خانه / اسوه ها / کریمه اهل بیت
از فاطمه ای که معصومه بود

کریمه اهل بیت

وقتی تاریخ هم که چشم به راه فاطمه ای دیگر بود انتظارش به سر آمد، شمیم دل نوازی، خانه خورشید را فرا گرفت. خنکای حضور دوباره فاطمه (س) در مدینه جاری شد و کوثر فاطمی، جوشیدن گرفت. حالا اگر به کوچه باغ های حرمش پناه بَری، در سایه سار ملکوتی آن، نفسی تازه کنی و در آبی زلال اشک های زائرانش دل را بِشُویی. گویی کنار نهر اجابت دعا نشسته ایی! وقتی ضریح نورانی اش را در آغوش بگیری و از بین شبکه های آن، مزار مطهرش را تماشا کنی، هرگز باورت نمی شود! آیا به این سادگی زیارتش آمدی! زیارتش هم سان زیارت یاس گم شده مدینه است! او را  که با معرفت و شناخت زيارت كنی، بهشت جايگاه توست.[۱]

مظهر فضائل: حضرت معصومه (س) مظهر مقامات با فضائل بسیار است. جمعی به قصد دیدار پدرش و پرسیدن پرسش هایی از ایشان به مدینه رفتند. امام کاظم(ع) مسافرت بود، پرسش های خود را به دختر خردسال امام دادند. روز بعد به منزل امام رفتند ولی هنوز امام برنگشته بود. به ناچار پرسش های خود را بازخواستند تا در مسافرت بعدی خدمت امام برسند.، غافل از این که حضرت معصومه (س) جواب پرسش ها را نوشته بود. وقتی پاسخ ها را دیدند، با خوشحالی بسیار و سپاسگزاری فراوان، مدینه را ترک کردند. در بین راه امام را دیدند. ماجرای خویش را باز گفتند. وقتی امام، پاسخ پرسش ها را مطالعه کرد، چشمان امام پر از اشک شد و سه بار پشت سر هم فرمود: فِدَاهَا أَبُوهَا، فِدَاهَا أَبُوهَا، فِدَاهَا أَبُوهَا. همان جمله ای که پیامبر (ص) در حق حضرت فاطمه (س) فرموده بودند.[۲]

زیارت نامه: از ویژگی های حضرت معصومه (س) زیارت نامه ایشان است. پس از حضرت زهرا (س)، او تنها بانویی است که زیارت نامه ماثور (منقول، نقل‌شده) دارد. دیگر بانوان هیچ کدام این نوع زیارت نامه را ندارند که نشان دهنده مقام والای ایشان است. القاب و اسامی: اسامی و لقب هایی بسیاری برای حضرت معصومه (س) مانند: طاهره(پاکیزه)، حمیده(ستوده)، برّه(نیکوکار)، رشیده(حد یافته)، تقیه( پرهیزگار)، رضیه(خشنود از خدا)، مرضیه(مورد رضایت خدا)، سیده ی صدیقه(بانوی بسیار راستگو)، سیده ی رضیه ی مرضیه(بانوی خشنود خدا و مورد رضای او)، سیده نساء العالمین(سرور زنان عالم)، هم چنین محدثه و عابده هم از القاب حضرت (س) است. حضرت (س) «معصومه» است. شاید دلیل انتخاب نام «معصومه؛ پیراسته از زشتی ها»  آن باشد که عصمت مادرش، حضرت زهرا (س) در او تجلی یافت.[۳]

جان پاک تو ای دختر امام، سلام
به هر زمان و مکان و به هر مقام، سلام

تویی که شاه خراسن بود برادر تو
بر آن مقام رفیع و بر این مقام، سلام

به هر عدد که تکلم شود به لیل و نهار
هزار بار فزون تر ز هر کلام، سلام

صبح تا شب و از شام تا طلیعه ی صبح
بر آستانه ی قدست علی الدوام، سلام

در آسمان ولایت، مه تمامی تو
ز پای تا به سرت ای مه تمام! سلام

به پیشگاه تو ای خواهر شه کونین
ز فرد فرد خلیق، به صبح و شام سلاماول ذیقعده ۱۷۳ ه.ق مبارک

[۱] پاداش زیارت حضرت معصومه(س): سعد بن سعد از امام رضا(ع) می‌پرسد که ثواب زیارت دختر موسی بن جعفر(ع) چیست؟ امام فرمود: «هرکه او را زیارت کند، بهشت بر او واجب خواهد شد.»[ابن قولويه، جعفر بن محمد، كامل الزيارات‏، ص ۳۲۴، نجف اشرف، دار المرتضوية، چاپ اول، ۱۳۵۶ش؛ صدوق، محمد بن على‏، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال‏، ص ۹۸ – ۹۹، قم، دار الشريف الرضی للنشر، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق] در روایت دیگری از سعد از امام رضا(ع) قید «عارِفاً بِحَقِّها» آمده است که در این صورت، معنایش آن خواهد بود که «هر كس او را با معرفت و شناخت به حقّانیت او، زيارت كند، بهشت جايگاهش خواهد بود.»[مجلسى، محمد باقر‏، بحار الأنوار، ج ‏۹۹، ص ۲۶۵ – ۲۶۷، بیروت، دار إحياء التراث العربي‏، چاپ دوم، بيروت‏، ۱۴۰۳ق‏] البته اگر این قید هم وجود نداشت، روایت اول نیز انصراف به افرادی داشت که با شناخت به زیارت می‌روند.    امام جواد(ع) فرمود: «هرکس عمه من(فاطمه) را در قم زیارت کند، بهشت بر او واجب است.»[كامل الزيارات، ص ۳۲۴] امام صادق(ع) فرمود: «خدا را حرمى است كه مكه باشد، پیامبر(ص) را حرمی است به نام مدينه، شهر کوفه نیز حرم علی(ع) است، و بدانید که قم، کوفه کوچکی است؛ برای بهشت هشت در است که سه در آن به‌سوی قم باز می‌شود، در آن، بانویی از فرزندانم به نام فاطمه دختر موسی درگذرد و به شفاعت او همه پیروانم به بهشت می‌روند.»[بحار الأنوار، ج‏ ۵۷، ص ۲۲۸][۲] اعلام النساء، ص ۶۹۲، بارگاه معصومه تجليگاه فاطمه زهرا، سيدجعفر مير عظيمي، ص ۳۵ ـ ۴۳، همراه زائران قم و جمكران، مکارم شیرازی، ناصر، انتشارات امام على بن ابى طالب(ع)، قم، ۱۳۹۰ هـ ش‏، چ ۱‏، ص ۵۹٫، ص ۶۱؛ کشف اللئالی، نقل از: کریمه اهل بیت(س)، مهدی‌پور، علی‌اکبر، نشر حاذق، قم، ۱۳۷۴هـ ش، چ ۱‏، ص ۶۳ و ۶۴، محمد محمدي اشتهاردي، حضرت معصومه فاطمه دوم، ص ۱۳۳ و كريمه اهل بيت (ع)، مهدي پور، علي اكبر، نشر حاذق، چاپ اول، ص ۶۴ – ۶۳٫ فِدَاک أَبُوک یا فَاطِمَةُ؛ پدرت به قربان تو باد ای فاطمه. بحارالانوار، ج ۲۲، ص ۴۹۰٫ قَالَ أَبُو ذَرٍّ الْغِفَارِيُّ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ‏: «دَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ فِي مَرَضِهِ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ فَقَالَ: يَا أَبَا ذَرٍّ ايتِنِي بِابْنَتِي فَاطِمَةَ قَال:َ فَقُمْتُ وَ دَخَلْتُ عَلَيْهَا وَ قُلْتُ: يَا سَيِّدَةَ النِّسْوَانِ أَجِيبِي أَبَاكِ قَالَ: فَلَبِسَتْ جِلْبَابَهَا وَ خَرَجَتْ حَتَّى دَخَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ فَلَمَّا رَأَتْ رَسُولَ اللَّهِ انْكَبَّتْ عَلَيْهِ وَ بَكَتْ وَ بَكَى رَسُولُ اللَّهِ لِبُكَائِهَا وَ ضَمَّهَا إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ: يَا فَاطِمَةُلَا تَبْكِي‏ فِدَاكِ أَبُوكِ فَأَنْتِ أَوَّلُ مَنْ تَلْحَقِينَ بِي مَظْلُومَةً مَغْصُوبَةً وَ سَوْفَ تَظْهَرُ بَعْدِي حَسِيكَةُ النِّفَاقِ وَ يَسْمُلُ جِلْبَابُ الدِّينِ…: ابو‌ذر غفارى گفت: بر پيامبر(ص) وارد شدم در همان بیماری كه در آن از دنيا رحلت فرمود. ایشان به من فرمود: اى ابوذر! دخترم فاطمه(س) را نزد من بیاور. ابوذر گويد: برخاستم و نزد فاطمه(س) رفتم و عرض كردم: اى سرور زنان، پدرت را اجابت فرما. حضرت(س)، چادر خود را پوشيد و بيرون آمد تا بر آن حضرت وارد شد. چون پيامبر(ص) را ديد خود را به روى او انداخت و گريست. از گریۀ او پيامبر(ص) نيز گريست و فاطمه(س) را به خويش چسبانید و فرمود: اى فاطمه پدرت به فدايت گريه مكن. تو اولين كسى هستى كه به من ملحق شوى در حالی كه به تو ستم و حقّت به ناحق گرفته شده و به همين زودى، كينه‏ها و عداوت هاى نفاق آشكار گردد، و جامۀ دين کهنه شود. كفاية الأثر، خزاز قمی، ص۳۶ – ۳۷؛ غاية المرام، علامه بحرانی، ج۲، ص۲۴۲؛ بحار الأنوار، علامه مجلسی، ج۳۶، ص۲۸۸. [۳] نام حضرت معصومه، فاطمه است. در کتاب های روایی و تاریخی نیز، از آن حضرت با عنوان فاطمه بنت موسى بن جعفر (ع) یاد شده است. لقب معصومه نزد ایرانیان تبدیل به اسم برای ایشان شده است. حضرت معصومه (س) معصوم به معنای اصطلاح کلامی که در مورد پیامبران و امامان به کار می رود نبوده، امّا ایشان دارای طهارت روح و کمالات معنوی بالایی بودند. لازم به ذکر است که عصمت امر نسبی است. با توجه به روایاتی که در شأن و منزلت حضرت معصومه وارد شده است، می توان مرتبه ای از عصمت – نه در حد ائمه- برای ایشان قائل شد. (شیخ صدوق، عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج ‏۲، ص ۲۶۷، نشر جهان، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۸ ق، ر. ک: مجلسی، بحار الانوار، ج ۱۰۶، ص ۱۶۸)  معصوم کسی است که به لطف خدا از هرگونه آلودگی به گناه و کارهای زشت و ناشایست و پلید امتناع کند، آنهم نه به گونه جبری، بلکه در حالی که توان انجام آنها را داشته باشد، نیز از هرگونه اشتباه و خطایی به دور است. حضرت امام صادق (ع) در این خصوص می فرماید: "المعصوم؛ هو الممتنع بالله من جمیع المحارم. و قد قال الله تبارک و تعالی: و من یعتصم بالله فقد هدی الی صراط مستقیم؛ معصوم کسی است که توسط خدا از همه گناهان حفظ می شود و خداوند در این باره فرمود: هر آن که به حفظ الاهی بپیوندد، به یقین به راه راست هدایت شد. (شیخ صدوق، معانی الاخبار، ص ۱۳۲، انتشارات جامعه مدرسین قم، ۱۳۶۱ هـ ش، برگرفته از نمایه مفهوم عصمت و امکان عصمت افراد شماره ۲۴۹،عاملى، شیخ حر، وسائل‏الشیعة، ج ۱۴، ص ۵۷۶، ح ۹۴، مؤسسه آل البیت علیهم‏السلام، قم، ۱۴۰۹ هجرى قمر، مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ فِی ثَوَابِ الْأَعْمَالِ وَ عُیُونِ الْأَخْبَارِ عَنْ أَبِیهِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى بْنِ الْمُتَوَکِّلِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ الرِّضَا (ع) عَنْ زِیَارَةِ فَاطِمَةَ بِنْتِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ (ع) بِقُمَّ فَقَالَ مَنْ زَارَهَا فَلَهُ الْجَنَّة و  ر. ک: حر عاملی، وسائل الشیعة، ج ۱۴، ص ۵۷۶، ح ۱۹۸۵۰و۱۹۸۵۱)

باکس شناور "همچنین ببنید"

مولود بابرکت

فرزند بابرکت

در میان اهل‌بیت (ص)، پس از حضرت فاطمه (س)، کوتاه‌ترین زندگانی را کسی دارد که …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *