سوگواری

سوگواری

سوگواریسوگواری یا عزاداری به مراسمی آیینی گفته می‌شود که به یادبود فرد درگذشته و به منظور صبر بر مصیبت وارد شده برگزار می‌شود. سوگواری محرم مجموعه آیین‌هایی است که ماه محرم در سوگ شهیدان کربلا برپا می شود. حضرت زینب، امام سجاد (ع)، ام البنین و رباب، اولین کسانی بوده‌اند که به سوگواری برای امام حسین (ع) پرداخته‌ و دیگران را نیز به عزاداری فراخوانده‌اند. (۱) کمیت اسدی و دعبل خزاعی، از شاعران دوران امام باقر (ع)، امام صادق (ع) و امام رضا (ع) اشعاری در رثای امام حسین (ع) سروده‌اند. (۲) سوگواری در آغاز با گریه و شعرخوانی صورت می‌گرفت، اما به تدریج مداحی، روضه‌خوانی، شمایل‌کشی، سینه‌زنی، تعزیه و… به آن افزوده‌ شد. بیشتر این آیین‌ها در دوران آل بویه، صفویه و قاجار شکل گرفتند. گسترش عزاداری برای امام حسین (ع)، مربوط به دوره صفویه در ایران دانسته شده است. (۳) برخی شاهان ایران از جمله نادرشاه افشار و رضاشاه پهلوی، به محدود کردن عزاداری پرداختند. (۴) اعزام طلاب به مناطق مختلف برای تبلیغ و سخنرانی در ماه محرم و صفر، و همچنین ممنوع کردن مراسم تعزیه در قم، از اقدامات شیخ عبدالکریم حائری یزدی دانسته شده است. شهید مرتضی مطهری و علی شریعتی، تلاش‌هایی برای خرافه‌زدایی و اصلاح آیین‌های عزاداری نمودند. همچنین مقام معظم رهبری حضرت آیت الله سید علی خامنه‌ای، در فتوایی قمه‌زنی را حرام اعلام کرد و مراجعی مانند ناصر مکارم شیرازی، محمد فاضل لنکرانی، میرزا جواد تبریزی، حسین نوری همدانی و حسین مظاهری، فتاوای مشابهی صادر کرده‌اند. در مقاطع مختلف تاریخی، آثار فراوانی درباره سوگواری محرم انتشار یافته است. این آثار رویکردها، زبان‌ها و قالب‌های متفاوتی داشته‌اند؛ از جمله آثار ادبی، روایی و مقتل‌نگاری، تحلیلی، انتقادی، اخلاقی و دائرة المعارفی. برخی از این موارد عبارتند از: مقتل لهوف، شهید جاوید، حماسه حسینی و دانشنامه امام حسین (ع). دوره قاجار، دوران رونق بی‌سابقه مجالس عزاداری، به‌ویژه آئین تعزیه است. (۵) ناصرالدین‌شاه موجب رواج تجمل و اشرافی‌گری در مجالس روضه شد؛ به‌طوری‌که شاه گاه در شب‌های دهه اول محرم برای واعظان و پامنبری‌های آنان مشت‌مشت سکه پرتاب می‌کرد. علاوه بر قمه‌زنی، شمایل‌کشی، زنجیرزنی و رسم ۴۱ منبر از دیگر رسومی بود که در دوره ناصرالدین‌شاه تأسیس شده یا رواج بیشتر یافت. (۶)

سوگواری برای اطلاع بیش تر  ر ک به:

  1. قمه
  2. سوگ
  3. شهدا
  4. روضه
  5. اربعین
  6. مدّاحی
  7. عزاداری
  8. سوگواری
  9. حوالی حرم
  10. فرهنگ محرّم
  11. آداب عزاداری
  12. کاروان عشق
  13. مکتب عاشوراء
  14. فلسفهٴ عزاداری
  15. أنا مظلوم حسین
  16. وقایع بعد از عاشورا
  17. مکن ای صبح طلوع
  18. بایدها و نبایدهای عزاداری
  19. برکات حضور در مجالس عزاداری
  20. در عزاداری ها برای جلب توجه عوام، دروغ تحویل مردم ندهید

 برای اطلاع بیش تر روی واژه: «ویژه نامه» کلیک کنید:

ویژه نامه

باکس شناور "همچنین ببنید"

پیام عاشورا

پیام عاشورا

تاریخ، حوادث تلخ و شیرین بی‌شماری را به یاد دارد که از درون آن، قهرمانان …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *