خانه / آیین زندگی / عمر طولانی
عمر طولانی

عمر طولانی

عمر طولانیداشتن عمر طولانی آرزوی همیشگی انسان‌ها و از نعمت‌های ارزشمند الهی است. از نظر اسلام آرزوی مرگ امر ناپسندی است که پیامبر (ص) و ائمه (ع) در روایات زیادی از چنین آرزویی منع کرده‌اند. قرآن تنها در دو آیه خطاب به یهودیانی که ادعای برتر بودن قوم خود را داشته و فقط خود را اولیای خدا می‌دانستند، می‌فرماید: اگر آن‌چنان‌که شما مدّعی هستید سرای آخرت مخصوص شماست، نه سایر مردم، پس آرزوی مرگ کنید اگر راست می‌گویید. (سوره بقره، آیه ۹۴) قرآن با این استدلال پرده از روی دروغ و تزویر آن‌ها برمی‌دارد؛ زیرا آن‌ها به‌هیچ‌وجه حاضر به ترک زندگی دنیا نیستند و این خود دلیل محکمی بر کذب آن‌هاست. بگو: ای یهودیان! اگر گمان می‌کنید که فقط شما دوستان خدایید نه سایر مردم، پس آرزوی مرگ کنید اگر راست می‌گویید تا به لقای محبوبتان برسید! (سوره جمعه، آیه ۶) مؤمن آرزوی لقای پروردگار را دارد که راه رسیدن به آن انجام اعمال صالحی است تا او را به مقام قرب برساند و این نیاز به عمر طولانی و فرصت کافی دارد؛ ازاین‌جهت ائمه (ع) فرموده‌اند: همواره آرزوی عمر طولانی داشته باشید؛ مگر درصورتی‌که عمر انسان چراگاه شیطان شده باشد. از سؤالاتی که همواره مطرح می‌شود، امکان عمر طولانی حضرت حجّت (عج) و استبعادی است که دراین‌باره می‌شود. به این معنا که بعید می‌دانند کسی این‌گونه عمر طولانی داشته باشد و نمیرد. در پاسخ باید گفت:

  • اولاً خدا قادر به هر چیزی است و اگر چیزی را بخواهد خارج از قدرتش نخواهد بود؛
  • ثانیاً بخشیدن عمر طولانی امری برخلاف سنّت الهی نیست؛
  • ثالثاً امری ممتنع عقلی نیست؛ هرچند ممکن است ممتنع عادی باشد؛

اما با توّجه به آیات و گزارش‌های قرآنی می‌توان گفت که بیرون از معجزه و اراده الهی نیست. ازاین‌رو قرآن نمونه‌هایی را ذکر می‌کند که دلالت بر امکان بلکه وقوع آن دارد. از آن جمله، موارد زیر است:

  1. عمر طولانی ابلیس: ابلیس از جنیان است. جنیان هرچند از نوع دیگری غیر از نوع انسانی هستند و خداوند آنان را از عصاره آتش و انرژی آفریده است، بااین‌همه آنان نیز مرگ‌ومیر دارند. ابلیس به سبب عبادت طولانی و رسیدن به مقام قدس الهی از خدا می‌خواهد تا به او عمر طولانی تا قیامت دهد که البته خدا با آن موافقت نمی‌کند، ولی می‌پذیرد تا روز معلوم که پیش از قیامت و شاید در عصر ظهور حضرت حجّت (عج) باشد از عمر طولانی برخوردار باشد. (سوره های: حجر، آیات ۳۷ و ۳۸؛ ص، آیات ۸۰ و ۸۱ و روایات تفسیری)
  2. عمر طولانی نوح (ع): حضرت نوح (ع) عمر طولانی داشته و تنها ۹۵۰ سال به دعوت و پیامبری پرداخته است. قرآن می‌فرماید: به‌راستی نوح را به‌سوی قومش فرستادیم، پس در میان آنان ۹۵۰ سال درنگ کرد تا طوفان آن‌ها را درحالی‌که ستمکار بودند فراگرفت. (عنکبوت، آیه ۱۴)
  3. غذای صدساله: در آیه ۲۵۹ سوره بقره داستان فردی آمده که خدا اور را به مدت یک‌صدسال می‌میراند و سپس او و الاغش را زنده می‌کند؛ درحالی‌که نوشیدنی و خوردنی‌اش هم چنان بدون تغییر سالم باقی‌مانده است. یا همانند کسی که از کنار یک آبادی ویران‌شده عبور کرد، درحالی‌که دیوارهای آن، به روی سقف‌ها فروریخته بود و اجساد و استخوان‌های اهل آن، در هر سو پراکنده بود. او با خود گفت: چگونه خدا این‌ها را پس از مرگ، زنده می‌کند؟! در این هنگام، خدا او را یک‌صدسال میراند، سپس زنده کرد و به او گفت: چقدر درنگ کردی؟ گفت: یک روز یا بخشی از یک روز. فرمود: نه بلکه یک‌صدسال درنگ کردی! نگاه کن به غذا و نوشیدنی خود که همراه داشتی، باگذشت سال‌ها هیچ‌گونه تغییرنیافته است! خدایی که یک چنین مواد فاسدشدنی را در طول این مدت، حفظ کرده، بر همه‌چیز قادر است! ولی به الاغ خود نگاه کن که چگونه از هم متلاشی‌شده! این زنده شدن تو پس از مرگ، هم برای اطمینان خاطر توست و هم) برای اینکه تو را نشانه‌ای برای مردم در مورد معاد قرار دهیم. اکنون به استخوان‌های مرکب سواری خود نگاه کن که چگونه آن‌ها را برداشته، به هم پیوند می‌دهیم و گوشت بر آن می‌پوشانیم! هنگامی‌که این حقایق بر او آشکار شد، گفت: می‌دانم خدا بر هر کاری توانا است. پس خداوندی که غذا و خوراکی را صدسال بدون هیچ تغییری باقی نگه ‌می‌دارد و گویی سن و سالی بر آن نگذشته است، می‌تواند انسانی را زنده نگه دارد که همچنان جوان و سالم باشد.
  4. عمر طولانی یونس و نهنگ: البته این اتفاق نیفتاد، ولی خدا با ‌اشاره به قدرت خویش در آیاتی بر این نکته تأکید کرده که اگر مشیت و اراده او به این تعلق‌گرفته بود، یونس (ع) و نهنگ که او را بلعیده بود را تا قیامت زنده می‌گذاشت تا در آن ظلمات بماند و عبرت دیگران شود؛ اما توبه او در شکم ماهی موجب شد تا از این عمر طولانی در ظلمات شکم نهنگ رهایی یابد. خداوند می‌فرماید: «پس آن ماهى او را بلعید و او درخور سرزنش بود یا ملامت ‏کننده خود بود و اگر او از زمره تسبیح‏ کنندگان نبود تا روز قیامت در شکم ماهی می‌ماند. (صافات، آیات ۱۴۲ تا ۱۴۴)

راز طول عمر در كشورهای دنیا: بااینکه هنوز دانشمندان نتوانستند داروی جادویی برای افزایش طول عمر پیدا كنند اما انجام تحقیقات روی هزاران انسان بالای ۱۰۰ سال، آن‌ها را با روش‌های شگفت‌انگیزی برای داشتن عمر طولانی آشنا كرده است. برای مثال در كشور انگلستان، روستایی وجود دارد كه عمر مردان و زنان آن به‌طور متوسط ۸۸ و ۹۱ سال است. همین موضوع نشان می‌دهد، با رعایت كردن بعضی نكات درصد زیادی از انسان‌ها می‌توانند تولد ۱۰۰ سالگی خود را جشن بگیرند. در سایر کشورها:

  • استرالیا: كم بودن تعداد افراد سیگاری، چاق و زیرخط فقر در این كشور از مهم‌ترین عوامل طولانی بودن عمر مردم این ناحیه از جهان است. البته پیش‌بینی می‌شود با گسترش چاقی، امید به زندگی در این كشور هم كاهش یابد.
  • سوئد: این كشور ازلحاظ داشتن وضعیت اقتصادی تازه شكوفا شده و ازنظر سیستم سلامت و بهداشت عمومی یكی از بهترین وضعیت‌ها را در جهان داراست. تعداد افراد سیگاری در این كشور كمترین میزان را بین كشورهای توسعه‌یافته دارد.
  • ژاپن: این كشور كمترین آمار چاقی را در میان كشورهای صنعتی جهان داراست. داشتن رژیم غذایی سالم شامل سبزی‌ها، ماهی و برنج از ویژگی اصلی ژاپنی‌ها به‌حساب می‌آید. بسیاری از مردم این كشور قبل از سیر شدن دست از غذا خوردن می‌كشند.
  • هنگ‌كنگ: مردم این كشور دارای رژیم غذایی شامل سبزی‌ها و برنج هستند و استفاده از گوشت را به حداقل رسانده‌اند، همین عامل باعث كاهش چشمگیر تعداد افراد چاق و به‌دنبال آن كاهش تعداد مبتلایان به سرطان و بیماری‌ قلبی در هنگ‌كنگ شده است.

البته انسان‌های مؤمن و پرهیزکار خواهان لقای الهی و مقام قرب پروردگار متعال هستند و لازمه رسیدن به مقام قرب الهی این است که اعمال صالح و خیرات فراوان در پرونده اعمال آدمی ثبت بوده باشد و مسلم است که هر انسانی که دارای اعمال نیک بیشتری بوده باشد، از درجات بالاتری برخوردار خواهد بود و ازآنجایی‌که لازمه برخورداری از اعمال نیک فراوان، داشتن فرصت مطلوب و طول عمر است، مؤمن باید همواره خواهان عمر طولانی در مسیر اطاعت پروردگار رب‌العالمین باشد؛ چراکه تنها راه رسیدن خود به مقام قرب را انجام اعمال نیک و صالحه دانسته و لازمه انجام آن اعمال برخورداری از فرصت مطلوب است؛ بنابراین هیچ‌گاه آرزوی مرگ، مطلوب اسلام نبوده مگر درصورتی‌که انسان اسیر شیطان شده و به تعبیر امام سجاد (ع) عمر او مرتع شیطان شده باشد و با اعمال خود دائماً از لقای الهی و مقام قرب پروردگار متعال دور می‌شود.(۱) در منابع تاریخی هم افراد بسیاری هستند که دارای عمری طولانی بوده‌اند و از آن‌ها به‌عنوان معمّرین یادشده است. هم‌چنین مورّخ‌ها (مُ وَ رِّ) [تاریخ‌نویس‌ها] این افراد را به‌خوبی شناسانده و نام و نشان، نسب و قبیله، مکان زندگی آن‌ها، تعداد فرزندان،‌ سفرها و حتّی کلمات و وصیت‌های آن‌ها را نیز نقل و ضبط کرده‌اند. برخی از این افراد عبارت‌اند از:

عمر طولانی

  1. لقمان ۴۰۰۰ سال؛
  2. ریان پدر عزیز مصر ۱۷۰۰ سال؛
  3. حضرت آدم (ع) ۹۳۰ یا ۱۰۰۰ سال؛
  4. پسر ادریس (ع) ۹۶۹ سال؛
  5. شیث بن آدم که ۹۱۲ یا ۹۴۰ سال؛
  6. انوش بن شیث که ۷۵۰ یا ۹۶۰ سال؛
  7. قینان بن شیث که ۹۲۰ سال؛
  8. مهلائیل که ۸۰۰ یا ۹۶۰ سال؛
  9. مادر مهلائیل ۹۶۰ سال؛
  10. شداد بن عامر ۹۰۰ سال؛
  11. جمشید ۸۵۰ سال؛
  12. عمر بن عامر۸۰۰ سال؛
  13. لمک ۷۷۷ یا ۷۹۰ سال؛
  14. حضرت هود (ع) ۷۶۰ سال؛
  15. سلیمان (ع) ۷۱۲ سال؛
  16. عزیز مصر ۷۰۰ سال؛
  17. فریدون ۵۰۰ سال؛
  18. درید بن زید ۴۵۶ سال؛
  19. عمرو بن حجة رومی ۴۰۰ سال؛
  20. زهیر بن عبدالله کنانه ۴۲۰ سال؛
  21. فرعون ۴۱۱ سال؛
  22. ربیع بن صبع ۳۸۰ سال؛
  23. عبدالمسیح نصرانی ۳۵۰ سال؛
  24. اکثم بن صفر اسدی ۳۳۰ سال؛
  25. حضرت شعیب ۲۴۰ سال؛
  26. سیرت بن سعید ۲۲۰ سال؛
  27. صفی الدین ریاحی ۲۰۰ سال.

بدون تردید مراجعه دقیق به آثار تاریخی نامه‌ای فراوان دیگری را به محقق می‌دهد که از عمر طولانی برخوردار بوده‌اند، (۲) ولی در انتها باید گغت: و هر که را عمر دراز دهیم، او را در خلقت دچار افْت مى‌‏کنیم آیا نمى‏‌اندیشند؟  (۳) در تفسیر مجمع‌البیان آمده است: و به هرکس عمر طولانى دهیم او را پس از توانایى و اقتدار به ضعف و ناتوانى و پس از سلامت و آراستگى جسمى به نقصان و پس از طراوتِ جوانى و شادابى به فرسودگى و درهم‌شکستگی بازمى‏‌گردانیم. به باور «قّتاده» منظور این است که: او را به حال پیرى و ناتوانى بازمى‏‌گردانیم؛ به‌گونه‌ای که ازنظر بازگشت به ناتوانى و فراموش ساختن دانش و آگاهى به دوران کودکى بازمى‏‌گردد. أَفَلَا یَعْقِلُونَ‏: پس آیا خرد خود را به کار نمى‏‌گیرید؟! و آیا نمى‌‏اندیشید که خداى توانا همان‌گونه که پدیده‌‏هاى گوناگون جهان هستى را پدید آورد، به‌آسانی مى‌‏تواند مردگان را در آستانه رستاخیز دگرباره زنده سازد؟! پیرمردی صدساله و گوژپشت كه كمرش از پیری دوتاشده و بر عصایی تكیه كرده بود، از راهی می‌گذشت. جوانی به تمسخر به وی گفت: ای شیخ این كمان را از كجا خریده‌ای تا من نیز یكی بخرم. پیرمرد گفت: اگر صبر كنی و عمر یابی، از این كمان به تو نیز به‌رایگان دهند. (۴)

ر ک به:

  1. انتظار
  2. شعبان
  3. افق انتظار
  4. چشم‌هايم
  5. اسرار انتظار
  6. چشم به راه
  7. زنان در انتظار
  8. چهارم شعبان
  9. مولاي مهربان
  10. حكومت جهانی
  11. مردي مي آيد…
  12. راز میلاد و انتظار
  13. مناجات شعبانیه
  14. تقویم ماه شعبان
  15. اعمال ماه شعبان
  16. هدايتگر انسان ها
  17. الصحيفة السجادية
  18. بازار و فرهنگ انتظار
  19. مهدى از ديدگاه علماى اهل سنّت
  20. پرتوى از سيره و سيماى امام مهدى(ع)
  21. پیامبر (ص) به استقبال ماه رمضان می رود

پانویس:

  1. الصحیفةالسجادیةُ امام سجاد (ع)، ص ۹۳ و علامه مجلسی، بحارالأنوار، ج ۷۰، ص ۶۲؛ قَالَ‌سَیِّدُ السَّاجِدِینَ عَمِّرْنِی مَا کَانَ عُمُرِی بِذْلَةً فِی طَاعَتِکَ فَإِذَا کَانَ عُمُرِی مَرْتَعاً لِلشَّیْطَانِ فَاقْبِضْنِی إِلَیْکَ وَ لَوْ لَمْ یَکُنِ الْکَوْنُ فِی الدُّنْیَا صَلَاحاً لِلْعِبَادِ لِتَحْصِیلِ الذَّخَائِرِ لِلْمَعَادِ لَمَا أَسْکَنَ اللَّهُ الْأَرْوَاحَ الْمُقَدَّسَةَ فِی تِلْکَ الْأَبْدَانِ الْکَثِیفَةِ.
  2. برای تفصیل بیش تر ر.ک. شیخ صدوق،کمال‌الدین، ص۵۵۵ به بعد، علی بن حسین مسعودی، مروج الذهب، ‌ج۱، ص۳۳۸ به بعد،‌ علامه مجلسی،‌ بحارالانوار، ج۵۱، ص۲۲۷-۲۸۶ و سید محمدکاظم قزوینی، الامام المهدی ع،‌ ص ۱۷۶.
  3. وَ مَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَکِّسْهُ فِی الْخَلْقِ أَفَلَا یَعْقِلُونَ؛ و هرکه را عمرِدراز دهیم، او را در خلقت دچار افْت مى‌‏کنیم، آیا نمى‏‌اندیشند؟ (سوره یس، آیه ۶۸: ترجمه فولادوند)
  4. قابوس‌نامه (قابوس ابن وشمگیر)

باکس شناور "همچنین ببنید"

حجّ

حجّ

عبادت مخصوصى که به‌منظور اطاعت و تقرّب به خدا، در مکّه و در ذی‌حجّه انجام …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *