خانه / دین شناسی / حدیث / استبداد رأی
استبداد رأی

استبداد رأی

هر کس خودرأی باشد، گمراه می‌شود و هر کس از عقل دیگران خود را بی‌نیاز و رأی خود را کافی دانَد و با دیگران مشورت ننماید، می‌لغزد، گمراه می‌شود و سقوط می‌کند. پایان استبدادرأی و عدم استفاده از عقل دیگران، گمراهی و سقوط و لغزش است.[۱]

پانویس: [۱] قال علی (ع): «يَا بُنَيَّ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللهِ فِي الْغِنَى وَ الْفَقْرِ وَ كَلِمَةِ الْحَقِّ فِي الرِّضَا وَ الْغَضَبِ وَ الْقَصْدِ فِي الْغِنَى وَ الْفَقْرِ وَ بِالْعَدْلِ عَلَى الصَّدِيقِ وَ الْعَدُوِّ وَ بِالْعَمَلِ فِي النَّشَاطِ وَ الْكَسَلِ وَ الرِّضَا عَنِ اللهِ فِي الشِّدَّةِ وَ الرَّخَاءِ أَيْ بُنَيَّ مَا شَرٌّ بَعْدَهُ الْجَنَّةُ بِشَرٍّ وَ لَا خَيْرٌ بَعْدَهُ النَّارُ بِخَيْرٍ وَ كُلُّ نَعِيمٍ دُونَ الْجَنَّةِ مَحْقُورٌ وَ كُلُّ بَلَاءٍ دُونَ النَّارِ عَافِيَةٌ وَ اعْلَمْ أَيْ بُنَيَّ أَنَّهُ مَنْ أَبْصَرَ عَيْبَ نَفْسِهِ شُغِلَ عَنْ عَيْبِ غَيْرِهِ وَ مَنْ تَعَرَّى مِنْ لِبَاسِ التَّقْوَى لَمْ يَسْتَتِرْ بِشَيْ‌‌ءٍ مِنَ اللِّبَاسِ وَ مَنْ رَضِيَ بِقَسْمِ اللهِ لَمْ يَحْزَنْ عَلَى مَا فَاتَهُ وَ مَنْ سَلَّ سَيْفَ الْبَغْيِ قُتِلَ بِهِ وَ مَنْ حَفَرَ بِئْراً لِأَخِيهِ وَقَعَ فِيهَا وَ مَنْ هَتَكَ حِجَابَ غَيْرِهِ انْكَشَفَتْ عَوْرَاتُ بَيْتِهِ‌‌ وَ مَنْ نَسِيَ خَطِيئَتَهُ اسْتَعْظَمَ خَطِيئَةَ غَيْرِهِ وَ مَنْ كَابَدَ الْأُمُورَ عَطِبَ‌‌ وَ مَنِ اقْتَحَمَ الْغَمَرَاتِ غَرِقَ وَ مَنْ أُعْجِبَ بِرَأْيِهِ ضَلَّ وَ مَنِ اسْتَغْنَى بِعَقْلِهِ زَلَّ وَ مَنْ تَكَبَّرَ عَلَى النَّاسِ ذَلَّ وَ مَنْ خَالَطَ الْعُلَمَاءَ وُقِّر...؛ ... هر کس خودبین و خودرأی باشد، گمراه می‌شود و هر کس از عقل و خرد (دیگران) خود را بی‌نیاز بداند (و به نظر خود اکتفا کند و با دیگران مشورت ننماید) می‌لغزد و سقوط می‌کند... .» تحف العقول، النص، ص ۸۸؛ عنه بحارالأنوار (ط- بيروت)، ج ‌‌۷۴، ص ۲۳۶، باب وصية أميرالمؤمنين صلوات‌الله‌علیه للحسين صلّی‌الله‌علیه، مجلسی، بحارالانوار، ج ۱، ص ۱۶۰ و بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۲۳۶. امام علی (ع) فرمود: مَنْ أُعْجِبَ بِرَأْيِهِ ضَلَّ وَ مَنِ اسْتَغْنَى بِعَقْلِهِ زَلَّ وَ مَنْ تَكَبَّرَ عَلَى النَّاسِ ذَلَّ. این سه جمله‌ی عجیب با سه لغت: (۱. أُعْجِبَ بِرَأْيِه، ۲. مَنِ اسْتَغْنَى بِعَقْلِه ۳. تَكَبَّرَ عَلَى النَّاسِ) هر یک معنایی دارد: ۱٫ کسی که معجب رأی خودش بشود و بگوید فقط من درست می‌فهمم، غیر از من دیگری نمی‌فهمد! به‌خصوص در مسائل علمی کسی نظریه‌ای دارد و آخرش می‌گوید: «فافهم و اغتنم هذا کذا»، این‌یک مقداری بوی اعجاب به رأی دارد! این سبب می‌شود که حق و باطل را نتواند درست تشخیص دهد؛ زیرا همیشه رأی خویش را مطابق با حق می‌داند و حق و باطل را نمی‌تواند از هم تفکیک کند و گمراه می‌شود. ۲٫ کسی که می‌گوید من هیچ‌چیز نیاز ندارم و عقلم کافی است. با استغنا به عقل لغزش پیدا می‌کند. ۳٫ کسی که تکبر دارد و خودش را بزرگ‌تر از مردم ببیند، بگوید من یک‌چیز دیگری هستم، من یک سروگردن از دیگران بالاترم، ذلیل می‌شود. این عقوبت‌ها دنیایی است، اما اثر وضعی دنیوی‌اش بالأخره ذلیل می‌شود

باکس شناور "همچنین ببنید"

گره گشا

گره گشا

خدا را صدا کن. تنها خداوند گشاینده گره‌های کور است. عقده‌های روحی انسان آن چنان …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *