لباس

لباس

لباس

  • امام باقر (ع) لباس تقوی در آیه را عفت دانسته و می‌فرماید: فرد عفیف، حتی اگر برهنه نیز بماند، عفت خود را حفظ می‌کند، اما کسی که پاک‌دامن نیست، حتی اگر لباس ظاهری، تمام بدن او را بپوشاند، همانند برهنگان رفتار خواهد کرد. [۲]
  • امام صادق (ع) نیز فرمود: زینتی‌ترین لباس برای مؤمن، لباس تقوی و بابرکت‌ترین لباس، لباس ایمان است اما لباس مادی نیز نعمتی از جانب خداست تا به‌وسیله آن، زشتی‌ها پوشانده شود، نعمتی که تنها انسان از آن بهره‌مند‌است. مؤمنان، لباس ظاهری را نیز وسیله‌ی پیشبرد مقاصد معنوی خود در نظر می‌گیرند. بر این اساس، هنگامی‌که لباس پوشیدی، به یاد خدا باش که تو را در پوشش رحمتش پوشانده و …[۳]
  • امام علی (ع) فرمودند: لباس نخی بپوشید، زیرا لباس پیامبر (ص) و لباسی است که ما از آن استفاده می‌کنیم. [۴]
  • امام صادق (ع) می‌فرماید: لباس زیبا بپوش! زیرا خدا زیباست و زیبایی را دوست دارد، اما مراقب باش تا لباست از پول حلال تهیه شود. [۵] درباره زیبای لباس و استفاده از تزیینات در آن، خداوند می‌فرماید: اوست كه دريا را رام كرد تا از آن گوشت تازه بخوريد و زيورهايى بيرون آريد و خويشتن بدان بياراييد و کشتی‌ها را بينى كه دريا را مى‌شكافند و پيش مى‌روند تا از فضل خدا روزى بطلبيد، باشد كه سپاس گوييد. [۶] اما باید توجه داشت که تمایل به زیبایی از حالت تعادل خارج نشود و به فخرفروشی نیانجامد.
  • پیامبر (ص) فرمود: هر فرد باید در فکر پاکیزگی لباس‌هایش باشد. [۷]
  • امام صادق (ع) فرمود: لباس آراسته، دهان دشمن را می‌بندد. [۸]
  • حماد بن عثمان گوید: در محضر امام صادق (ع) بودم. مردی خطاب به حضرت (ع) گفت: خداوند نگهدارت باشد! شما خودتان فرمودید: امام علی (ع)، لباس‌های ارزان‌قیمت می‌پوشید. چرا شما لباس گران‌قیمت بر تن دارد؟! امام (ع) فرمود: زمانی که امام علی (ع) این لباس‌ها را می‌پوشید، هیچ فردی با تعجب به او نگاه نمی‌کرد، اما امروزه، پوشیدن همان لباس، موجب تک نما شدن انسان می‌شود. [۹]
  • امام صادق (ع) فرمود، خداوند فرمود: … به مؤمنان بگو تا لباس‌های دشمنانم را نپوشند. [۱۰] البته، تشخیص اینکه چه لباسی، نماد دشمنان است، به زمان و عرف بستگی دارد، به‌عنوان نمونه، زمانی بود که لباس سیاه، لباس دشمنان اهل‌بیت (ع) به شمار می‌آمد، اما اکنون، لباس عزاداری برای ایشان است و یا در مثالی دیگر، همین کت‌وشلواری که اکنون در تمام جوامع، مرسوم بوده و نمادی از ملیت و یا مذهب خاصی نیست، شاید در سده گذشته، نماد غیرمسلمانان تلقی می‌شد. بر این اساس، می‌توان نتیجه گرفت که پوشیدن لباس سیاه و یا کت‌وشلوار در زمانه‌ای گذشته، ممنوع بوده، اما اکنون ایرادی ندارد. امام ششم (ع) در این زمینه می‌فرماید: برای ضعف شخصیت یک فرد، همین بس که لباسی بپوشد و یا بر مرکبی سوار شود که او را تک نما می‌کند. [۱۱] زراره لباسی رنگی بر تن امام باقر (ع) مشاهده کرد و ایشان ازدواجشان را دلیل پوشیدن چنین لباسی عنوان فرمودند. [۱۲] شاید بتوان با دقت بیشتر در منابع اسلامی، شاخصه‌های دیگری را نیز برای یک لباس مناسب یافت.
  • فرزند امام سجاد (ع) گوید: وقتی جدّم امام حسین (ع) شهید شد زنان بنی‌هاشم در عزای آن حضرت لباس سیاه پوشیدند و این لباس را در گرما و سرما تغییر نمی‌دادند. علمای کراهت پوشش سیاه را مختص مردان دانند. به همین دلیل آیات عظام خامنه‌ای و تبریزی نیز تصریح کرده‌اند که چادر مشکی کراهت ندارد و آیت‌الله فاضل لنکرانی بالاتر از عدم کراهت، تصریح کرده‌اند که چادر مشکی بهترین نوع حجاب است. همچنین استفاده از رنگ مشکی در مراسم عزاداری نه‌تنها کراهت ندارد. بلکه به خاطر همدردی با اهل‌بیت پیامبر (ص) علاوه بر ثواب طبق آن‌چه از روایات استفاده می‌شود مکروه بودن پوشیدن لباس سیاه در نماز و پوشیدن لباس سیاه را در عزای امام حسین (ع) از حکم کراهت مستثنا و پوشیدن لباس سیاه در ایام وفات ائمه‌اطهار (ع) خصوصاً در ایام محرم و صفر، در حقیقت اظهار مودت و محبت به ساحت مقدس اهل‌بیت (ع) است که با به تن کردن جامه سیاه، حزن و اندوه خود را نسبت به مصیبت‌هایی که برای آنان اتفاقی افتاده ابراز کرده و به سفارش ائمه (ع) عمل می‌کنند که فرموده‌اند: شیعیان ما با خوشحالی ما شاد و با اندوه ما ناراحت می‌شوند.  [۱۳]

لباس

لباس سیاه: چرا مردم در عزاداری لباس سیاه بر تن می‌کنند؟ آیا به خاطر این است که رنگ سیاه، شاد نیست و رنگ غم ‌و اندوه است؟ آیا از ازاین‌روست که با مصیبت‌زدگی هماهنگ است؟ این مسئله در میان همه کشورها و آیین‌های دیگر نیز رایج است و جزء سنّت‌ها و فرهنگ‌ها محسوب می‌شود. روانشناسان رنگ «سفید» را به معنای «وجود» و «سیاه» را به معنای «عدم‌الوجود» و «فقدان وجود» می‌دانند. لذا درزمانی که وجود نباشد، رنگ سیاه در عزای فراق و نبود او دچار غم و اندوه می‌شود و هرچقدر آن وجود عزیزتر و والامقام‌تر باشد، غم فراق او را شدیدتر و اندوهناک‌تر و مصیبت‌ او جانکاه‌تر است. رنگ سیاه آثار و خواص مختلف دارد و به اعتبار هر یک از این خواص در جایگاه خود به کار می‌رود. رنگ سیاه از جهتی رنگ پوشش است، یعنی سبب استتار و اختفا می‌گردد و برای چنین هدفی به کار گرفته می‌شود. از جهت دیگر رنگ هیبت و تشخص است. به همین سبب لباس رسمی شخصیت‌‌ها سیاه یا سرمه‌ای سیر است. یکی دیگر از خواص و آثار رنگ سیاه، آن است که به‌صورت طبیعی این رنگ حزن‌‌آور و دلگیر و مناسب عزا و ماتم است. از همین رو بسیاری از مردم جهان از این رنگ برای اظهار اندوه در مرگ دوستان و عزیزان خود استفاده می‌کنند؛ اینکه در عزای حسین (ع) همه باهم سیاه می‌پوشند در حقیقت صحبت کردن به زبان لباس است به این صورت که به دیگران بالباس زبان این‌گونه پیام می‌دهیم که: به امام حسین (ع) اعتقادداریم برای مرام و سیر و سلوک او ارزش قائل هستیم. روحی متعالی و حماسی داریم. عاشق انسان‌های متعالی از نوع امام حسین (ع) هستیم. از انسان‌های پلید و فاسق از جنس یزید بیزاریم. از رفتار ظالمانه آن‌ها برائت می‌جوییم. رساننده این پیام به منتظران هستیم. منتظر سلاله امام حسین (ع) با روش ظلم‌ستیزی و کمک به مظلومان با شیوه جوانمردانه ایشان هستیم و در آخر با زبان لباس برای جبهه حق یارکشی می‌کنیم، انسان‌های سلیم در تمام جهان را که خواستار ظهور منجی از نوع امام حسین (ع) هستند را دعوت می‌کنیم که به صف ما منتظران بپیوندند و با پوشیدن لباس سیاه و شرکت در مراسم امام حسین (ع) نظر مثبت خود را به جهانیان ابلاغ کنند و نام خود را با زبان لباس و شرکت در مراسم عزای امام حسین (ع) در صف منتظرین ثبت کنند. چه کسی است که زیبایی یکدست سیاه پوشیدن در دسته‌های عزاداری را ببیند و شیفته و جذب گرمای حماسی آن نشود و اشک نثار امام حسین (ع) و حماسه‌آفرینی او نکند؟ هراس دشمن از آن و مواجهه با آن در حقیقت اعترافی است از جنس دشمن به تحسین بر این کار زیبا و مقدس. این‌قدر پوشیدن سیاه در عزای امام حسین (ع) زیبا و حماسی است که افرادی از جنس مادر به نوزادان خود نیز می‌پوشانند، با این‌که آن‌ها در عزای افراد فامیل خود حتی نزدیک‌ترین افراد معمولاً از پوشاندن لباس مشکی به فرزندان خود اکراه دارند. بعضی بدون هیچ دلیل و مدرکی به انگیزۀ فرهنگ‌سازی بر ضد لباس مشکی، ادعا نموده‌اند که لباس مشکی باعث بیماری‌های روحی و جسمی مثل افسردگی و نرمی استخوان می‌گردد. برای آگاهی از نادرستی ادعای این افراد به قسمت دوّم مقالۀ «نقد ادله مخالفین …» به روزنامۀ جمهوری اسلامی، ۴ بهمن ۷۹، مراجعه شود.لباس

برای آشنایی بیشتر به کتاب‌های:  فروع کافی، ج ۲، کتاب الصلاة، باب اللباس الذی تکره الصلاة فیه و ما لا تکره، ص ۳۹۷، فروع کافی، ج ۶، کتاب الزی والتجمل باب لبس السواد، ص ۴۴۹، وسائل الشیعه، ج ۳، کتاب الصلاه ابواب لباس المصلی، باب ۱۹، باب کراهة لبس السواد الاّ … و مستدرک الوسائل در ابواب مذکور مراجعه شود.

ر ک به:

  1. رنگ ها
  2. كور رنگی
  3. ابر خاكستری رنگ…
  4. ساده به رنگ آسمان
  5. نقش رنگ ها در زندگی
  6. رنگ بنفش نشانه متانت و آرامش
  7. رنگ ها و روان شناسی شخصیت شما

پانویس:

  1. يَا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْآتِكُمْ وَرِيشًا ۖ وَلِبَاسُ التَّقْوَىٰ ذَٰلِكَ خَيْرٌ ۚ ذَٰلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ اعراف، ۲۶. (لبس به ضّم اوّل در اصل به معنى پوشاندن شى‏ء است چنانكه در اقرب‏ الموارد و مفردات گفته است، معانى ديگر متفرّع بر آن است و اصل معنى يكى است. لباس: (لِ) [ع] (اِ) پوشاک، رخت، جامه، هرچه درپوشند. پوشیدنی، پوشش، بالاپوش، کِسوَت و … . (منتهی الارب) و لباس شرم می پوشید که لباس ابرار است. (تاریخ بیهقی، ص ۳۳۹) ~ بعد از عید کنایه از چیز خوبی که چون دیرتر از وقت مناسب به دست آید، دیگر به درد نخورد. لُبس اگر به ضّم اول باشد به معنى لباس پوشيدن است و فعل آن از باب عَلِمَ يَعْلَمُ آيد مثل [كهف:۳۱]؛ و اگر به فتح اوّل باشد به معنى خلط و مشتبه كردن است و فعل آن از باب ضَرَبَ يَضْرِبُ آيد چنانكه در صحاح و مصباح تصريح كرده و آيات قرآن نيز شاهد آن است. لِباس، ا و لِبس (به كسر اوّل) به معنى لباس و پوشيدنى است. نحو. حج:۲۳ و انبیاء:۸۰)
  2. علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، ج ۱، ص ۲۲۶- ۲۵۵، مؤسسة دار الکتاب، قم، ۱۴۰۴ هـ ق.
  3. محدث نوری، مستدرک الوسائل، ج ۳، ص ۳۲۵-۳۲۴، ح ۳۶۹۷، مؤسسة آل البیت، قم، ۱۴۰۸ هـ ق.
  4. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۶، ص ۴۴۶، ح ۴، دار الکتب الإسلامیة، تهران، ۱۳۶۵ هـ ش.
  5. کافی، ج ۶، ص ۴۴۲، ح ۷.
  6. وَ هُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَ تَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَهَا وَ تَرَى الْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ نحل، ۱۴.
  7. همان، ج ۶، ص ۴۴۱، ح ۳.
  8. همان، ج ۶، ص ۴۴۱، ح ۱.
  9. همان، ج ۱، ص ۴۱۱، ح ۴.
  10. اسماعیل بن مسلم به نقل از امام ششم (ع) گوید: حر عاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعة، ج ۴، ص ۳۸۵، ح ۵۴۶۸، مؤسسة آل البیت، قم، ۱۴۰۹ هـ ق.
  11. کافی، ج ۶، ص ۴۴۵، ح ۲.
  12. همان، ج ۶، ص ۴۴۷، ح ۳.
  13. یفرحون بفرحنا و یحزنون لحزننا بعد از واقعه جان‌سوز عاشورا زنان خاندان رسول‌الله (ص) اولین کسانی بودند که تا یک سال لباس سیاه به تن داشتند و چنان مشغول عزاداری بودند که امام سجاد (ع) برای آنان غذا فراهم می‌کرد؛ و به‌طورکلی در طول تاریخ پوشیدن لباس سیاه در عزاداری اهل‌بیت (ع) به‌صورت یک سنت برجسته و ارزشمند در میان شیعیان رایج بوده است.

باکس شناور "همچنین ببنید"

نشانه کمال

نشانه کمال

واژه اربعین در معارف اسلامی، تاریخ، ادبیات، عرفان و … کاربردی زیاد و جایگاه ویژه‌ای …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *