یکشنبه , ۳۰ دی ۱۳۹۷
خانه / آیین زندگی / رفتار قرآنی میهمان و میزبان

رفتار قرآنی میهمان و میزبان

خداوند می فرماید: «فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فيها أَحَداً فَلا تَدْخُلُوها حَتَّي يُؤْذَنَ لَکُمْ وَ إِنْ قيلَ لَکُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا هُوَ أَزْکي‏ لَکُمْ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ عَليمٌ؛ (۱) و اگر کسی را در آن نیافتید، پس داخلِ آن مشوید تا به شما اجازه داده شود و اگر به شما گفته شد: «برگردید» برگردید، که آن برای شما سزاوارتر است، و خدا به آن چه انجام می دهید داناست». حال اگر شما به خانه کسی رفتید و هیچ کس نبود تکلیف چیست؟ آیا می توانید بگویید حال که کسی نیست تا به ما اجازه دهد پس قهرا زنی هم در آنجا نیست که اگر وارد شدیم بگویند سرزده وارد شدیم، و چون نامحرمی وجود ندارد پس حق داریم وارد بشویم؟ نه، این که به خانه کسی بدون اجازه نباید رفت، تنها به خاطر وجود نامحرم نیست، اصلا در زندگی خصوصی مردم بدون اجازه نباید وارد شد، چون در زندگی خصوصی، هر کسی ممکن است چیزهایی داشته باشد که نخواهد دیگران ببینند. می فرماید اگر کسی نبود باز هم داخل نشوید مگر این که به شما اجازه داده شود، یعنی مگر اینکه قبلا به شما اجازه داده باشند، مثل این که صاحبخانه کلید را به شما داده باشد یا به شما گفته باشد داخل این خانه شو. حال اگر رفتیم و اجازه خواستیم و کسی هم داخل خانه بود ولی به جای اینکه به ما بگوید: بفرمایید، گفت: خواهش می کنم برگردید، فعلا نمی توانیم شما را بپذیریم در این حالت چه کنیم؟ قرآن در کمال صراحت می گوید اگر صاحبخانه به شما گفت نمی پذیرم برگردید و به شما برنخورد. این دستوری است که حتی از زندگی امروز ما مردم مترقی تر است و ما متوجه آن نیستیم. قرآن در این جا به ما می گوید نه رودربایستی بیجا از افراد داشته باشید و نه نازک نارنجی باشید و بیخود به شما بربخورد، اگر می خواهید به خانه کسی وارد شوید چنانچه قبلا از شما دعوت کرده اند و وقت گرفته اید داخل می شوید و اگر بدون اطلاع قبلی در خانه کسی را می زنید، معنایش این است که من می خواهم داخل خانه تو شوم، صاحبخانه اگر در شرایطی قرار گرفته که نمی تواند بپذیرد، بدون رودربایستی بگوید من در منزل هستم نه اینکه نیستم ولی متأسفانه الان کار دارم و نمی توانم شما را بپذیرم (خیلی اتفاق می افتد که انسان کار لازمی دارد و آن کسی که آمده کار چندان لازمی ندارد)، تو که از من وقت نگرفتی، حالا برو و یک وقت دیگری بیا، و این را صریح بگوید. اگر صاحبخانه صریح گفت، او هم باید آن قدر شهامت و شجاعت و مردانگی داشته باشد که بدش نیاید. اما امروز شما می بینید که کار بر عکس است نه صاحب خانه آن شهامت و صراحت و صداقت را دارد که بگوید من کار دارم و نمی توانم تو را بپذیرم و نه آن کسی که وارد می شود آن قدر انسانیت دارد که اگر صاحبخانه گفت تو را نمی پذیرم، به او برنخورد. هرگاه برادرت پیش تو آمد [بدون آنکه تو دعوتش کنی] آن چه داری، برایش بیاور. روزی امیر مومنان علی ع اندوهگین بود. یکی که امام ع را این چنین غمگین دید پرسید: چرا ناراحت هستید؟ امام ع فرمود: زیرا هفت روز بر من گذشته و مهمان به منزل ما نیامده است.(۲) برای امام رضا علیه السّلام مهمانی رسید و ساعاتی از شب با او نشسته و برای او سخن گفت. ناگاه چراغ منزل خراب شد. مرد مهمان دست برد تا چراغ را درست کند. امام اجازه ندادند و فرمودند: ما گروهی هستیم که از مهمان خود کار نمی کشیم؛ انّا قوم لانستخدم اضیافنا (۳)  قال رسول الله صلّی اللّه علیه و آله: من حقّ الضیف ان تمشی معه فتخرجه من حریمک الی الباب. (۴) یکی از حقوق مهمان این است که او را تا تا دم در خانه ات همراهی کنی.

پانویس:
۱   آیه ۲۸ سوره نور
۲   سفینة البحار ۵/۲۶۸
۳   بحارالانوار ۴۹/۱۰۲
۴   بحارالانوار ۷۵/۴۵۱

منـابـع:
طهور؛ http://www.tahoor.com
مرتضی مطهری، آشنایی با قرآن ۴، صفحه ۷۸

باکس شناور "همچنین ببنید"

پنجره …

پنجره …

حضرت موسی(ع)، درویش بینوا و تهیدستی را دید از برهنگی به ریگ اندر شده. گفت: …