خانه / آیین زندگی / مواسات
مواسات

مواسات

دست‌یابی به رضایت خدا موجب آرامش، امنیت و اطمینان خاطر می‌شود. توجه به انجام تکلیف از مهم‌ترین کارهایی است که در این زمینه می‌تواند کارگشا باشد، اما سخت‏‌ترین آن‌ها: ۱٫ عدالت، ۲٫ مواسات و ۳٫ یاد خداست.[۱] امام صادق (ع) فرمود: آیا شما را به سخت‏‌ترین کارها آگاه نسازم؟ نخستین آن‌ها انصاف با مردم است.[۲]

فردی برخی از مسائل موردنیاز خود را در نامه‌‌ای نوشت تا عبدالاعلی که عازم مدینه بود، خدمت امام صادق (ع) برساند. در ضمن از عبدالاعلی خواست به‌طور شفاهی از آن بزرگوار بپرسد: حقوق یک مسلمان بر سایر مسلمانان چیست؟ عبدالاعلی خدمت امام صادق (ع) رسید. نامه را تسلیم کرد. سؤال دوست خودش را هم مطرح ساخت، اما برخلاف انتظار، امام صادق (ع) همه سؤال‌ها جز پرسش شفاهی را پاسخ داد. در پایان دیدار عبدالاعلی خواست از مدینه خارج شود. برای خداحافظی خدمت امام (ع) رسید و عرض کرد: پرسش مرا پاسخ نمی‌دهید؟ امام (ع) فرمود: می‌ترسم حقیقت را بگویم و عمل نکنید، زیرا پاسخ ازجمله سخت‌ترین تکالیف الهی است، آنکه:

  1. مال خود را از نیازمندان مضایقه نکند و با آن‌ها به مواسات رفتار نماید.
  2. رعایت عدالت و انصاف میان خود و دیگران، طوری‌که با برادر مسلمان خود آن‌چنان رفتار کند که دوست دارد او با وی چنان رفتاری داشته باشد.
  3. درهرحال به یاد خدا باشد. مقصود این نیست که پیوسته سبحان‌الله و الحمدللّه بگوید. بلکه مقصود این است که اگر با حرامی مواجه شد آن را ترک کند.[۳]

یاری

پانویس:

[۱] یـكـی از زیـبـاترین خصلت‌های معاشرتی مواسات است، یعنی غمخواری و همدردی و یاری‌کردن دیـگـران. از ریـشـه (اسـوه) اسـت یـعـنـی (دیـگـری را در مـال و جان، هـمـچـون خـود دیـدن و دانـسـتـن، یـا دیـگـری را بـر خـود مقدم قرار دادن، به دوستان و بـرادران دیـنـی یـاری و كـمـك مـالی و جـانـی رسـانـدن، غـمـخـواری كـردن كـسـی را بـه مال خود، برابر گردانیدن او را با خویش، شركت دادن دیگری در كفاف رزق و معاش خویش، بـه مـال و تـن بـا كـسـی غـمـخـوارگـی كـردن؛ مـواسـات كـردن كـسـی را در نـفـس خـود و در مـال خـود، شـخـص در مـورد جلب منافع و دفع مضارّ دیگران را همچون خود بشناسد. ایثار آن است كه آدمی دیگران را در دو مورد بالا برخود مقدم بدارد.)  بـا اسـتـفـاده از لغـتـنـامـه دهخدا، به نقل از: ناظم الأطبا، منتهی الأرب، التعریفات جرجانی. مواسات: [م ُ] (ع اِمص) مواسا. مواساه. غمخواری و یاریگری و مددکاری به مال. (ناظم الاطباء) معاونت یاران و دوستان و مستحقان است در معیشت و تشریک ایشان در قوت و مال. (نفائس الفنون) غمخواری کردن کسی را به مال خود. برابر گردانیدن او را با خویش. گفته‌اند که مواسات تنها در کفاف باشد و در فضل کفاف را مواسات نگویند. مشارکت و مساهمت در رزق و معاش. شرکت دادن دیگری در کفاف رزق و معاش خویش. اساء. مساوات. به مال و تن با کسی غمخوارگی کردن. (یادداشت مؤلف) به مواسات خویش هر وقت او را از خود شاکر و آسوده داری. (کشف‌الاسرار ج ۲ ص ۵۱۰) شمس‌المعالی به معالجهٔ مجروحان آن لشکر و مواسات خستگان و مراعات انوار گروه خویش ظاهر گردانید. (ترجمهٔ تاریخ یمینی ص ۳۲۷) در مواسات و مراعات اقوات او وصایت فرمود. ترجمهٔ تاریخ یمینی ص ۳۴۷ اوج ایـن مـواسـات را حـضـرت ابوالفضل (ع) از خود نشان داد، هم با لب‌تشنه وارد فرات شد وبـی آنـكـه آب بـنـوشـد، بـیـرون آمـد، هـم بـرای سـیراب كردن كودكان امام و تشنگان حرم به شریعه فرات رفت و در همین راه هم به شهادت رسید و برادری بود كه فدایی برادر خود بود. از ایـن خـصـلت بـرجـسـتـه و جوانمردانه، در زیارت‌نامه‌های او نیز یادشده است: فَلَنِعَمِ الاَْخُ الْمـُواسـی، اَلسَّلامُ عَلَیكَ اَیهَا الْعَبْدُ الصّالحُ وَالصِّدّیقُ الْمُواسی، أَشْهَدُ اَنَّكَ آمـَنـْتَ بـِاللّهِ وَ نـَصـَرْتَ ابـْنَ رَسـُولِ الله وَ دَعـَوْتَ اِلی سـَبـیـلِ الله وَ واسـَیـْتَ بـِنـَفـْسِكَ، كه هم تعبیر (برادر مواسی)، هم (صدیق مواسی) درباره او به‌کاررفته و هـم شـهـادت بـه ایـمـان، نـصـرت، دعـوت به راه خدا و مواسات باجان درباره آن حضرت مطرح است. مفاتیح‌الجنان، زیارت حضرت عباس (ع)، ص ۴۳۶ و همان، زیارت امام حسین در عید فطر قربان، ص ۴۴۸٫

  • [۲] انَّ الله یأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الإِحْسانِ وَ إِیتاءِ ذِی القُرْبَی وَ ینْهَی عَنِ الفَحْشاءِ وَ المُنْکَرِ وَ البَغْی یعِظُکُمْ لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ؛ خدا به عدل و احسان و بخشش به خویشاوندان فرمان مى‌دهد. و از فحشا و زشت‌کاری و ستم نهى مى‌كند. شمارا پند مى‌دهد، باشد كه پذیراى پند شوید. نحل، ۹۰ و اصول کافی، ج۲، ص۱۴۵
  • [۳] داستان راستان، شهید مرتضی مطهری(ره)، ص ۳۶۴ به نقل از اصول کافی، ج۲، ص۱۴۵ و بحارالانوار، ج۷۱، ص۲۴۲٫

باکس شناور "همچنین ببنید"

گره گشا

گره گشا

خدا را صدا کن. تنها خداوند گشاینده گره‌های کور است. عقده‌های روحی انسان آن چنان …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *