سه شنبه , ۴ اردیبهشت ۱۳۹۷
خانه / آیین زندگی / عطر قرآن
عطر قرآن

عطر قرآن

عطر قرآن
عطر قرآن

قرآن سخنان خدا و کتابی مقدّس است که به صورت وحی توسط جبرئیل بر پیامبر اسلام حضرت محمد(ص)، نازل شده است. قرآن بزرگ ترین معجزهٔ و روشن‌ترین دلیل بر پیامبری اوست. قرآن اصلی‌ترین منبع وحی است. کلمهٔ قرآن در لغت به معنی «قرائت کردن» و «خواندن» است و با عناوینی، مانند؛ «قرآن کریم» و «قرآن مجید» به آن اشاره می‌شود. در اسلام، قرائت که به صورت تحت‌الفظی به معنی «خواندن» است، از نظر واژه‌شناسی به معنی شیوهٔ خوانش است. پیش از نگاشته شدن قرآن و همزمان با انتشار آن شیوه‌های متفاوتی از خوانش آن وجود داشت به صورتی که در قرن دوم یا سوم هجری گفته شده چهارده روایت از شیوهٔ تلاوت و قرائت وجود داشته و حافظ نیز به از بر خواندن قرآن به چهارده روایت اشاره می‌کند که در برخی مکث‌ها و جزئیات قرائت متفاوت هستند از این رو قرائت قرآن نباید با مفهوم حفظ قرآن اشتباه گرفته شود.[۱] قرائت ۴ رتبه دارد:

  1. ترتیل: نظم و ترتیب در کلام. قواعد سخن را رعایت کردن.
  2. تحقیق: مبالغه در انجام چیزی بدون کمی و زیادی. حفظ حداکثر آرامش در شیوه خواندن همراه اشباع مدّ، پایان حرکات صدا و حاصل شدن (تحقیق و محقق شدن) مخارج حروف. تحقیق نیز سه نوع دارد.
  3. تحدیر: سرعت گرفتن همراه رعایت احکام تجوید.
  4. تدویر: چیزی بین تحقیق و تحدیر.[۲]

قرائت از علوم قرآنی است که به‌طور سنّتی، ده گونه قرائت وجود دارد که هر یک نام خود را از یک قاری مشهور قرآن برگرفته‌اند. هر قرائت از راه راویان از پسِ راوی اصلی آن به بعدی منتقل می‌شود. در علم قرائت، اصول خوانش قرآن بیان می‌شود.

آداب حضور در مجلس تلاوت قرآن
«وَإِذَا قُرِىءَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُواْ لَهُ وَأَنصِتُواْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ» و چون قرآن خوانده شود بدان گوش فرا دهید و خاموش باشید، باشد كه مشمول رحمت شوید. (اعراف/ ۲۰۴) یکی از علمای اصفهان می‌گفت: با عدّه ای برای حجّ به مکّه مشرّف شدیم، در مدینه یک نفر از دوستان همراه ما در گذشت. پس از دفن، مجلس ترحیمی تشکیل داده و یکی از قاریان را برای تلاوت کلام الله مجید به مجلس دعوت کردیم. قاری آمد و نشست امّا قرآن نمی‌خواند. به او گفتیم: بخوان. ایشان گفتند: شما مشغول حرف زدن هستید و تا ساکت نشوید قرآن نمی‌خوانم. همه ساکت شدیم، ولی باز دیدیم نمی‌خواند. گفت: طرز نشستن شما مناسب با مجلس قرآن نیست لذا همه دو زانو نشستیم دیدیم باز قرآن را شروع نمی‌کند. گفتیم: بخوان او گفت: هنوز مجلس برای قرائت قرآن مهیا نشده است. زیرا در دست بعضی چای و … مشاهده می شود. چای را که کنار گذاشتیم. قاری آیه‌ی «وَ إِذَا قُرِىءَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُواْ لَهُ وَ أَنصِتُواْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ» را قرائت فرمود.(ماهنامه بشارت، ش ۵۹ ص ۳۹)

در حضور قرآن مۆدب بنشینیم
در برخی از محافل یا جلسات قرآنی دیده می‎شود كه مۆدّب نشستن در حضور قرآن مراعات نمی شود.مثلاً قرآن را روی زمین می‎گذارند و به آن نگاه می‎كنند. یا پای خود را در محضر قرآن دراز می‎كنند و یا با تسبیح و سر و صورت خود بازی می‎كنند و یا نحوه نشستن آنان به گونه‎ای است كه موجب بی‎احترامی به ساحت مقدّس قرآن است.سنت بسیار خوبی كه از قدیم الایام رعایت می‎شده، گذاشتن رحل زیر قرآن‎هاست كه عمل بسیار خوبی است. كسانی كه با تلاوت قرآن كریم سروكار دارند پسندیده است كه در منازل خود نیز،‌ «رحل» استفاده كنند و با این كار به فرزندان خویش احترام گذاردن به قرآن را تعلیم دهند.

قرائت قرآن را ترک نکنیم
یكی از چیزهایی كه در خانه هر مسلمانی یافت می‎شود ، كتاب آسمانیِ قرآن است. این كتاب برنامه زندگی و هدایت انسان هاست.هر خانواده مسلمان برای استمداد از آن و تیمّن و تبرّك، حداقل یك قرآن در منزل نگه داری می‎كند. نگه داری قرآن در منازل فواید بسیاری دارد از جمله موجب دوری شیطان از خانه می‎گردد، ولی باید مراقب بود كه از خواندن آن غفلت نشود ؛ زیرا معطل گذاردن و نخواندن آن یك نوع بی‎احترامی به ساحت مقدّس قرآن است. امام ششم ـ علیه السّلام ـ از حضرت امام محمّد باقر ـ علیه السّلام ـ نقل می‎كند: «اِنَّهُ لَیُعْجِبُنی اَنْ یَكُونَ فِی الْبَیْتِ مُصْحَفٌ یَطْرُدُ اللهُ عَزَّوَجَلَّ بِهِ الشَّیاطینَ».[ وسائل الشیعه، ج ۴، ص ۸۵۵٫] من خوش دارم در خانه قرآنی باشد كه خدای عزّوجلّ به وسیله آن شیطان‎ها را دور كند. در روایت دیگری امام صادق ـ علیه السّلام ـ می‎فرماید: سه چیز در دادگاه الهی از انسان شكایت می‎كند، یكی از آن ها قرآن است: «…وَ مُصْحَفٌ مُعَلَّقٌ قَدْ وَقَعَ عَلَیْهِ الْغُبارُ لا یُقْرَأُ فیهِ».[ اصول كافی، ج ۲، ص ۴۴۹٫] …و قرآنی كه بدون استفاده مانده غبار گرفته باشد و خوانده نشود.

با قاريان قرآن(استاد احمدمحمد بسيوني)

استاد بسيوني در سال ۱۳۳۰ هـ ش. در كشور مصر به دنيا آمد و با كمك پدر از كودكي به آموزش علوم قرآني پرداخت. او در سن ده سالگي حافظ قرآن شد. سرانجام پس از آموزش ابتدايي وارد دانشگاه الازهر شده و در دانشكده علوم دين به تحصيل پرداخت و پس از فارغ‌التحصيل شدن در همان جا به تدريس علوم ديني همت گماشت. استاد بسيوني از همان سن دوازده سالگي قرائت و تلاوت قرآن را در مجالس و محافل آغاز كرد. او در سن ۲۴ سالگي وارد صدا و سيماي كشور مصر شده و اكنون حدود ۱۳ سال است كه در دانشگاه الازهر به تدريس اشتغال دارد. ايشان در سخنان خويش به اين نكته اشاره داشتند كه قاريان ايراني از حيث تلاوت قرآن بسيار زيبا تلاوت مي‌كنند، اما نكته‌اي كه بايد مورد توجه قرار دهند اين است كه در راستاي تمرينات خويش از حفظ قرآن نيز غفلت نورزند.استاد هم‌چنين در سخنان خويش به قاريان قرآن توصيه كردند از نكاتي كه براي صوت شخص مضّر مي‌باشد، پرهيز كنند. از جمله اين نكات چيزهاي بسيار گرم و بسيار سرد است، هم‌چون نوشابه سرد در روزهاي تابستان يا منتقل شدن به صورت ناگهاني از يك مكان سرد به يك مكان گرم. ايشان در رابطه‌ با استفاده موسيقي در قرآن عقيده داشتند كه بايد بر طبق معاني از موسيقي مشابه معنا استفاده كرد. في‌المثل در آيات و عيد دستگاه صبا مناسب است، زيرا اين دستگاه با حزن همراه مي‌باشد و اين حزن باعث مي‌شود كه مستمع در صورت گناهكار بودن از خوف و عذاب الهي اشك بريزد، يعني ميان آهنگ قرآن و معاني هماهنگي و تناسب ايجاد كند. البته چنين مسئله‌اي در رابطه با تمام دستگاه‌هاي قرآني صدق مي‌كند.استاد مي‌گويد: «اسامي اين دستگاه‌ها براساس تناسب با صداي قاري از لحاظ طبقات صوتي فرق دارد، بنابراين قاري كسي است كه بتواند پس از شناخت خوب و دقيق دستگاه‌ها آن‌ها را به نحوي صحيح و حكيمانه در جاي خود ارائه نمايد و اين طبيعتاً به وضعيت روحي افراد بستگي دارد. اجراي اين دستگاه‌ها بايد به گونه‌اي باشد كه اگر قاري در يك دستگاه معيني به تلاوت پرداخت، مستمع خسته نشود و حتي اشتياق داشته باشد كه يك‌ بار ديگر بدان گوش فرا دهد. چنين امري طبيعتاً مستلزم تلاش و وقت زيادي است، ‌بايد به گونه‌اي عمل كرد كه قاري وضعيت خود را سنجيده و سپس مطابق با آن در طبقات بالا به تلاوت بپردازد. قاري بايد چنان تلاوت كند كه اگر در يك دستگاه به تلاوت بپردازد، تنوع و نظم خاص را در آن دستگاه رعايت كند.»استاد اضافه مي‌كند: «مجموع آن دستگا‌ه‌ها هشت دستگاه مي‌باشد و چنان‌چه قاري قرآن سه تا چهار دستگاه را در يك تلاوت پياده كند مكفي است، چنان‌چه با دستگاهي تلاوت خود را آغاز مي‌كنيم، بهتر است با همان دستگاه نيز به پايان رسانيم تا آن‌كه تناسب در تلاوت رعايت شود.»ايشان در ادامه سخنان خود پيرامون مهارت اساتيد مصر در زمينه موسيقي قرآن مي‌گويد‌: «اكثر آن‌ها دستگا‌ه‌هاي موسيقي را به خوبي مي‌دانند و تواشيح تأثير بسيار در موسيقي دارد. امثال شيخ احمد نداء، شيخ طه الفشني مهارت بسيار در موسيقي دارند، هم‌چنين استاد فقيد شيخ مصطفي اسماعيل در اين زمينه استاد بودند.»وي مي‌گويد: «قرآن كريم در تمام دنيا داراي اهميت و ارزش خاصي است. ايشان به كشورهاي اروپايي از جمله ايرلند شمالي و جنوبي، لندن و كشورهاي ديگر مسافرت كرده‌اند و در سال ۱۳۶۸ به همراه استاد راغب مصطفي غلوش، براي اولين بار به ايران مسافرت كرده و در شهرهاي مختلفي به تلاوت پرداختند. در سال ۱۳۶۹ استاد مجدداً به ايران مسافرت كردند و او همواره از عشق و علاقه وافر مردم ايران به قرآن ياد مي‌كند».ايشان مي‌گويند: «عزيزان ايراني درست به همان دستگاهي كه قاري تلاوت مي‌كند به همان دستگاه وي را مورد تشويق قرار مي‌دهند و اين از مواردي است كه در كشورهاي ديگر به چشم نمي‌خورد».استاد همواره از خاطرات سفر خود به ايران به عنوان بهترين خاطرات زندگي خويش ياد مي‌كند.

پایگاه اطلاع رسانی یاران محمد (ص) امین یمنا: انتقادات، پیشنهادات و مطالب خود را به نشانی ادمین کانال: t.me/Yomna_ir  ارسال نمایید : @yomnaadmin

پانویس:
۱ «The Seven Qira’at of the Qur’an»؛ https://bewley.virtualave.net/
۲ «مراتب تلاوت قرآن کریم: تحقیق ـ ترتیل ـ تدویر ـ تحدیر». باشگاه خبرنگاران جوان؛ http://www.yjc.ir

منابع:

  1. گوی دا؛ http://www.goyda.ir
  2. ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد؛ https://en.wikipedia.org

باکس شناور "همچنین ببنید"

بوسنی

اورشلیمِ اروپا

جهان گرد را در جهان تاختن//خوش آید سفر در سفر ساختن. به هر کشوری دیدن …

یک نظر

  1. با قرآن انسان به آرامشی منتقل می شود که بی نهایت و ماندگار است. قرآن بهترین کتاب است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

19 − 12 =