خانه / اسوه ها / نیایشگاه
نیایشگاه

نیایشگاه

نیایشگاهدر کلام معصومین (ع) جایگاه مسجد، مقدّس و رفیع است و كاركردهای متنوّع و متفاوتی دارد، كه مهمّ‌ترین آن‌ها را شاید بتوان، نیایشگاه با اقامه نماز و دعا، نشر معارف قرآن و اهل‌بیت علیهم‌السّلام، مرکز تعمیق اخوت ایمانی و رشد فضایل اخلاقی دانست. مسجد در لغت از کتاب منتهی الارب و کشّاف اصطلاحات الفنون به معنی سجده‌گاه، جای عبادت مسلمانان، بیت ﷲ، خانه ٔ خدا، محل سجود، جای نماز خواندن، نمازگاه  نمازگه، خانه ای که برای گذاشتن نماز سکنه ٔ کوئی یا محلتی یا شهری سازند و در اصطلاح علما، موضع سجود را گویند، هر جا که باشد. مسجد پایگاه‌ و خانه‌ی خدا، نیایشگاه و محل گردهمایی مسلمانان است. مَساجد جمع مَسجد است. کعبه طبق آیات قرآن اولین مسجد روی زمین است. مسجدالنبی با ورود پیامبر (ص) به مدینه در عربستان سعودی پایه‌گذاری شد. مسجدالنبی یکی از سه مسجد مهم مسلمانان در کنار مسجدالحرام و مسجد الاقصی است. امام صادق (ع) می‌فرماید: مسجدها از پایگاه‌ها و خانه‌های خدا در زمین هستند و كسى كه با طهارت به‌سوی مسجدها، این پایگاه‌های الهی برود، خدا او را پاك می‌کند و از زائران خودش ‍ می‌نویسد، پس زیاد در مسجدهاى مختلف نماز و دعا بخوانید، چون‌که در قیامت هر مكانى شهادت براى نمازگزارش می‌دهد. [۱] بیستم ‌تا بیست و نهم شعبان هرسال، دهه تکریم و غبارروبی مسجدها نام‌گرفته، روایات متعددی از پیامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) در باره مسجدها رسیده و آن‌ها در کلامشان اهمیِّت و جایگاه مسجد را بیان کرده اند، لذا به بیان چند مورد از آن‌ها اکتفا می‌شود:

  •  ۱. پیامبر (ص): «إِنَّ لِلْمَسَاجِدِ أَوْتَاداً الْمَلَائِكَةُ جُلَسَاؤُهُمْ إِذَا غَابُوا افْتَقَدُوهُمْ وَ إِنْ مَرِضُوا عَادُوهُمْ وَ إِنْ كَانُوا فِى حَاجَةٍ أَعَانُوهُمْ»[۲]؛ در مسجدها انسان‌هاى ثابت‌قدمی همچون میخ وجود دارند که ملائکه با آن‌ها مأنوس و هم‌نشین هستند. هنگامی‌که از مسجد غیب می‌شوند در پى آن‌ها هستند و هنگامی‌که بیمار می‌شوند به عیادت آن‌ها می‌روند و هر وقت در کارها احتیاج به کمک داشته باشند به کمک آن‌ها می‌شتابند.
  •  ۲. پیامبر (ص): «الْمَسَاجِدُ سُوقٌ مِنْ أَسْوَاقِ الْآخِرَةِ قِرَاهَا الْمَغْفِرَةُ وَ تُحْفَتُهَا الْجَنَّةُ»[۳]؛ مسجدها، بازارى از بازارهاى آخرت است، پذیرایى آن مغفرت و هدیه آن بهشت است.
  •  ۳. امام علی (ع): «لَیسَ لِجَارِ الْمَسْجِدِ صَلَاةٌ إِذَا لَمْ یشْهَدِ الْمَكْتُوبَةَ فِى الْمَسْجِدِ إِذَا كَانَ فَارِغاً صَحِیحاً»[۴]؛ همسایه مسجد اگر مانعى برایش نبوده و سالم باشد و در این حال براى نماز واجب در مسجد حاضر نشود، نمازش مقبول درگاه الهى نخواهد بود.
  •  ۴. پیامبر (ص): «لاتُزَخْرِفُوا مَسَاجِدَكُمْ كَمَا زَخْرَفْتِ الْیهُودُ وَ النَّصَارَى بِیعَهُمْ»[۵]؛ مسجدها خود را با طلا زینت نکنید، هم‌چنان که یهود و نصارى معابد خود را با طلا زینت نمودند.
  •  ۵. پیامبر (ص): «لاتَجْعَلُوا الْمَسَاجِدَ طُرُقاً حَتَّى تُصَلُّوا فِیهَا رَكْعَتَینِ»[۶]؛ مسجدها را گذرگاه و محل عبور خود قرار ندهید، مگر اینکه دو رکعت نماز در آن به‌جای آورید.
  •  ۶. امام صادق (ع): «مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ مَنْ لَمْ یوَقِّرِ الْمَسْجِدَ…»[۷]؛ ملعون است، ملعون است کسى که مسجد را تعظیم نکند… .
  •  ۷. امام صادق (ع): «إِذَا أَذَّنْتَ فَلا تُخْفِینَّ صَوْتَكَ فَإِنَّ اللَّهَ یأْجُرُكَ مَدَّ صَوْتِكَ فِیهِ»[۸]؛ در هنگام اذان گفتن، صدایت را کوتاه نکن، چراکه خداوند به میزان بلند کردن صدا تو را پاداش می‌دهد.
  •  ۸. پیامبر (ص): «… وَ مَنْ أَرَادَ أَنْ لَا تَأْكُلَهُ الدِّیدَانُ تَحْتَ الْأَرْضِ فَلْیسْكُنِ الْمَسَاجِدَ…»[۹]؛ … هر کس بخواهد کرم‌ها (جسد) او را در زیرِزمین نخورند بایستى مسجدها را جارو نماید… .
  •  ۹. پیامبر (ص): «مَن کانَتِ المَساجِدُ بَیتَهُ ضَمِنَ اللهُ لَهُ بِالرٌّوحِ وَالرّاحَهِ وَالجَوازِ عَلَی الصِّراطِ»[۱۰]؛ هرکسی که مسجدها خانه‌اش باشد، خداوند آسایش و آرامش و عبور از صراط را برای او ضمانت می‌کند.
  •  ۱۰. پیامبر (ص): «کل جلوس فى المسجد لغو الا ثلاثة: قرائه معمل او ذکر الله او سائل عن علم»[۱۱]؛ هرگونه نشستى در مسجد بیهوده است، مگر اینکه براى سه کار باشد: خواندن قرآن، خدا را یاد کردن و یا دانش اندوختن.
  •  ۱۱. على (ع): «مَنِ اختَلَفَ اِلَی المَسجِدِ اَصابَ اِحدَی الثَّمانِ؛ اَخاً مُستَفاداً فِی اللهِ، اَو عِلماً مُستَطرَفاً اَو آیَةً مُحکَمَةً اَو یَسمَعُ کَلِمَةً تَدُلُّ عَلی هُدیً، اَو رَحمَةً مُنتَظَرَةً، اَو کَلِمَةً تَرُدُّهُ عَن ردی، اَو یَترُکَ ذَنبا خَشیَةً اَو حَیاءً»[۱۲]؛ کسی که به مسجد رفت‌وآمد ‌می‌کند، یکی از منافع هشت‌گانه نصیب او می‌شود: برادری مفید و باارزش درراه خدا، یا علم و دانش نو، یا دلیل و برهان محکم [برای تثبیت عقاید]، یا کلماتی که موجب هدایت شود [می‌شنود]، یا رحمت مورد انتظاری [شامل حال او می‌شود]، یا مواعظی که او را از فساد و گناه بازدارد، [می‌شنود]، یا به خاطر ترس یا حیا و آبروی خود گناهی را ترک می‌کند.
  •  ۱۲. پیامبر (ص): «من سمع النداء فى المسجد فخرج من غیرعلّة فهو منافق الا ان یرید الرجوع الیه»[۱۳]؛ کسى که در مسجد صداى اذان را بشنود و بدون عذر از مسجد خارج شود (منافق) است، جز اینکه قصد برگشت به مسجد را داشته باشد.
  •  ۱۳. پیامبر (ص): من کان القرآن حدیثه، المسجد بیته بنى الله تعالى له بیتا فى الجنه [۱۴]؛ کسى که کلام و ذکرش تلاوت قرآن باشد و مسجد خانه‌اش، خداوند متعال خانه‌اى را در بهشت برایش مهیا سازد.
  •  ۱۴. پیامبر (ص): من بنى الله مسجداً یعبد الله فیه من مال حلال بنى الله له بیتاً فی الجنه من در و یاقوت «[۱۵]؛ هرکسی که از مال حلال مسجدى را بسازد که خداوند در آن عبادت شود خداى تعالى در بهشت خانه‌ای از در و یاقوت برایش می‌سازند»
  •  ۱۵. پیامبر (ص): «من بنى لله مسجداً لا یرید به ریاء و لاسمعة بنى الله له بیتاً فى الجنة»[۱۶]؛ هرکسی براى خدا مسجدى را بسازد و آن‌ها براى ریا و خودنمایى به کار نبرد خداى تعالى در بهشت خانه‌ای براى او بنا می‌کند.»
  •  ۱۶. پیامبر (ص): «اذا نزلت العاهات و الآفات عوفى اهل المسجد»[۱۷]؛ هنگامی‌که مشکلات و بلاها نازل می‌شود اهل مسجدها درامان‌اند.»
  •  ۱۷. پیامبر (ص): «الغدو و الدواج الى المسجدها من الجهاد فى سبیل الله»[۱۸]؛ شب و روز به‌سوی مسجد شتافتن از اقسام جهاد کردن درراه خداست.
  •  ۱۸. پیامبر (ص): «انّ المومن مجلسه مسجده»[۱۹]؛ همانا مجلس مؤمن مسجد است.
  •  ۱۹. پیامبر (ص) به ابوذر ‌فرمود: «یا اباذر من اجاب داعى الله و احسن عمارة مسجدها الله كان ثوابه من الله الجنة فقلت: كیف تعمیر مسجدها الله؟ قال: لاترفع الاصوات فیها و لا یخاض فیها بالباطل و لا یشترى فیها و لا یبایع و اترك الغو مادمت فیها فان لم یفعل فلاتلومن یوم القیامة الا نفسك»[۲۰]؛ اى ابوذر! كسى كه دعوت خدا را جواب گوید و در تعمیر مسجدها خدا نیكو بكوشد پاداشش از جانب خدا بهشت برین است. ابوذر می‌گوید: گفتم: چگونه تعمیر كند مسجدها خدا را؟ پیامبر (ص) فرمود: صداها در آن بلند نشده و به امور و مطالب باطله پرداخته نشود و محل خریدوفروش نگردد و مسائل بیهوده را ترك كن تا وقتى در مسجد هستی، پس اگر این كارها را انجام ندهى و به توصیه‌هایم عمل نكنی، در روز قیامت كه حقیقت آشكار می‌شود و هر كس جزاى عملش را می‌بیند، جز خویشتن را نباید ملامت كنی.
  •  ۲۰. پیامبر (ص): «سیأتی على الناس زمان لایبقى من القرآن لارسمه و من الاسلام الا اسمه یسمون به و هم ابعد الناس منه، مسجدهاهم عامرة و هى خراب من الهدی»[۲۱]؛ به‌زودی زمانى بر مردم خواهد آمد كه از قرآن جز نوشته‌اش و از اسلام جز نامش باقى نمی‌ماند. مردم به اسم مسلمان، ولى دورترین مردم از حقیقت اسلام‌اند. مسجدهاشان ازنظر ساختمانی، آباد و ازلحاظ هدایت خراب است…
  •  ۲۱. پیامبر (ص): «أَلَا إِنَّ بُیوتِی فِی الأرْضِ الْمَسَاجِدُ تُضِیءُ لأهْلِ السَّمَاءِ كَمَا تُضِیءُ النُّجُومُ لأهْلِ الْأَرْضِ أَلا طُوبَى لِمَنْ كَانَتِ الْمَسَاجِدُ بُیوتَهُ أَلا طُوبَى لِعَبْدٍ تَوَضَّأَ فِی بَیتِهِ ثُمَّ زَارَنِی فِی بَیتِی أَلا إِنَّ عَلَى الْمَزُورِ كَرَامَةَ الزَّائِرِ أَلا بَشِّرِ الْمَشَّائِینَ فِی الظُّلُمَاتِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِالنُّورِ السَّاطِع ِیوْمَ الْقِیامَةِ»[۲۲]؛ پیامبر (ص) فرمود: خدای متعال فرمود: آگاه باش که خانه‌های من در زمین مسجدها هستند و براى اهل آسمان‌ها همچـون ستارگان براى اهل زمین می‌درخشند؛ آگاه باش، خوشا به حال كسى كه مسجدها خانه‌های اوست [بیشتر وقت‌ها در مسجدها، نمازهایش را می‌خواند]؛ آگاه باش، خوشا به حال بنده‌ای كه در خانه‌اش وضو بگیرد، سپس مرا در خانه‌ام زیارت كند؛ آگاه باش، بر زیارت شده واجب است كه زائرش را تكریم كند؛ آگاه باش، به كسانى كه در تاریکی‌ها به مسجدها می‌روند بشارت بده به نور ساطع در روز قیامت.
  •  ۲۲. امام صادق (ع): «عَلَیكُمْ بِإِتْیانِ الْمَسَاجِدِ فَإِنَّهَا بُیوتُ اللَّهِ فِی الْأَرْضِ وَ مَنْ أَتَاهَا مُتَطَهِّراً طَهَّرَهُ اللَّهُ مِنْ ذُنُوبِهِ وَ كُتِبَ مِنْزُوَّارِهِ فَأَكْثِرُوا فِیهَا مِنَ الصَّلَاةِ وَ الدُّعَاءِ وَ صَلُّوا مِنَ الْمَسَاجِدِ فِی بِقَاعٍ مُخْتَلِفَةٍ فَإِنَّ كُلَّ بُقْعَةٍ تَشْهَدُ لِلْمُصَلِّی عَلَیهَا یوْمَ الْقِیامَةِ»[۲۳]؛ بر شما باد به رفتن به مسجدها، به خاطر این‌كه مسجدها خانه‌های خدا در زمین هستند و كسى كه با طهارت به‌سوی مسجدها برود خدا او را از گناهانش پاك می‌کند و از زوارش نوشته می‌شود، پس زیاد در مسجدها نماز و دعا بخوانید و در مسجدهاى مختلف نماز بخوانید، چون‌که در روز قیامت هر مكانى شهادت براى نمازگزارش می‌دهد.
  •  ۲۳. امام صادق (ع): «اِنَّ فِی التَّوارة مَکتُوباً: اِنَّ بُیُوتی فِی الارض المِساجِدُ فَطُوبی لِمَن تَطَهَّرَ فی بَیتِهِ ثُمَّ زارَنی فی بَیتی وَ حَقُّ عَلَی المَزُورِ اَن یُکرِمَ الزّائِرَ»[۲۴]؛ در تورات نوشته‌شده است که خداوند می‌فرماید: مسجدها خانه‌های من در زمین هستند. خوشا به حال کسی که خود را در خانه‌اش تطهیر (وضو) كند و بعدازآن مرا در خانه‌ام زیارت كند و حق زائر این است که میزبان او را محترم شمارد.
  •  ۲۴. امام صادق (ع): «مَنْ مَشَى إِلَى الْمَسْجِدِ لَمْ یضَعْ رِجْلَیهِ عَلَى رَطْبٍ وَ لَایابِسٍ إِلاّ یسَبِّحُ لَهُ إِلَى الأرَضِینَ السَّابِعَةِ»[۲۵]؛ هرکس به‌طرف مسجد برود، پایش را بر هیچ تروخشکی نمی‌گذارد، مگر اینکه زمین تا طبقات هفت‌گانه‌اش برای او تسبیح می‌گویند.
  •  ۲۵. امام صادق (ع): «إِنَّمَاأُمِرَ بِتَعْظِیمِ الْمَسَاجِدِ لِأَنَّهَا بُیوتُ اللَّهِ فِی الْأَرْضِ»[۲۶]؛ ابى بصیر می‌گوید: از امام صادق (ع) علّت تعظیم مسجدها را پرسیدم؟ فرمودند: به خاطر این‌كه مسجدها، خانه‌های خدا در زمین هستند.
  •  ۲۶. امام باقر (ع): «الْمَسَاجِدُ الْأَرْبَعَةُ الْمَسْجِدُ الْحَرَامُ وَ مَسْجِدُ رَسُولِ اللَّهِ (ص) وَ مَسْجِدُبَیتِ‌اْلمَقْدِسِ وَ مَسْجِدُالْكُوفَةِ یا أَبَا حَمْزَةَ الْفَرِیضَةُ فِیهَا تَعْدِلُ حَجَّةً وَ النَّافِلَةُ تَعْدِلُ عُمْرَةً»[۲۷]؛ مسجدهاى (معروف) چهارتا هستند؛ مسجد‌الحرام (مكه)، مسجد‌النبى (مدینه)، مسجد بَیتِ‌اْلمَقْدِسِ (فلسطین)، مسجد كوفه (عراق)؛ انجام هر یك از نمازهاى واجب روزانه در هریك از آن‌ها، ثواب و اجر حج واجب را دارد و به‌جا آوردن نماز مستحبى، اجر و ثواب عمره مفرده را دارد.
  •  ۲۷. امام عَلِی (ع): «صَلَاةٌ فِی َیتِ‌اْلمَقْدِسِ تَعْدِلُ أَلْفَ صَلَاةٍ وَ صَلَاةٌ فِی الْمَسْجِدِ الْأَعْظَمِ مِائَةُصَلَاةٍ وَ صَلَاةٌ فِی مَسْجِدِ الْقَبِیلَةِ خَمْسٌ وَ عِشْرُونَ صَلَاةً وَ صَلَاةٌ فِی مَسْجِدِ السُّوقِ اثْنَتَا عَشْرَةَ صَلَاةً وَ صَلَاةُ الرَّجُلِ فِی بَیتِهِوَحْدَهُ صَلَاةٌ وَاحِدَةٌ»[۲۸]؛ امیرالمومنین، على (ع) فرمود: نماز در مسجد بَیتِ‌اْلمَقْدِسِ معادل هزار نماز؛ در مسجدجامع (اعظم) صد نماز؛ در مسجد محله و قبیله بیست و پنج نماز؛ در مسجد بازار دوازده نماز؛ نماز شخص ‍ مسلمان در خانه‌اش معادل یك نماز، ثواب دارد.
  •  ۲۸. امام باقر (ع): «إِذَا دَخَلْتَ الْمَسْجِدَ وَ أَنْتَ تُرِیدُ أَنْ تَجْلِسَ فَلَا تَدْخُلْهُ إِلَّا طَاهِراً وَ إِذَا دَخَلْتَ فَاسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ وَ اسْأَلْهُ وَ سَمِّ حِینَ تَدْخُلُهُ وَاحْمَدِ اللَّهَ وَ صَلِّ عَلَى النَّبِی (ص)»[۲۹]؛ امام محمد باقر (ع) فرمود: هرگاه خواستى وارد مسجد شوى و آن‌جا بنشینى، طاهر باش و وضو بگیر و چون وارد شدى، رو به قبله باش، سپس خدا را بخوان و از او درخواست نما و به هنگام ورود بسم الله بر زبان آور و خدا را ثنا بگو و بر پیامبر (ص) درود بفرست.
  •  ۲۹. امام صادق (ع): «إِذَا دَخَلْتَ الْمَسْجِدَ فَأَدْخِلْ رِجْلَكَ الْیمْنَى وَ صَلِّ عَلَى النَّبِی وَ آلِهِ وَ إِذَا خَرَجْتَ فَأَخْرِجْرِجْلَكَ الْیسْرَى وَ صَلِّ عَلَى النَّبِی وَ آلِهِ»[۳۰]؛ هنگامی‌که خواستى وارد مسجد شوى، ابتدا پاى راستت را بگذار و بر پیامبر و آل او، درود بفرست و هنگام خروج، ابتدا پاى چپ را بیرون بگذار و بر پیامبر و آل او درود بفرست.
  •  ۳۰. امام حسن مجتبی (ع): «إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَوةِ لَبِسَ أَجْوَدَ ثِیابِهِ فَقِیلَ لَهُ یا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ لِمَ تَلْبَسُ أَجْوَدَ ثِیابِكَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى جَمِیلٌ یحِبُّ الْجَمَالَ فَأَتَجَمَّلُ لِرَبِّی وَ هُوَ یقُولُ خُذُوا زِینَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ فَأُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَ أَجْوَدَ ثِیابِی»[۳۱]؛ خیثمة بن ابى خثیمة گفت: امام حسن (ع) هنگامی‌که به نماز برمی‌خاست، بهترین لباس‌هایش ‍ را می‌پوشید. به او گفتند: اى فرزند رسول خدا، چـرا بهترین لباس‌هایت را می‌پوشی؟ فرمود: خداوند زیباست و زیبایى را دوست دارد و من نیز خود را براى پروردگارم می‌آرایم، چه خداى تعالى فرماید: زینت خود را به هنگام عبادت در مسجد برگیرید؛ بنابراین، دوست دارم كه بهترین لباسم را بپوشم.
  •  ۳۱. پیامبر (ص): «خِصَالٌ سِتٌّ مَا مِنْ مُسْلِمٍ یمُوتُ فِی وَاحِدَةٍ مِنْهُنَّ إِلَّا كَانَ ضَامِناً عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ یدْخِلَهُ الْجَنَّةَ مِنْهَا رَجُلٌ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى مَسْجِدِ الصَّلَاةِ فَإِنْ مَاتَ فِى وَجْهِهِ كَانَ ضَامِناً عَلَى اللَّهِ»[۳۲]؛ شش خصلت است كه هر كس در آن حال بمیرد، خداوند عزوجل ضمانت نموده كه او را در بهشت داخل كند: یكى از آن موارد، شخصى است كه وضوى خویش را نیكو به‌جا آورده و به‌سوی مسجد و محل نماز حركت كند و چون درراه، مرگ وى فرا رسد خداوند بهشت را براى او ضمانت نموده است.
  •  ۳۲. پیامبر (ص): «ان الله تعالی، اذا انزل عاهةً من السماء على اهل الارض صرفت عن عمار المسجدها»[۳۳]؛ خداوند وقتى مرضى را از آسمان بر مردم فرود آورد آن را از بانیان مسجدها دور بگرداند.
  •  ۳۳. پیامبر اسلام (ص): «مَا مِنْ یوْمٍ إِلَّا وَ مَلَكٌ ینَادِى فِى الْمَقَابِرِ مَنْ تَغْبِطُونَ فَیقُولُونَ أَهْلَ الْمَسَاجِدِ یصَلُّونَ وَ لَا نَقْدِرُ وَ یصُومُونَ وَ لَا نَقْدِرُ»[۳۴]؛ در هر روز نوشته‌ای در قبرستان به مرده‌ها خطاب می‌کند، غبطه چه کسانى را می‌خورید؟ آن‌ها می‌گویند: غبطه اهل مسجدها می‌خوریم، آن‌ها نماز می‌خوانند و روزه می‌گیرند و ما توان انجام آن‌ها را نداریم.
  •  ۳۴. امام حسن مجتبی (ع) فرمود: «اَهلُ المَسجِدِ زُوّارُ وَ حقٌ عَلَی المَزُورِ اَلتُّحفَةُ لِزائِرِهِ»[۳۵]؛ اهل مسجد زائر خدا هستند و بر صاحب‌خانه است که بر زائرش هدیه‌ای بدهد.
  •  ۳۵. پیامبر (ص): «بشّر المشائین فی ظلم اللیل الی المسجدها بالنور التّام یوم القیامه»[۳۶]؛ بشارت باد کسانی را که در تاریکی شب به مسجدها می‌روند، در روز قیامت، از نوری درخشنده در پیشاپیش خود برخوردارند.
  •  ۳۶. پیامبر (ص) می‌فرماید: «إذا شهدت احداكنّ المسجد فلا تمس طیباً»[۳۷]؛ زنان هنگام حضور در مسجد، از بوی خوش استفاده نکنند.
  •  ۳۷. پیامبر (ص): «ما جَلَسَ قَومٌ فی مَسجدِ مِن مَساجِدِ اللهِ تَعالی یَتلُونَ کِتابَ اللهِ [و] یَتَدارَسُونَهُ اِلاّ تَنَزَّلَت عَلَیهِمُ السَّکینَةُ وَ غَشِیَتهُمُ الرَّحمَةُ وَ ذَکَرَهُمُ اللهُ فیمَن عِندَهُ»[۳۸]؛ قومی [با یکدیگر] در مسجدی از مسجدها خداوند متعال برای تلاوت و آموختن قرآن ننشینند؛ مگر آنکه آرامش بر ایشان نازل و رحمت الهی شامل حال آن‌ها شود؛ و خداوند از آن‌ها در میان کسانی که نزد او هستند یاد می‌کند.
  •  ۳۸. پیامبر (ص): «اَلمَساجِدُ سُوقٌ مِن اَسواقِ الآخِرَةِ قِراهَا المَغفِرَةُ وَ تُحفَتُهَا الجَنَّةُ»[۳۹]؛ مسجدها بازاری از بازارهای آخرت‌اند. آمرزش [و بخشش] از وسایل پذیرایی آن‌ها و هدیه آن‌ها بهشت است.
  •  ۳۹. پیامبر (ص): «سَبعَةٌ یُظلُّهُمُ فی ظِلِّه یَومَ لاظِلَّ اِلاّ ظِلُّهُ: … رَجُلٌ قَلبُهُ مُتَعَلَّقٌ بالمَسجدِ اِذا خَرَجَ مِنهُ حَتّی یَعُودَ اِلیهِ»[۴۰]؛ هفت گروه در قیامت موردتوجه خدا قرار می‌گیرند…[که ازجمله آن‌هاست]، شخصی که وقتی از مسجد خارج می‌شود تا زمان برگشت، توجهی‌اش به مسجد باشد.
  •  ۴۰. امام صادق (ع): «لا یَرجِعُ صاحِبُ المَسجِدِ بِاِقَلّ مِن اِحدی ثَلاثِ خِصالٍ: اِمّا دُعاءٌ یَدعُو بِهِ یُدخِلُهُ الله بِهِ الجَنَّهَ وَ اِمّا دُعاءٌ یَدعوا بِهِ فَیصرِفُ اللهُ عَنهُ بِهِ بَلاءَ الدُّنیا…»[۴۱]؛ اهل مسجد به کمتر از یکی از سه ویژگی بازنمی‌گردد: یا دعایی می‌کند که خداوند به برکت آن، او را بهشت می‌برد، یا دعایی می‌کند که به سبب آن بلای دنیا را از او دور می‌کند و یا… .

معرفی چند کتاب پیرامون مسجد

  1. ثواب نماز در مسجد؛ عباس عزیزی
  2. فرهنگ نماز؛ محمدبن‌شاه‌مرتضی فیض‌کاشانی
  3. جایگاه مسجدها در فرهنگ اسلامی؛ علی‌رضایی
  4. داستان‌ها و حکایت‌های مسجد ؛ غلامرضا نیشابوری
  5. سیمای مسجد در قرآن: دفتر مطالعات امور مسجدها
  6. خانواده، مسجد و نماز مجتبی فرهنگیان، علی‌اکبر گندم‌کار
  7. آیین مسجد کارکردهای مسجد؛ محمدعلی موظف رستمی
  8. رآمدی بر جایگاه مسجد در تمدن اسلامی ؛ عباس برومند اعلم
  9. عوامل جذب جوان‌ها و نوجوان‌ها به مسجد دفتر مطالعات و پژوهش‌ها ملیحه ترزفان

ر ک به:

  1. دعا
  2. خانه خدا
  3. التماس دعا
  4. دعای عرفه
  5. دعای صالحان
  6. ماه اجابت دعا
  7. مسجد الاقصی
  8. بهداشت مسجد
  9. ماه دعا و نیایش
  10. گاهی، تنها یک دعا…
  11. مسجد جامع اردستان
  12. راهیان مسجد الاقصی
 ویژه نامه نیایش:
  1. دعا
  2. نماز
  3. آرزو
  4. یاد خدا
  5. اعتکاف
  6. ستایش
  7. استغفار
  8. نیایش ۱
  9. نیایش ۲
  10. نیایش ۳
  11. ماه نجوا
  12. ماه نیایش
  13. عرش خُدا
  14. نیایشگران
  15. نیایش واره
  16. ماه استغفار
  17. شب نیایش
  18. آئین نیایش
  19. کتاب نیایش
  20. التماس دعا
  21. عرش الهی
  22. اسرار نیایش
  23. عروج بندگی
  24. ناامید نشوید
  25. احساس دعا
  26. ریزش رحمت
  27. ضیافت الهی
  28. محراب مؤمن
  29. فرصت طلایی
  30. دعای صالحان
  31. خدا هست …
  32. در خلوت حراء
  33. در بارگاه الهی
  34. تندیس عبادت
  35. طلب رستگاری
  36. راه انس با خدا
  37. ریشه واژه نماز
  38. ضیافتگاه وصل
  39. شب تکرار ناپذیر
  40. جمال نیایشگران
  41. راه استجابت دعا
  42. نیایش در عرفات
  43. جویباری از بهشت
  44. آرامش روح و جان
  45. الگوهای نیایش ۱
  46. الگوهای نیایش ۲
  47. فرصتی برای نجوا
  48. ورود به ماه نیایش
  49. دست های نیازمند
  50. یهترین شب نیایش
  51. معبد همیشه خیس
  52. فرصتی برای آشتی
  53. زمزمه های آسمانی
  54. گاهی، تنها یک دعا …
  55. پنجره اي به سوي خدا
  56. نیایش در ایران باستان ۱
  57. نیایش در ایران باستان ۲
  58. پشیمان به سویت آمده ام
  59. نیایش در سیره امام رضا(ع)
  60. نیایش در پر رمز و رازترین شب

پی‌نوشت:
[۱]- عسکری اسلام­پورکریمی، دانش‌آموخته حوزه علمیه قم، محقق و؛ مدرس حوزه.
[۲]- بحارالانوار، ج ۸۰، ص ۳۷۳، باب فضل المسجدها، ش ۳۸.
[۳]- مستدرک الوسائل، ج٣، ص٣٦١؛ بحارالانوار، ج٨١، ص٤؛ شیخ طوسی، الامالى، ص ۱۳۹، قم، دارالثقافة، ۱۴۱۴ ق.
[۴]- وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۴۷۹، روایت ۵. حتّى پیامبر (ص) در مقام تأکید بر این امر می‌فرمایند: «لاصَلَاةَ لِجَارِ الْمَسْجِدِ إِلاّ فِى مَسْجِدِهِ»؛ یعنی همسایه مسجد نمازش مقبول نیست، مگر در مسجد. وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۴۷۸، روایت ۱. این احادیث و ده‌ها روایت دیگر همه دلالت بر این دارد که نمازخواندن همسایه مسجد بدون عذر در غیر از مسجد کراهت دارد و سیره و فتاواى فقهاى ما نیز در طول تاریخ برگرفته از همین تأکیدها است.
[۵]- مستدرک الوسائل، ج ۳، ص ۳۷۲، باب ۱۲، حدیث ۱.
[۶]- وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۵۵۳، باب ۶۷، روایت ۱.
[۷]- وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۵۵۴؛ جامع الاحادیث، ج ۴، ص ۴۵۲؛ مستدرک الوسائل، ج ۳، باب ۵۳، روایت ۱.
[۸]- وسائل الشبعه، ج ۵، ص ۴۶۰، باب ۱۶، روایت ۶۹۵۵.
[۹]- بحارالانوار، ج ۸، ص ۱۴۴، باب ۲۳، روایت ۶۷.
[۱۰] – همان، ج٣، ص٥٥٤.
[۱۱]- بحارالانوار، ج ۷۷، ص ۸۶.
[۱۲] – وسائل الشیعه، ج٣، ص٤٨٠.
[۱۳]- وسایل الشیعه، ج ۳، ص ۴۸۱.
[۱۴]- وسایل الشیعه، ج ۳، ص ۴۸۱.
[۱۵]- کنزالعمال، ج ۷، ص ۶۵۴.
[۱۶]- همان، ص ۶۵۵.
[۱۷]- مستدرک الوسائل، ج ۱، ص ۲۲۶.
[۱۸]- کنزالعمال، ج ۷، ص ۶۴۸.
[۱۹]- وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۵۰۹.
[۲۰]- همان، ص.۵۰۷
[۲۱]- كافی، ج ۸، ص ۳۰۸؛ كنزالعمال، ج ۱۱، حدیث شماره ۳۱۱۳۵.
[۲۲]- وسائل الشیعه، ج ۱، ص ۳۸۲.
[۲۳]- بحارالانوار، ج ۸۰، ص ۳۸۴.
[۲۴] – وسائل الشیعه، ج٣، ص٤٨٢؛ بحارالانوار، ج ۸۱، ص ۶.
[۲۵]- من لایحضره الفقیه، ج ۱، ص ۲۳۳؛ بحارالانوار، ج٨٤، ص١٣.
[۲۶]- بحارالانوار، ج ۸۱، ص ۱۴.
[۲۷]- وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۲۹۰.
[۲۸]- همان.
[۲۹]- تهذیب الأحكام، ج ۳، ص ۲۶۳.
[۳۰]- بحارالانوار، ج ۸۱، ص ۲۳.
[۳۱]- مستدرك الوسائل، ج ۳، ص ۲۲۶.
[۳۲]- همان، ص ۳۹۴.
[۳۳]- نهج الفصاحه، حدیث ۶۸۲.
[۳۴]- مستدرک الوسائل، ج ۳، ص ۳۶۳، باب ۳، روایت ۱۸.
[۳۵] سید حسن شیرازی،  کلمة الامام الحسن، ص ۴۱، بیروت، دارالصادق، ۱۳۸۸ ق؛ علیرضا صابری یزدی، الحِکَمَ الزاهره، مترجم: محمدرضا انصاری، ص ۱۵۰، چاپ اول، زمستان ۷۲، انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی.
[۳۶] – همان، ص ۲۳۹، ح ۷۲۰؛ سنن ابن ماجه، ج ۱، ص ۲۵۷، ح ۷۸۱.
[۳۷] – محی الدّین بن شرف النووی، المجموع، ج ۴، ص ۱۹۹،  بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۷ ق؛ صحیح مسلم، ج ۲، ص ۳۳.
[۳۸] – مستدرک الوسایل، ج٣، ص٣٦٣.
[۳۹] – مستدرک الوسائل، ج٣، ص٣٦١؛ بحارالانوار، ج٨١، ص٤؛ شیخ طوسی، الامالى، ص ۱۳۹، قم، دارالثقافة، ۱۴۱۴ ق.
[۴۰] – وسایل الشیعه، ج٣، ص٤٧١.
[۴۱] – همان، ج٣، ص٤٧٧.

منابع:
حوزه نت؛
خبرگزاری مهر؛
کانون‌های فرهنگی هنری مسجدها یزد؛
مبلّغان، شهریور و مهر ۱۳۸۶، شماره ۹۵، جایگاه مسجد از منظر بزرگ‌مرد تاریخ حضرت امام خمینی (ره)

باکس شناور "همچنین ببنید"

رازونياز به درگاه الهی

ماه رازونياز

مُناجات به معنای رازگویی و عرض نیاز و حاجت به درگاه خدا همراه با شکر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *