خانه / آیین زندگی / خانواده
خانواده

خانواده

خانواده نهادی مقدس است که سرنوشت هر فرد در آن رقم می خورد. در هیچ مکتبی به اندازه اسلام خانواده محترم شمرده نشده، زیرا خصوصی ترین روابط، رنگ و بوی معنوی می گیرد و سببی در حفظ و آرامش خانواده می شود. از این حیث به چاردیواری خانوادگی، مسکن نام می ‌نهد. پیامبر (ص) فرمود: زنی خانه را سامان دهد، خدا رحیمانه او را نظر ‌کند. (۱) امام صادق (ع) فرمود: زنی که بگوید: از شوهر خیر ندیدم، از ثواب بی بهره شود. (۲) همسر موافق، مایه آرامش است (۳) و در سایه آن، زندگی رضایت‌بخش همراه شادی‌ها است. در نگرش قرآن است که: ما شما را جفت جفت آفریدیم،(۴) تا نوع بشر باقى ماند. (۵) امکان ازدواج را فراهم نمایید، تا خدا نظر لطف کند (۶) و در قیامت مورد نظر او باشید. (۷) قبل ازدواج دو رکعت نماز بخوان و از خدا طلب خیر کن. قطعاً خدا خیر را فراهم سازد. (۸) خدا فرمود: خوش بخت نیست کسی که کاری از کارهایش را بدون طلب خیر از من انجام دهد. (۹) زن بسان گردنبندی است، نیک بنگر که چه گردنبندی را به گردن آویزان می‌کنی. (۱۰) پرداخت مهریه از واجبات و برعهده شوهر و به‌عنوان دِین است. کسی که در مهریه‌ای قصدش این باشد که ندهد؛ همانند دزد است. (۱۱) نوع و میزان مهریه باید قبل از عقد معلوم و به صورت توافقی معین شود. (۱۲) البته مهریه کم نشانه برکت است! (۱۳) زندگی مشترک آرام و از روی عقلانیت عطوفت‌بار است. ملاک درک زیبائی هم عقل است. حسن خلق در خانواده عامل زندگی گوارا (۱۴) و نشانه بزرگواری است. (۱۵) امام علی  (ع) به امام مجتبی (ع) می‌فرماید: کرامت خویش را با دوری از زشتی‌ها حفظ کن. (۱۶) پیامبر (ص) بعثت خویش را در جهت اتمام مکارم اخلاقی توصیف می ‌کند. (۱۷) امام هادی (ع) فرمود: كسی كه نزد خودش احساس شخصیت نكند از شرش ایمن مباش. (۱۸) حسن خلق از اوصاف انبیاء است. (۱۹) سیمای گشاده، زبان نرم، قلب مهربان و دست بخشنده چهار نشانه اهل بهشت  (20)  وخوی نیکو باعث فراوانی روزی است. (۲۱) به راستی خوش‌خلقی باعث آبادی سرزمین‌ها و عمر طولانی می‌شود. (۲۲) خوی نیکو گناهان را ذوب می‌کند؛ چنان که خورشید یخ را آب می ‌کند. (۲۳) خدا بر نیک خویی بنده، پاداشی عطا می ‌کند که به مجاهدان همیشه در جهاد، می بخشد. (۲۴) امام صادق (ع) زنی را که از شوهرش اطاعت و او را احترام کند، خوشبخت می داند. (۲۵) از طرف دیگر هم به مردان سفارش می کند که همسرش را تکریم کند. (۲۶) قضیه معاذ در تاریخ نمونه بارزی برای محبت به همسر است. هرچه محبت به زن بیشتر شود، بر فضیلت ایمان مرد افزوده می‌شود. (۲۷) محبت به همسر از معیارهای محبت به اهل بیت  (ع) ست. هرکس بیشتر دوستدار ما خاندان باشد، به همسرش نیز بیشتر دوستی می‌کند. (۲۸) شوهر در رابطه خود با همسرش از سه چیز بی‌نیاز نیست؛ سازگاری، خوش خویی با او و دلبری از او با آراستن خود برای وی و فراهم آوردن امکانات رفاهی او. (۲۹) هر کس به شوهر مقداری آب دهد، برای او از یكسال عبادت با روزها روزه داری و شب ها عبادت بهتر است. (۳۰) بهترین زنان زنی است که چون به او چیزی داده شود، سپاسگزاری کند. (۳۱) نقش تعیین‌کننده عفت در روابط و وفاداری در زندگی ‌به گونه ای است که قرآن دستور می‌دهد که به زنا نزدیک نشوید که نزدیک شدن در وادی هلاکت است: هرکس زنا کند، ناموسش مورد تجاوز قرار گیرد. (۳۲) امام صادق (ع) فرمود: خود را از ناموس مردم حفظ كنید و چشم طمع به آنان ندوزید، تا ناموس شما از چشم طمع دیگران حفظ و مصون گردند. (۳۳) بهترین زنان شما زنی است كه برای شوهرش زینت ‌كند. (۳۴) امام صادق: یكى از حقوق زن بر مرد این است كه اگر كار جاهلانه‌اى انجام دهد او را ببخشد و از او درگذرد. (۳۵) اهمیت تربیت را در این روایت می ‌توان دید: اگراز عمرت تنها به میزان دو روز مهلت داده شدی، یک روزش را برای ادب خود اختصاص بده تا برای روز مرگ از آن کمک بگیری. (۳۶) ادب انسان را بهشتی می ‌کند. (۳۷) بهترین چیزى كه پدران براى پسرانشان به ارث مى‌گذارند، تربیت است، نه مال؛ چرا كه مال مى‌رود و تربیت مى‌ماند. (۳۸) فرزندان خود را احترام كنید و آنان را خوب تربیت كنید تا خدا شما را بیامرزد. (۳۹) خدا نسبت به شخصی كه نسبت به فرزند خود محبت بسیار دارد، عنایت می‌كند. (۴۰) لذا احادیث را به نوجوانان خود بیاموزید، پیش از آن كه مخالفان آنان را گمراه سازند. (۴۱) وقتی کودک ۵ ساله شد، به او گفته شود: دست راست و چپت کدام است؟ وقتی این را دانست، صورت او را به قبله برگردان و به او بگو تا سجده کند، سپس رها شود تا به هفت سال برسد. وقتی هفت سال او تمام شد، به او گفته شود: صورت و دو کف را بشوی. وقتی شست، به او بگوی: نماز بخوان! بعد او را به حال خود واگذار تا ۹ سال او تمام شود. وقتی ۹ سال او تمام شد، وضو یادش بده و او را به نماز وادارکن. وقتی وضو و نماز را یاد گرفت، خدا ان‌شاءالله او و پدر و مادرش را می‌آمرزد. (۴۲) پدرم ما را جمع می‌کرد و دستور می‌داد تا زمان طلوع آفتاب ذکر بگوییم و دستور می‌داد هر کس می‌تواند قرآن بخواند و آنکه نمی‌تواند ذکر بگوید. (۴۳) اسماعیل پسر امام صادق (ع) نزد او بود. امام (ع) به او فرمود: پسرم! قرآن بخوان. اسماعیل گفت: وضو ندارم. امام (ع) فرمود: قرآن بخوان؛ امّا به نوشتة قرآن دست نزن و به ورق آن دست بزن! (۴۴) این در سیره امام صادق (ع) است که می‌فرمود: کودکان را دوست بدارید و به آنان محبت کنید، پس اگر به آنان وعده‌ای دادید، به آن وفا کنید؛ زیرا آنان روزی خود را در دست شما می‌بینند. (۴۵)

پی نوشت ۱ أمالی شیخ صدوق؛ ص۴۱۱٫ ۲٫ من لا یحضره الفقیه؛ ج‏۳؛ ص۴۴۰٫ ۳٫ خصال ج۱، ص ۲۸۴٫  4. وَخَلَقْناكُمْ أزْواجاً. نبأ/ ۸٫  5. ترجمه المیزان، ج‏۲۰، ص ۲۶۱٫ ۶٫ وسائل الشیعه، ج۲۰، ص. ۴۵     7. وسائل الشیعه، ج۲۰، ص. ۴۶. ۸٫ کافی، ج٣، ص٤٧٠. ۹٫ مستدرک الوسائل، ج٦، ص٢٦٢. ۱۰٫وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۳۳. ۱۱٫ فروع کافی، ج ۵، ص ۳۸۳. ۱۲٫ الكافی (ط - الاسلامیه)؛ ج‏۵؛ ص۳۷۸٫ ۱۳٫ من لا یحضره الفقیه؛ ج‏۳؛ ص۲۵۴٫ ۱۴٫ الكافی (ط - الاسلامیه)؛ ج‏۸؛ ص۲۴۴٫ ۱۵٫ عوالم العلوم؛ ج‏۲۰؛ ص۷۵۷٫ ۱۶٫ غرر الحكم و درر الكلم؛ ص۱۴۴٫ ۱۷٫ الاختصاص؛ ص۳۳۵٫ ۱۸٫ تحف العقول؛ ص۴۸۳٫ ۱۹٫ الخصال؛ ج‏۱؛ ص۲۵۱٫ ۲۰٫ الإختصاص؛ ص۳۳۵٫ ۲۱٫ بحار الأنوار؛ ج‏۶۸؛ ص۳۹۶٫ ۲۲و ۲۳٫ الكافی (ط - الاسلامیه)؛ ج‏۲؛ ص۱۰۰٫ ۲۴٫ الكافی (ط - الاسلامیه)؛ ج‏۲؛ ص۱۰۱٫ ۲۵٫ بحار الانوار، ج ۷۳، ص ۳۵۴٫ ۲۶٫ بحار الانوار، ج ۷۳، ص ۸۵٫ ۲۷٫ من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص. ۲۵۱. ۲۸٫ بحار الأنوار؛ ج‏۶۳؛ ص۲۸۷٫  29. تحف العقول؛ ص۳۲۳٫ ۳۰٫ وسائل الشیعه؛ ج‏۲۰؛ ص۱۷۲٫ ۳۱٫ جامع أحادیث الشیعه(للبروجردی)؛ ج‏۲۵؛ ص۱۴۰٫ ۳۲٫ من لایحضره الفقیه؛ ج‏۴؛ ص۲۱٫ ۳۳٫الكافی (ط - الاسلامیه)؛ ج‏۵؛ ص۵۵۴٫ ۳۴٫ بحارالأنوار(ط - بیروت)؛ ج‏۱۰۰؛ ص۲۳۵٫ ۳۵٫ جامع أحادیث الشیعه؛ ج‏۲۵؛ ص۵۳۶٫ ۳۶٫ كافى(ط-الاسلامیه)، ج ۸، ص ۱۵۰٫  37. مستدرك الوسایل؛ ج۱۲، ص۲۰۱٫ ۳۸٫ كافى(ط-الاسلامیه) ج ۸، ص ۱۵۰٫ ۳۹٫ مكارم الأخلاق؛ ص۲۲۲٫ ۴۰٫ همان؛ ص۲۱۹٫ ۴۱٫ روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه؛ ج‏۸؛ ص۶۵۱٫ ۴۲٫ من لا یحضره الفقیه؛ ج‏۱؛ ص۲۸۱٫ ۴۳٫ الكافی (ط - الاسلامیه)؛ ج‏۲؛ صص۴۹۹-۴۹۸٫ ۴۴٫ وسائل الشیعه؛ ج‏۱؛ ص۳۸۴٫ ۴۵٫ كافى(ط-الاسلامیه) ج ۶، ص ۴۹٫

باکس شناور "همچنین ببنید"

مولود بابرکت

فرزند بابرکت

در میان اهل‌بیت (ص)، پس از حضرت فاطمه (س)، کوتاه‌ترین زندگانی را کسی دارد که …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *