سیروا فی الارض

مسافرت

سیروا فی الارضمسافرت، انسان را با سرنوشت و آثار برجای‌مانده از پیشینیان آشنا می‌کند و این آشنایی، خود بزرگ‌ترین آموزگار بشری است. درواقع، مسافرت نوعی مطالعه و تأمل در حالات و رفتار کسانی است که تاریخ، سرنوشت و فرجام آن‌ها را برای ما بازگفته است. مسافرت، حتّی برای مدتّی‌کوتاه، برای سلامتی بسیار مفید است و کمک می‌کند تا انسان بهتری باشیم. حال چه این مسافرت، مسافرت‌های دیداری، صله‌رحم، زیارتی، به‌قصد تفریحات سالم و یا حتّی از نوع كاری هم باشد، پسندیده است. مهم نیست مسافرتی‌کوتاه یا طولانی‌مدّت داشته باشیم، مهمّ این است که در طول مسافرت احساس راحتی داشته باشیم. برای مسافرت آدابی نقل‌شده که بهتر است به‌عنوان رهنمود گرفتن از مکتب رعایت شود. اگر چه در مسافرت به‌تنهایی ممکن است این مسافرت همراه آزادی عمل در برنامه‌ریزی و تفریحات دل به خواه باشد، امّا در مسافرت برای بیش‌تر افراد داشتن‌هم‌سفر مناسب باعث افزایش رضایت خاطر در سفر می‌گردد. ازاین‌رو یادآوری چند نکته ساده اما کارا در مسافرت برای انتخاب یک هم‌سفر درست می‌تواند برای رسیدن به یک سفر پر لذّت مفید واقع شود؛ زیرا دنیای امروز دنیای ارتباطات و اطلاعات است. انسان‌ها با یکدیگر در دهکده جهانی زندگی می‌کنند و از دانش و فرهنگ و اندیشه یکدیگر بهره‌مند‌می شوند. ساخت و توسعه هواپیما و کشتی باعث شده، مسافرت‌ها تا دورترین مناطق جهان ادامه یابد و بر حیرت بشر بیفزاید. در اسلام به جهانگردی و گشت‌وگذار توصیه فراوان شده زیرا با مسافرت؛ علم، آگاهی و بینش انسان‌ها زیادتر می‌شود. مسافرت برای‌کسب معرفت، دانش‌اندوزی و پند گیری از شگفتی‌های طبیعت و آثار باقی‌مانده از امّت‌های گذشته و بهره‌گیری از پیشرفت‌ها علمی دیگران جهت برآوردن نیازهای جامعه و تقویت توانایی های انسان، نه‌تنها مطلوب بلکه در برخی موارد لازم و ضروری است. مسافرت می‌تواند فرصتی برای بالا بردن روحیه، کسب مهارت و تجربه برای انسان مهیا کند. در آیاتی از قرآن انسان به مسافرت تشویق شده و حتّی در بعضی آیات کسی‌که آن را ترک کند، سرزنش می‌نماید. (۱) از آن‌جا که مسافرت می‌تواند باانگیزه‌ها و اهداف مختلف صورت می‌گیرد، مانند؛ عمرو بن حریث، امام صادق (ع) را در منزل برادرش، عبدالله را دید. پرسید: … چه چیزی باعث شد تا به این‌جا بیایید؟ فرمود: «برای تفریح». (۲) به برخی دیگر از مسافرت‌ها هم سفارش شده، مانند؛ مسافرت برای شناخت عظمت و آثار خلقت، مسافرت‌های عبرت‌آموز، مسافرت‌های تحقیقی و پژوهشی، مسافرت برای تبلیغ و ترویج دین، مسافرت‌های تجاری و بازرگانی، مسافرت‌های شغلی، اداری و سیاسی، مسافرت‌های زیارتی (حجّ و … )، مسافرت‌های تفریحی، مسافرت‌هایی برای دیدار با آشنایان و … که همه آن‌ها پسندیده است. فواید مسافرت بسیار است. کسب تجربه و پخته شدن، آشنایی‌ها و ارتباطات جدید، از آن جمله است ولی باید باهدف: مسافرت‌ها

  1. تهیّه‌ی توشه‌ آخرت
  2. تأمین معاش وزندگی
  3. لذّت مباح و تفریح غیر حرام

باشد تا از مسافرت‌های لهوی و بدون قصد عقلایی، در سفرى که به انسان آسیب وارد شود، مسافرت برای فخرفروشی، اسراف و … دوری شود. از مهم‌ترین آداب مسافرت، آموختن «آیین‌همراهی و هم‌سفری» پیش از سفر است. چراکه پیامبر (ص) ۳ نفر را مذمّت کرده است، آن‌که:

  1. غذایش تنها خُورَد.
  2. در خانه‌ تنها خوابَد.
  3. تنها به مسافرت‌ دورودراز رَوَد. (۳)

داشتن‌هم‌سفر لذّت بخش است. لذا مسافرت تنهایی مکروه است. در مسافرت باید هم‌سفر مناسب پیدا کرد. ما در مسافرت دوست داریم انرژی جادویی مقصد را باکسی شریک شویم. کسی‌که باهم برنامه‌ریزی‌کرده، هم‌فکری‌کنیم و بعد از سفر خاطرات را با یکدیگر مرور کنیم. انتخاب یک هم‌سفر (۴) و یادآوری چند نکته ساده ولی‌کاربردی در مسافرت بسیار مفید است:

  1. هماهنگی در انتخاب مسیر و نقاط مورد بازدید و هم‌چنین میزان زمان اختصاص دادن به هر زمان می‌تواند به لذّت بیش‌تر در یک مسافرت مشترک منجر شود.
  2. در صورت داشتن یک یا چند هم‌سفر، اکثر هزینه‌های اساسی، مانند؛ هزینه‌های محل اقامت، حمل‌ونقل و … میان شما و باقی افراد تقسیم‌شده و به‌این‌ترتیب مخارج سفر به طرز قابل‌توجهی‌کاهش می‌یابد.
  3. ممکن است با انتخاب یک یا چند هم‌سفر، از بودن در جمع لذّت ببرید ولی درعین‌حال بعضی روزها بخواهید به‌تنهایی به کافه‌ای بروید و کتاب بخوانید. این خصوصیات به شما کمک می‌کند که نه‌تنها در طول سفر احساس تنهایی نکرده، بلکه حتی از تنهایی خود لذت ببرید.
  4. اگر فردی هستید معاشرتی و به‌راحتی با دیگران ارتباط برقرار می‌کنید، احتمال دارد در مسافرت دوستانی بیابید. به‌خصوص اگر با تور مسافرت می‌کنید، احتمال پیدا کردن دوست جدید زیاد است. چیزی‌که بیش تر اهمیت دارد خصوصیات اخلاقی شما در مسافرت است و این‌که تا چه حدّ توانایی دوست‌یابی در خود می‌بینید. هم‌چنین اگر تهیه‌ی بلیت وسیله‌ی حمل‌ونقل و اجاره‌ی محلّ اقامت خود را مدّت قابل‌توجّهی پیش از مسافرت انجام دهید، مخارج شما کاهش چشم‌گیری خواهد یافت.
  5. آداب دیگر سفر را، فهرست‌وار این‌گونه می‌یابیم: خداحافظی‌کردن از خانواده و بستگان از سوی مسافر، شروع کردن سفر با «صدقه»، جهت سلامتی و رفع و دفع بلاها. بدرقه کردن کسی‌که به سفر می‌رود، از سوی اهل خانه و بستگان. خواندن نماز، دعا کردن، جان، مال و خانواده را به خدا سپردن و بر او توکّل کردن. دعا کردن: بسم الله، آمنت بالله، توکّلت علی الله، ماشاءالله، لاحول و لاقوّة الّا بالله. گوش کردن به حرف بزرگ‌ترها. مواظبت بر خواندن نماز در اول وقت. همراه داشتن مسواک، شانه، لباس و ظرف. رعایت اخلاق خوب باهم‌سفر در طول مسافرت. مشورت باهم‌سفران در انجام کارها و تصمیم‌گیری‌ها. پس از سفر، نقل نکردن سختی‌ها و ناملایمات مسافرت. مراعات حال هم‌سفر، درصورتی‌که خسته یا مریض باشد. در بازگشت از سفر، برای اهل خانه، هدیه و سوغات آوردن. همراه داشتن داروهای موردنیاز، سوزن، نخ، طناب و زیرانداز. همکاری در کارها، بر عهده گرفتن کاره‌ای سنگین در مسافرت. همراه برداشتن مواد غذایی و خوراکی‌های موردنیاز و ره‌توشه سفر. در سفر، باربر دوش دیگران نبودن، خرج خود را به گردن دیگران نینداختن. هنگام مراجعت از مسافرت، خدا را شکر کردن و بر نعمت سلامتی حمد نمودن. بازگو نکردن مشکلات سفر، پیامبر (ص) فرمود: … بعد از جدایی هم‌سفران، پشت سرشان حرف نزنید. (۵)
  6. به‌علاوه، مسافرت وسیله‌ی شناخت است، هم شناخت خود، هم شناخت دیگران. چون رنج‌ها و سختی‌های مسافرت و حالت‌های فوق‌العاده، جوهره انسان را می‌نمایاند و خصلت‌های درونی بروز می‌کند. حتی انسان میزان تحمل، مقاومت، کاردانی و تجربه خود را هم در سفر می‌تواند محک بزند. امید است که هر جا باشید، ایامی خجسته و روز و شبی پربرکت داشته باشید.
  7. استفاده از سایت‌های خوب که در انتخاب یک هم‌سفر مناسب فعالیت می‌کنند: اگر در میان افرادی‌که با آن‌ها در ارتباط هستید نتوانستید فردی را برای مسافرت انتخاب کنید می‌توانید از سایت‌هایی‌که به معرفی افراد باعلاقه مندی هایشان برای مسافرت می‌پردازند استفاده کنید. البته در این راه بسیار بیش‌تر از پیش باید مراقب بود. ازجمله سایت‌های فعّال در این زمینه، سایت‌های: TravBuddy.com و Women-on-the-Road.com می‌باشند.

در باره مسافرت بیش تر بخوانید:

  1. ۱۲۵
  2. ۷صبح
  3. مسافر
  4. همسفر
  5. سفرِهوایی
  6. ایمنی سفر
  7. محسن فیض کاشانی، المحجة البیضاء، ج ۴، ص ۳۹
  8. در زمینه انتخاب یک مسافرت مناسب، سایت‌های: TravBuddy.com و Women-on-the-Road.com

پانویس:

  1. آیه ۴۴ فاطر: «آیا در زمین گردش نمی‌کنند تا بنگرند سرانجام کسانی‌که پیش از ایشان زندگی می‌کردند چگونه بود (با این که) آن گروه از ایشان قدرتمند تر بودند.» و آیه ۱۳۷ آل عمران: «پیش از شما مللی بوند و رفتند، در اطراف زمین گردش کنید و ببینید که آنان که وعده های خدا را تکذیب کردند چگونه هلاک شدند!»
  2. مكارم ‏الاخلاق، ص ۲۴۰؛ محاسن برقي، ص ۳۴۵؛ بحارالانوار، ج ۷۳ (بيروت)؛ سفينة البحار، ج ۱، واژه سفر؛ ميزان الحكمه، ج ۴، ص ۴۶۷
  3. الإمامُ عليٌّ(ع): سَلْ عَنِ الرَّفيقِ قَبلَ الطَّريقِ، و عنِ الجارِ قَبلَ الدّارِ؛ قبل از مسافرت، از رفيق و همسفرت سؤال كن و اطلاع بياب، و قبل از تهيه مسكن از همسايه‌ات آگاه شو. الکافی، ج ۸، ص ۲۴ و نهج البلاغه، نامه ۳۱٫ قال الكاظم(ع): لاتخرج في سفر وحدك فان الشيطان مع الواحد و هو من الاثنين ابعد؛ هيچ گاه تنها به سفر نرو كه شيطان‌همراه هر تنهايي است و او از جمع دو نفره دور است. وسائل الشّیعة، ج ۵، ص ۳۰۰
  4. قال النبي(ص): و ترك الرواية عليهم اذا انت فارقتهم. مستدرك الوسائل، ج ۲ ص ۴۳

منابع:

  1. یمنا
  2. سفر
  3. هتل نید
  4. ویکی روان
  5. آداب مسافرت
  6. اسلام کوئیست
  7. آداب و آثار سفر
  8. باشگاه خبرنگاران

باکس شناور "همچنین ببنید"

فهم قرآن

فهم قرآن

مخاطب قرآن، همه انسان‏ ها در همه عصرها و قرن‏ ها هستند و قرآن اختصاص …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *