مغز

مغز

مَغْز با  ۲ درصد وزن بدن، بیشترین مصرف اکسیژن را دارد. مرکز کنترل بدن است. حتّی در خواب، بیش از ۲۵ درصد انرژی‌اش را از گلوکز خون جذب و سریع می‌سوزاند. با قسمت‌های متنوعش که با یکدیگر در ارتباط هستند، کارهای متفاوتی را انجام می‌دهد. از هنگام تولد، با تمام نورون‌ها یا یاخته‌های عصبی، پیام‌های اطلاعاتی را از یک نورون به نورون دیگر منتقل می کند. کم‌کم با ساختن یک‌سری اتصالات بین نورون‌ها، این کار را آسان‌تر و سریع‌تر منتقل می‌سازد. برای همین هم، آدمی کارها را آرام‌آرام، بهتر و سریع‌تر از قبل انجام می‌دهد. در مورد این ماده نرم و خاکستری‌رنگ با ۱۵-۳۳ بیلیون نورون، قرن‌ها پژوهش شده، اما حقیقت این است که هنوز دربارهٔ این فرا‌هوشمندترین کامپیوتر شناخته‌شده جهان با قسمت‌های متنوعی که دارد، خیلی کم می‌دانیم.  پیچیدگی این عضو باعث شده که باور‌ها و افسانه‌هایی در مورد آن بر سر زبان‌ها بیفتد. ازجمله چند باور نادرست زیر دربارهٔ مغز:

مغز

  1. استفاده از ۱۰درصد مغز: با یک ام‌آر‌آی ساده این نظریه شکست می‌خورد. ما بیش از ۱۰ درصد از مغز را حتی برای انجام دادن کار‌های خیلی ساده مثل حرف زدن، استفاده می‌کنیم. سر‌چشمهٔ این باور نادرست از ویلیام جیمزاست.[۱] نظریهٔ دیگری که باعث شد این باور نادرست پزشکی بی‌اعتبار شود، به نبود درک درست از موضوع پیچیدهٔ عصب‌شناسی بر‌می‌گردد. این نظریه که می توان سلول‌های گلیال را طوری تغییر داد که مانند نورون‌ها کارِ پردازش اطلاعات را انجام دهند، خیالی بیش نبود.[۲] مؤثر بودن روش یادگیری زبان در خواب از زمان آزمایش مناقشه‌برانگیز دو نفر در۱۹۵۶ است، اما هیچ شواهدی برای امکان یادگیری زبان در خواب به دست نیامده است.[۳]
  2. افزایش هوش با موسیقی: دانشگاه کالیفرنیا تأثیر موسیقی  موتزارت را در پژوهشی منتشر کرد.[۴] افراد موردپژوهش که باهدف سنجش مهارت‌های بصری خاص ۱۰ دقیقه به موسیقی موتزارت گوش‌داده بودند نسبت به افرادی که در سکوت قرار داشتند، عملکرد بهتری داشتند. باوجود مشکل آشکار سن شرکت‌کنندگان در این پژوهش که هیچ‌کدام کودک نبودند، نتایج آن باعث شد انواع محصولات باهدف جذب والدین و تشویق آن‌ها به استفاده از انواع محصولات موسیقی برای باهوش‌تر شدن فرزندان‌شان به بازار سرازیر شود.[۵]
  3. چپ‌مغز و راست‌مغز: آدم منطقی چپ‌مغز و آدم شهودی راست‌مغز است. آیا شما آدم منطقی هستید؟ این نظریه که یک‌طرف مغز چنین اثر بی‌چون‌وچرا و مشخصی بر شخصیت آدمی داشته باشد، فقط یک باور غلط است. این درست است که بعضی از فعالیت‌های مغزی بیشتر در یک‌طرف مغز انجام می‌شود، مثلاً زبان، به‌طور غالب در سمت چپ مغز کنترل می‌شود هرچند جنبه‌های دیگر ارتباط مانند تأکید واژگانی و تغییر صدا در طرف راست مغز کنترل می‌شود، پس در یک مکالمهٔ ساده هم فعل‌وانفعالات پیچیده‌ای در دو نیم‌کرهٔ مغز است.[۶]
  4. دائمی بودن آسیب مغزی: مغز می‌تواند حتی پس از صدمه دیدن خودش را ترمیم کند. البته بستگی به محل آسیب و شدت آن دارد. آسیب مغزی ممکن است به‌طور موقت کارکرد‌های مغز را مختل کند، اما اگر آسیب‌های مغزی بعدی به وجود نیاید، مغز می‌تواند خود را احیا کند. این همان توانایی مغز است که پس آسیب‌های جدی مثل سکته می‌تواند مسیر فعالیت‌های خود را تغییر دهد و کارکردهایش را از سر گیرد.
  5. نابودی سلول‌های مغز با الکل: الکل با تأثیر بر نورون‌ها، پیوند‌های بین نرون‌های مغزی را دگرگون می‌کند و درنتیجه ارتباط سلول‌های مغزی باهم تغییر می‌کند. حتی مقدار متوسط الکل هم تولید نورون‌های جدید را در هیپوکامپ (hippocamp) بزرگ‌سالان تغییر دهد که بر یادگیری و حافظه اثر می‌گذارد.زمانی که هیپوکامپ دچار اختلال شود، بیمار نمی‌تواند حافظه‌ی درازمدت را در مغز شکل دهد؛ همچنین برخی اتفاقات قبل از حادثه را نیز به یاد نمی‌آوردد.[۷]

ر ک به:

  1. دانستن
  2. بارش مغزی
  3. ماهی غذای مغز

مغز

پانویس:

  • [۱] انرژی‌های انسان، اثر کلاسیک ویلیام جیمز، روانشناس ۱۹۰۸
  • [۲] نورون‌های مغز (مادهٔ خاکستری) کار پردازش را در مغز انجام می‌دهند و یکی از هر ده سلول مغز را تشکیل می‌دهند. سلول‌های دیگر مغز که سلول‌های گلیال (مادهٔ سفید) نام دارند، نقش پشتیبانی دارند و مواد غذایی را به نورون‌ها می‌رسانند، اما نقشی در پردازش اطلاعات ندارند.
  • [۳] چارلز سیمون و ویلیام امونز، ۱۹۵۶. پژوهش‌های بیشتر توسط توماس شراینر و بیورن راش در ۲۰۱۴، میان پژوهش‌های دیگر شاخص است، چون دریافتند که با ارائهٔ واژگان هلندی در مرحلهٔ خواب بدون حرکات سریع چشم یا در زمان بیداری فعال یا غیر‌فعال به شرکت‌کنندگان توانایی آن‌ها در به یادآوردن واژه‌های هلندی در جلسات آموزش زبان پس‌ازآن بیشتر است. متأسفانه دیده می‌شود در تمام مدت سفر به پاریس و موناکو، کتاب لغت در دست، واژه‌ها را با ترس‌و‌لرز به هم بچسبانید و ردیف‌کنید تا یک جمله بگویید.
  • [۴] اصطلاحی است از رساله‌ای که حاصل پژوهش ۳۶ دانشجو دانشگاه کالیفرنیا در ۱۹۹۱ منتشر شد.
  • [۵] در۲۰۱۰، متاآنالیز دیگری بر روی چندین پژوهش انجام گرفت و دریافتند که شنیدن موسیقی یا کلام به‌طور کوتاه‌مدت بر توانایی ادراک شکل‌های ذهنی اثر دارد، اما هیچ شواهدی مبنی براثر طولانی‌مدت بر بهرهٔ هوشی افراد مشاهده نشد.
  • [۶] فناوری جدید به ما دیدگاه‌های درست‌تر و دقیق‌تری نسبت به دیدگاه‌های تاریخی و قدیمی می‌دهد. در تحقیق دانشگاه یوتا که در مجلهٔ پلوس وان منتشر شد، هر دو جفت از ۷۲۶۶ قسمت مغز را در بیش از ۱۰۰۰ شرکت‌کننده در پژوهش، هنگام انجام کار‌های ساده و کوچک، بررسی کردند. در این تحقیق هیچ شواهد روشنی مبنی بر اینکه شرکت‌کنندگان به‌شدت راست‌مغز یا چپ‌مغز باشند، مشاهده نشد.
  • [۷] پژوهش‌ها نشان داده است که ممکن است الکل سلول‌های مغزی را نکشد.  هیپوکامپ (hippocamp)؛ قسمتی از دستگاه کناره‌ای (سیستم لیمبیک) مغز است که مرکز یادگیری است. هیپوکامپ برگرفته از واژه‌ای یونانی به معنای اسب دریایی است. این قسمت از مغز به این اسم خوانده می‌شود، زیرا بسیار شبیه اسب دریایی به نظر می‌رسد. اَسبَک واژه مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دفتر نخست تا چهارم مصوبات (۱۳۷۶-۸۵) اسبک ساختمان عصبی خمیده‌ای است در مغز که در کف شاخ میانی بطن طرفی مغز قرار دارد. هوشمند ویژه، محمد، فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی، دوجلدی، (ترجمه‌ای از واژه‌نامهٔ مصور دورلند، نوشتهٔ ویلیام آلکساندر نیومن)، تهران: مؤسسهٔ نشر کلمه، ۱۳۷۰.

باکس شناور "همچنین ببنید"

ماه پرحادثه

ماه پرحادثه

سال ها می گذرد حادثه ها می آید انتظار فرج از نیمه خرداد کشم این …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *