کندوان، فیروزکوه و هراز را انتخاب کرد. اگر گردشگران از تهران عازم سفر به مازندران هستند، بهتر است از محور فیروزکوه به‌این منطقه‌از کشور عزیمت کنند. ابتدا به محل تلاقی آزادراه شهید بابایی و جاده‌ی دماوند، وارد شوند و پس از حدود ۹ کیلومتر مسافت، به جاجرود رسیده و پس از آن به بومهن و رودهن وارد شده و وارد شهر دماوند شوند. برای رسیدن به دماوند حدود ۴۰کیلومتر مسافت در انتظار گردشگران خواهد بود. «گیلاوند» نام اصلی دماوند است و برای وارد شدن به آن باید وارد مسیری فرعی شوند. پس از رسیدن به گیلاوند، مسیر شمال را ادامه داده و پس از طی مسیری حدود ۴۰کیلومتر، وسط صحرایی خشک می‌توان تک‌درخت نارونی را مشاهده کرد که قد برافراشته و روزگار را نظاره می‌کند. ۳۶کیلومتر پس از تک‌درخت وارد شهر فیروزکوه شده و با طی فاصله‌ای برابر با ۱۷کیلومتر به‌استان زیبا و سرسبز مازندران خواهند رسید. در این قسمت از راه، گردشگران با عبور مسافتی حدود ۱۷کیلومتر از میدان شهرستان فیروزکوه وارد فرعی می‌شوند که با ادامه دادن آن به یکی از جاذبه‌های گردشگری طبیعی به نام «چشمه آب گدوک»، خواهند رسید. حدود ۳کیلومتر پس از چمشه گدوک، به مسیری شیب‌دار به نام «گردنه گدوک» رسیده و درست در جهت راست مسیر، می‌توانند «آبشار شورآب»، از دیگر دیدنی‌های زیبا و خارق‌العاده‌ی شمال کشور را مشاهده کنند. دقیقا در قسمت بالای این آبشار، ریل قطار و در آن طرف ریل، روستای «شورآب»، قابل دیدن است. پس از منطقه‌ی شورآب و در مسیر گردنه گدوک، در بخش پایین مسیر و در سمت راست و چپ، کوه‌هایی بزرگ و سنگی وجود دارد که بسیار زیبا و تماشایی است. در دل کوه‌ها و در سمت راست آن‌ها می‌توان سه ریل که به صورت موازی از یکدیگر قرار دارند را مشاهده کرد که در فاصله‌ی ۱۰۰ متری قرار دارد. این ۳ریل موازی، همان ۳خط طلای مشهور پل ورسک است که برای تماشای آن، این مسیر نسبتا طولانی اما تماشایی را طی کرده‌اند. پس از ۳خط طلا و عبور از تونل، به ورسک خواهند رسید. مسافران برای تماشای پل مجبور به پیاده شدن از خودرو خواهند بود. بهتر است برای عکسبرداری مواظب خود و کودکانشان باشند. پل ورسک، در مهرماه ۱۳۵۶با شماره ۱۵۳۴به ثبت ملی رسیده‌است. ورسک می‌تواند به موارد زیر هم اشاره داشته باشد:

  • ورسک، آنتالیا(Varsak, Antalya): زیستگاه‌انسانی در آنتالیا ترکیه‌ است.
  • ورسکو(Versko) منطقه‌ایی مسکونی در بلغارستان، شهرستان چرنوچن است.
  • ورسکوویتسه(Vřeskovice): منطقه‌ایی مسکونی در جمهوری چک در کلاتووی است.
  • ورسکمان(Vrskmaň): یک منطقهٔ مسکونی در جمهوری چک، شهرستان خوموتوف واقع شده‌است. ورسکمان ۱۴٫۹۷کیلومتر مربع مساحت و ۲۳۳نفر جمعیت دارد و ۳۰۷متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

مهندس ورسک متولد وین اتریش در سال ۱۳۱۰ چشم از دنیا بست. قبر مهندس ورسک نه زیر و نه کنار پل، بلکه روی کوه روبروی پل قرار دارد. انگار ورسک این مهندس اتریشی می خواست تا ابدالدهر نظارت گر شاهکار مهندسی خود باشد.

ر ک به:

  1. پل پيروزي
  2. ورسک شهر زیبایی ها

پانویس:

  1. ورسک: [ وِ رِ ] (اِخ) ورسک معنی لغوی خاصی ندارد، در واقع اسم شخصی است که مهندس و طراح این پل و نام یکی از ایستگاه های راه‌آهن شمال است و چون نزدیک ترین نقطه به‌این پل معتبر، قریه و رودی است، آن هم بدین نام نامیده شده‌است.(یادداشت مرحوم دهخدا)
  2. خانواده رابسویچ ابتدا در منطقه عباس‌آباد (ناحیه ورسک) زندگی می‌کردند (خانه‌ای که همچنان پابرجا است) و سپس به تهران رفتند. رابسویچ در سال‌های جنگ جهانی دوم تونل‌های مهمی را در کشورهای مختلف ساخت. در سال ۱۹۵۱دکترای خود را از دانشگاه فنی گراتس اخذ کرد و به‌عنوان مشاور سازمان ملل طی سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۵۸در ونزوئلا خدمت کرد. وی یکی از بنیانگذاران روش نوین تونل زنی اتریشی است که به «ناتم»(NATM(New Austrian Tunneling Method) معروف است. وی هفت روز پس از دریافت نشان ویلهلم اکسنر به‌طور ناگهانی در ۱۹دسامبر ۱۹۷۵درگذشت.
  3. اتریش(Österreich) با نام رسمی جمهوری اتریش(Republik Österreich) کشورهای اروپای مرکزی است. اتریشیان(Österreicher)، یک گروه قومی ژرمن هستند، که متشکل از جمهوری اتریش، که در یک فرهنگ اتریشی مشترک و خویشاوندی تبار و تاریخ اتریشی مشترک هستند.

منابع:

  1. کجارو
  2. انسان شناسی و فرهنگ

باکس شناور "همچنین ببنید"

زنده‌رود

زنده‌رود

زنده‌رود به معنی رود زندگی‌بخش، رودی که از کوه‌های زاگرس(زردکوه بختیاری) سرچشمه گرفته و در …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *