خانه / اسوه ها / زندگی خوب
زندگی خوب

زندگی خوب

زندگی خوب به‌انتخاب سبک زندگی بستگی دارد. سبک زندگی موضوع مهمی است که‌ابعاد مختلف زندگی را می‌پوشاند.[۱] قرآن آنچه بشر در مسیر رشد خود به‌آن نیاز دارد را، بیان کرده‌است. از کلیدی‌ترین مؤلفه‌های هدایت بشر در قرآن، بر اساس جامعیت و جاودانگی آن، انتخاب سبک زندگی است. البته در قرآن این قابلیت هست که برای سبک زندگی بشر، باسلیقه‌های گوناگون برنامه‌ای جامع ارائه کند و تأمین‌کننده سعادت دنیا و آخرت او باشد؛ زیرا قرآن پاسخگوی تمامی نیازهای بشر در حوزه سبک زندگی در هر زمان و مکان است و استخراج روشمند این ظرفیت یک ضرورت به‌حساب می‌آید. سبک زندگی پیشینه‌ای بسیار دورودراز دارد و نه‌تنها از صدر اسلام تاکنون که در امت‌های پیشین نیز موردتوجه بوده و تاریخچه پرداختن به‌ان را می‌توان از آغازین روز پا گذاشتن بشر بر کره خاکی جستجو کرد. برای سبک زندگی نمونه‌هایی را می‌توان برمی‌شمرد که منظور واضح‌تر می‌شود. این نمونه‌ها عبارت‌اند از: ازدواج، مسکن، الگوی مصرف، خوراک، نوع آشپزی و تفریح، خط و زبان، کسب‌وکار، رفتار در محل کار و دانشگاه و مدرسه، فعالیت‌های سیاسی، ورزش، رسانه، رفتار با پدر و مادر و همسر و فرزند، رفتار با پلیس و مأموران دولتی، رفتار با دوست و دشمن، مسافرت‌ها، طهارت و نظافت و در یک‌کلام آنچه با «عقل معاش» مدیریت می‌شود.[۲] آیات و روایات متعددی به‌این موضوع اختصاص دارد و کتب متعددی در این زمینه نگاشته‌شده‌است[۳] و بر وجود این «برنامه جامع» تأکید شده‌است. ازجمله:

  1. قرآن را به‌سوی تو فرو فرستادیم تا مردم را از تاریکى ‏ها به‌سوی نور بیرون آورى.[۴]
  2. مؤمنانی که کار شایسته‏ اى انجام دهند، قطعاً به زندگى پاکیزه ‏اى زنده‌شان مى‏ داریم و حتماً مزدشان را خواهیم داد.[۵]

در روایات نیز تأکید فراوانی بر «ضرورت استنباط سبک زندگی از قرآن» مشاهده می‌شود که بر وجود برنامه‌ای جامع که تجلی قرآن است را در سبک زندگی اهل‌بیت (ع) را به نمایش می‌گذارند و آنان را به‌عنوان انسان‌های کامل و والاترین الگوهای بشری، «سبک زندگی» خود را به قرآن مستند می‌کردند. ازجمله:

  1. خدمت کاری نزد امام حسین (ع) آمد و او را به یک دسته‌گل تحیّت گفت. آن حضرت (ع) فرمود: تو براى رضاى خداى تعالى آزادى! راوی پرسید: او به یک دسته‌گل تحیت گفت که چندان قیمتى ندارد، او را آزاد کردى؟! فرمود: حق سبحانه و تعالى چنین ما را تأدیب فرمود که: چون شمارا به درودى نواختند به درودى بهتر از آن يا همانند آن پاسخ‌گویید و بهتر از آن تحیت، آزادى او است.[۶]

ر ک به:

پانویس: [۱] سبک در لغت به معنای قالب است و هنگامی‌که طلا یا فلزات دیگر در کوره گداخته و مذاب می‌گردد و در قالب ریخته می‌شود به آن سبک و به قالب آن سبیکه گفته می‌شود (فراهیدی، ۱۴۰۹ و ابن منظور، ۱۴۱۴، ماده سبک) بنابراین می‌توان قالب و شکل ظاهری هر چیز را سبک آن دانست. واژه‌شناسان پارسی‌زبان نیز سبک را چنین معنا کرده‌اند: «روش خاص ادراک و بیان افکار و وسیله ترکیب کلمات و انتخاب الفاظ و طرز تعبیر» (دهخدا، ۱۳۷۳: مدخل سبک). «سبک» غالباً مضاف واقع می‌شود و منظور از آن، قالب و هیئت ظاهری مضاف‌الیه آن است، لذا سبک زندگی در لغت به معنای قالب و شیوه زندگی کردن خواهد بود. معادل رایج واژه «سبک» در زبان عربی تعبیر «اسلوب» و در زبان انگلیسی «style» است (آذرنوش، ۱۳۸۴: مدخل سلب). در تعریف اصطلاحی «سبک زندگی» اظهارنظرهای فراوانی است که در یک جمع‌بندی می‌توان تعریف زیر را برای سبک زندگی برگزید: «شیوه‌هایی از زندگی است که انسان با تکیه‌بر نظام ارزشی و مبانی اعتقادی خود در زندگی فردی و اجتماعی برای ایجاد ارتباط با محیط و جامعه، پاسخ به خواسته‌ها و تأمین نیازهایش به‌کار می‌گیرد.» (کاویانی، ۱۳۹۱: ۱۶) رهبری نیز سبک زندگی را در یک‌کلام «رفتار اجتماعی و شیوه زیستن» فرمودند: در همه‌چیزها (موضوعات مربوط به سبک زندگی)، یا به‌طور خاص در منابع اسلامی موجود است، یا تحت یک عنوان کلی وجود دارد که اهل استنباط و اهل نظر می‌توانند آن چیزی را که موردنیازشان است، از آن به دست بیاورند و پیدا کنند. (سبک زندگی اسلامی، جعفرزاده، ۱۳۹۳: ۱۰۹) [۲] سبک زندگی اسلامی، جعفرزاده، ۱۳۹۳: ۱۱۰ [۳] البته آثار دانشمندان مسلمان عمدتاً رنگ و بوی «آداب معاشرت» دارد و از تعریف ارائه‌شده برای سبک زندگی، اخص است. برخی از آثار شاخص در این زمینه عبارت‌اند از: الآداب الدینیه حر عاملی (ره)، حلیة المتقین علامه مجلسی (ره)، سنن النبی علامه طباطبایی (ره)، مفاتیح الحیاه جوادی آملی و آداب معاشرت مکارم شیرازی؛ اما سبک زندگی به معنای مصطلح امروزی در قرن اخیر به‌کاررفته و اولین بار به سال ۱۹۲۹ میلادی، توسّط «آلفرد آدلر» در روانشناسی ابداع شد. هرچند آدلر آن را ابداع کرد، ولی پیروان کلاسیک او و دیگران به‌تفصیل آن پرداخته‌اند. آنچه در سال‌های اخیر منتشرشده و موضوع سبک زندگی اسلامی را دنبال می‌کند به چند مورداشاره می‌شود: فصلنامه سبک زندگی دینی، سازمان تبلیغات اسلامی، پژوهشکده باقرالعلوم (ع)؛ فصلنامه مطالعات سبک زندگی، سازمان صداوسیما؛ دوفصلنامه پژوهشنامه سبک زندگی، مؤسسه فرهنگی هنری سبک زندگی آل یاسین، کتاب سبک زندگی اسلامی و ابزار سنجش آن از دکتر محمد کاویانی و دین و سبک زندگی نوشته محمدسعید مهدوی کنی. [۴] کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَیْکَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلى‏ صِراطِ الْعَزیزِ الْحَمید؛ [این‏] کتابى است که آن را به‌سوی تو فرو فرستادیم، به خاطر این که مردم را به رخصت پروردگارشان، از تاریکى ‏ها به‌سوی نور بیرون آورى، به‌سوی راهِ (خداى) شکست‏ ناپذیر و ستوده. (ابراهیم، ۱) [۵] مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثى‏ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاةً طَیِّبَةً وَ لَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما کانُوا یَعْمَلُونَ؛ هر کس از مرد یا زن، [کار] شایسته ‏اى انجام دهد، درحالی‌که او مؤمن است، پس قطعاً او را به زندگانى پاکیزه ‏اى زنده مى‏داریم و حتماً مزدشان را بر طبق بهترین چیزى که همواره انجام مى‏ دادند، به آنان پاداش خواهیم داد. (نحل، ۹۷) [۶] وَ إِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ حَسِيبًا؛ چون شمارا به درودى نواختند به درودى بهتر از آن يا همانند آن پاسخ‌گویید. هرآينه خدا حسابگر هر چيزى است. (نسا، ۸۶) و بهتر از آن تحیت، آزادى او است. (حلوانی، ۱۴۰۸: ۱۸۳) (تَ یَّ) [ع. تحیه] (مص م.) درود گفتن، سلام گفتن. جِ تحیُات.

باکس شناور "همچنین ببنید"

اسوه مسلمین

اسوه مسلمین

امام علی(ع) کسی است که هیچ‌کس نه در آن زمان و نه در زمان های …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *