خانه / آیین زندگی / سیمای صالحان
سیمای صالحان

سیمای صالحان

سیمای صالحانانسان علاوه بر سیره صالح، سیمای صالح هم باید داشته باشد. سیمای صالح یعنی داشتن ظاهری شایسته و معنوی که هر بیننده‌ای را به یاد خدا و ارزش‌های الهی و اعمال صالح بیندازد. در نگاه کلان به نوع پوشش و آرایش افراد یک کشور و یا یک شهر می‌توان از هویت، فرهنگ و باورهایشان باخبر شد و به تعبیر دیگر نوع پوشش آینه‌ی ماهیت و شخصیت هر فردی است. سیمای انسان همان وجه و روی او است. خوش‌صورتی نشان شخصیت و نماد هویت انسان است. کیش و آیین هر انسانی در چهره و سیمای او هویدا است و حتی شغل و حرفه افراد هم تا حدودی در چهره انسان نمایان است. یهود برای خود یک صورت و چهره‌ و مجوس هم برای خود سیما و چهره‌ای دارد. همواره انسان به‌تناسب نیاز، شرایط زمانی و مکانی، همچنین جو حاکم بر محیط خود، لباسی پوشیده است. مسلمان هم برای خود سیما و چهره‌ای مستقل دارد، زیرا ظاهر انسان گواهی‌دهنده باطن است و اگر انسانی خوش‌سیرت باشد به‌طور طبیعی خوش‌صورت نیز خواهد بود. تبسم در صورت به‌عنوان گواه سرور باطنی هر فرد است. همچنین نظافت ظاهر گواه گرایش باطنی انسان به نظافت روح و روان است. اگر به روایات مربوط به خوش‌صورتی، مانند تراشیدن ریش و …، مراجعه شود دیده خواهد شد که روایات به چگونگی اصلاح سیما و صورت می‌پردازند تا انسان چهره‌ای از خود به نمایش بگذارد که چهره و صورت مناسب یادگاری باشد که از حضرت ابراهیم (ع) به یادگار مانده و اسلام هم آن را تأیید و تأکید کرده است. [۱] امام صادق (ع) می‌فرماید: این سنّت همان سنّتی است که حضرت ابراهیم (ع) آن را ارائه داده و تا قیامت لازم العمل و مفاد گفتار خدا است که فرمود: «ثُمَّ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا ۖ ؛ به تو نيز وحى كرديم كه: از آيين حنيف (حق‌گرا) ابراهيم پيروى كن.» [۲] ظاهر صالح در حد مناسب، سیمایی است که می‌توان از آن تعبیر به سیمای صالحان نمود و افراد مؤمن آن را مراعات می‌کنند. صالحان دارای دو جنبه سیره و صورت‌اند هم به سیره اسلامی که در اسلام مقرر شده عمل می‌کنند و هم به صورت اسلامی که در چهره و قیافه متجلی است را مراعات نمایند.

صورت و سیرت صالحان
واژه «صورت» به معنای سیما، چهره، ظاهر، نقش، نگار، هیئت، شکل، خلقت و مانند آن و واژه «سیرت» به معنای طریقت، روش، رفتار، رویه، مذهب، خلق‌وخو، عادت و مانند آن آمده است. [۳] سیره در اصطلاح به معنای روش و رفتاری است که همواره و به‌طور مستمر از مردم یا گروهی خاص بروز می‌کند. واژه سیرت در لغت از کلمه سیر به معنای رفتن و جریان داشتن است. سیر یعنی حرکت درروی زمین، در زمین راه رفتن و گذشتن و عبور کردن. «سیره» یعنی حالت و روشی که انسان دارد، نوع خاص حرکت انسان و نوع رفتار و کردار و عملکرد انسان را «سیره» گویند. [۴] درآیات قرآنی همان‌گونه که بر طهارت روح و روان و برخورداری از قلب سالم و سلیم تأکید شده، بر طهارت ظاهر و پاکی جسم و جامه نیز تأکید شده است؛ زیرا براساس آموزه‌های قرآنی، جسم و روان، ظاهر و باطن در یکدیگر تأثیر متقابل دارند. خداوند زندگی پیامبر (ص) را هم به‌عنوان اسوه عینی نیکو برای بشر معرفی و بر لزوم پیروی از آن تأکید نموده است. [۴] تنها از این راه است که می‌توانیم سعادت را در دنیا و آخرت به دست آوریم و محبوب خداوند شویم. [۵] با نگاهی به آموزه‌های قرآنی و سنت و سیره نبوی (ص) و امامان معصوم (ع) به‌روشنی این معنا استنباط می‌شود که انسان می‌بایست در باطن و ظاهر، نیک‌خوی و نیک‌منش و نیک‌رفتار و نیک‌گفتار باشد و نمی‌توان تنها به یکی بسنده کرد. براساس این مبانی است که باید گفت: این شعر سعدی نمی‌تواند به‌عنوان یک معیار در سبک زندگی اسلامی مطرح و به‌عنوان ضرب‌المثل مورد تأکید قرارگرفته و دستور‌العمل زندگی یک مسلمان باشد. سعدی می‌گوید: صورت زیبای ظاهر هیچ نیست//ای برادر سیرت زیبا بیار. به‌هرحال، انسان بر اساس آموزه‌های قرآنی باید ایمان باطنی زیبای خویش را با اعمال صالح و نیک ظاهری همراه کند و اصولاً شریعت برای این است که این تأثیر متقابل را ایجاد کند؛ زیرا احکام به‌گونه‌ای طراحی‌شده که صورت و سیرت را زیبا کرده و به بهترین خصلت‌ها و فضایل باطنی و اخلاقی و اعمال نیک‌ظاهر و نیکوترین آن‌ها می‌آراید. ازاین‌رو در اسلام تنها کسی رستگار می‌شود که باطن و ظاهر خود را اصلاح‌کرده باشد و دو بال پرواز درون و بیرون لازم است که انسان به‌سوی کمال به پرواز درآید.

ر ک به:

  1. أَبْرَار
  2. انتظار
  3. عَبدِصالِح
  4. دعای صالحان
  5. سیمای پیامبر (ص)
  6. سیماى امام باقر (ع)
  7. سیره و سیمای پیامبر (ص)

سیمای صالحان

پاورقی:

  1. اگر بحث بقاء شارب در احادیث بحارالأنوار، وسائل الشیعه و علل الشرایع ملاحظه شود، به‌عنوان‌مثال صاحب وسائل پایان باب «عدم جواز حلق اللحیه» می‌فرماید: اقول و تقدم ما یدل علی ذالک و یأتی ما یدل علیه و علی تحریم مشاکله اعداء الدین و سلوک طریقتهم و تشبه الرجال بالنساء. وسائل الشیعه، ج ۱، ص ۴۲۴
  2. امام صادق (ع) در ذیل آیه و اذا ابتلی ابراهیم ربه بکلمات، اشاره به سنت‌های ده‌گانه ایی دارد که بر حضرت ابراهیم (ع) فرود آمد که از آن جمله ابقاء ریش است و در پایان می‌فرماید: فهذه الحنفیه الظاهره اللتی جاء بها ابراهیم علیه السلام فلم تنسخ و لا تنسخ الی یوم القیامه و هو قوله: وَ اتَّبِع مِلَّةَ اِبراهیمَ حَنیفاً؛ این سنت ده‌گانه همان سنت روشن حنیف است که حضرت ابراهیم (ع) آن را ارائه داده و تاکنون نسخ نشده و تا روز قیامت لازم العمل است که در آیه ۱۲۳ سوره نحل است: از آئین ابراهیم حق‌گرا پیروی کن. پیامبر (ص) فرمود: حَفّوُا الشَّوارِبَ وَ اعفُوا اللِّحی وَ لا تَشَبَّهُوا بِالیَهُودِ؛ شارب را بچینید و ریش را باقی بگذارید، خود را شبیهِ یهود نسازید. وسائل الشیعه، ج ۱، ص ۴۲۳.
  3. فرهنگ لغت دهخدا، معین، سخن، مفردات الفاظ قرآن کریم و منابع دیگر.
  4. مفردات الفاظ قرآن کریم، راغب اصفهانی، ذیل واژه سیر.
  5. احزاب، آیه ۲۱.
  6. آل‌عمران، آیه ۳۱.

باکس شناور "همچنین ببنید"

انقلاب فرهنگی

تحول فرهنگی

پس از انقلاب، دانشگاه‏ ها عرصه تاخت‌وتاز گروهک‏ های مختلف شد و روند تحصیل و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *