فردوس

فردوس

فردوسجایی که از خوبی و خرمی نظیر ندارد و نیکوکاران پس از مردن همیشه در آنجا خواهند بود. جایی که در درون جهان است و ما آن را مانند آسمان و زمین با چشم نمی‌بینیم؛ اما بهشت را که درون این جهان قرار دارد، نمی‌بینیم. اگر دید دیگری داشتیم، می‌توانستیم آن را ببینیم. جایی که چیره بر این عالم است و جهان درون آن قرار دارد؛ درست همانند جنین که درون عالم است. اگر داریم: وسعت آنجا به وسعت آسمان‌ها و زمین است؛ زیرا انسان چیزی وسیع‌تر از آسمان و زمین را نمی‌شناسد تا مقیاس سنجش قرار گیرد. آنجا منزلگاه‌ حقيقی و وطن‌ اصلی انسان‌ است‌. قرآن‌ در وصف‌ آنجا ۳۰۰ آيه‌ دارد. (۱) انسانی که در جهان ماده زندگی می‌کند و بسیاری از داوری‌های او هم رنگ مادی دارد. او برای هر چیز، جا و مکان مادی تصور می‌کند و فرآیند همه امور را در راستای زمان و مکان طبیعی می‌نگرد. حال اگر از او پرسیده شود که جای مسئله ۴=۲+۲ کجاست؟ در پاسخ خواهد گفت: این مسئله‌ای ریاضی است ونمی تواند جایی داشته باشد و خارج از محدوده زمان و مکان است، بلکه اساساً دانش‌های بشری ذاتاً مجرد از ماده است و زمان و مکان ندارد و از جان انسان بیرون نیست. ازاین‌رو با رفتن روح از بدن، علوم هم همراه او می‌شوند. بهشت نیز از محدوده زمان و مکان خارج است و قبل، بعد، کی و کجای دنیوی برنمی‌دارند و چنانچه ما بخواهیم آن‌ را تصور کنیم، باید به تعبیرهای قرآن و احادیث رو آوریم و بگوییم: بهشت نزد سدرةالمنتهی است. در احادیث فراوانی تعبیرهای: «سدرةالمنتهی»، «جنةالماوی»، «عرش»، «کرسی»، «معراج» و «ملکوت» همه کنار هم قرارگرفته و همه در آسمان‌ها قرار دارد. بسیاری از احادیث نیز این معنی را تأیید می‌کند که بهشت هم‌اکنون مخلوق‌اند. یکی از اصحاب از امام رضا (ع) پرسید که آیا بهشت آفریده‌شده است؟ امام (ع) فرمود: آری آفریده‌شده و پیامبر (ص) به هنگام معراج، وارد بهشت شد. سؤال شد: برخی می‌گویند آن‌ها آفریده‌شده‌اند. امام (ع) فرمود: آن‌ها از ما نیستند و ما از آن‌ها نیستیم، کسی که آفرینش بهشت را انکار کند، پیامبر (ص) و ما را نیز تکذیب نموده است. در روایات معراج پیامبر (ص)، به مسئله بهشت و وجود فعلی آن اشاره‌شده و این‌ها در حقیقت تأکیدی است بر آنچه در سوره نجم در جریان معراج پیامبر (ص) نیز اشاره‌شده است. در پاسخ کسانی که آفرینش بهشت را انکار می‌کنند، آیه «عندها جنة الماوی» است، یعنی در نزد سدرةالمنتهی که در آسمان هفتم بهشت جاویدان قرار دارد. (۲) پیامبر (ص) در شب معراج وارد بهشت شد و از میوه درختان بهشتی تناول فرمود و از همان میوه، نطفه حضرت فاطمه (س) منعقد شد و لذا پیامبر (ص) او را می‌بوسید و می‌گفت: از او بوی بهشت می‌شنوم. (۳) هر زمان زکریا وارد محراب مریم (س) می‌شد، غذای مخصوصی در آنجا می‌یافت. این غذا، میوه‌های بهشتی بود که در غیر فصل، خداوند در اختیار مریم می‌گذاشت. (۴) پیامبر (ص) می‌فرماید: هنگامی‌که به معراج رفتم، وارد بهشت شدم، در آنجا فرشتگانی را دیدم که قصرهایی می‌سازند و گاه توقف می‌کنند، از علت این امر سؤال کردم، گفتند: ما منتظر مصالح هستیم! گفتم مصالح شما چیست؟ گفتند: ذکر «سبحان‌الله و الحمدلله و لا اله الا الله و الله اکبر» که مؤمن می‌گوید، هنگامی‌که ذکر می‌کند، بنا می‌کنیم و هنگامی‌که خودداری می‌کند، دست نگه می‌داریم. (۵) بدان ایمان به بهشت، آن‌گونه که درآیات و اخبار واردشده، بدون تأویل کردن آن به معنای دیگر، از ضروریات دین است. (۶) اما این‌که بهشت هم‌اکنون مخلوق‌اند یا نه، غالب علمای اسلام مگر گروه اندکی از معتزله معتقدند که هم‌اکنون مخلوق است. برای اطلاعات بیشتر به کتاب‌های تفسیر موضوعی قرآن و معاد در قرآن از آیت‌الله جوادی آملی و پیام قرآن از آیت‌الله مکارم شیرازی مراجعه کنید.

پی‌نوشت‌ها:

  1. ناصر مکارم شیرازی، پیام قرآن، ج ۶، ص ۳۴۱، نشر دار الکتب الاسلامیه، تهران، ۱۳۸۳ ش
  2. و ان رسول الله قد دخل الجنه ورای النار لما عرج به الی السماء. مجلسی، بحارالانوار، ج ۸، ص ۱۱۹
  3. ما اولئک منا و لا نحن منهم، من انکر خلق الجنة و النار فقد کذب النبی و کذبنا. تفسیر علی بن ابراهیم در شرح آیه «و لقد رآه نزله اخری عند سدرةالمنتهی»، چنین آمده است: واما الرد علی من انکر خلق الجنة و النار فقوله عندها جنة الماوی، ای عند سدرةالمنتهی فسدرةالمنتهی فی السماء السابعة و جنة الماوی عندها. تفسیر علی بن ابراهیم، ج ۲، ص ۳۳۵
  4. در تفسیر آیه کلما دخل علیها زکریا المحراب وجد عندها رزقا …. ذخایر العقبی، ص ۳۶، مستدرک الصحیحین، ج ۶، ص ۱۵۶و آل‌عمران (۳): ۳۷ و ناصر مکارم شیرازی، پیام قرآن، ج ۶، ص ۳۴۱، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ۱۳۸۳ ش.
  5. بحارالانوار، ج ۱۸، ص ۳۷۵
  6. همان، ج ۸، ص ۲۰۵ و رسالۀ «الإنسان‌ بعد الدّنيا» خطّی، ص‌ ۶.

باکس شناور "همچنین ببنید"

انقلاب فرهنگی

تحول فرهنگی

پس از انقلاب، دانشگاه‏ ها عرصه تاخت‌وتاز گروهک‏ های مختلف شد و روند تحصیل و …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *