یکشنبه , ۱ بهمن ۱۳۹۶
خانه / آیین زندگی / كوهستان
روز جهاني كوهستان

كوهستان

روز جهاني كوهستانکوهستان(Highland) سرزمینی است که کوه در آن فراوان باشد. کوهستان الهام‌بخش انسان در غلبه و چیرگى بر موانع و دشوارى‌ها است. به سرزمین‌های مرتفع کوهستانی، کوهساران و کوهسار گفته می‌شود. کوهستان‌ برای انسان‌، همواره شگفت‌انگیز و جذّاب بوده‌است. آن‌قدر که گاهی تمام زندگی برخی از انسان‌ها را، کوهستان‌ها فرا می گیرند. چه بسیار از انسان‌ها، در راه کشف و فتح کوهستانی ناشناخته، جان‌شان را از دست می‌دهند. کوه، نماد مقاومت، استحکام، پایدارى و سربلندى است. کوه‌ محلّ نزول وحى و مکانى مقدّس‌ است. کوه چنان که به نظر می رسد بی حرکت نیست، بلکه پیوسته در حرکت است. كوه مایه آرامش زمین است تا شما را نلرزید و جایگاه شما آرام باشد. [۱] کوه، در کوهستان‌ به برآمدگی‌های سطح زمین گویند که ارتفاعی بیش از ۶۰۰متر داشته‌ باشند. به زنجیره‌ای از کوه‌ها، رشته‌کوه می‌گویند و سرزمینی که دارای کوه فراوان باشد کوهستان گویند. [۲] بلندترین کوه‌های جهان در آسیا واقع شده و کوهستان‌ها، بیش از نیمی از آسیا و یک‌چهارم زمین را پوشانده‌اند، تمام رودخانه‌ها از آن‌ها سرچشمه می‌گیرند و از هر هزار نفر، یک نفر در کوهستان‌ها زندگی می‌کنند. کوه ها پیوسته در حال از بین رفتن و یا دگرگون شدن هستند. برخی از کوه‌ها، آتشفشانی هستند. برای شناختن بهتر کوهستان‌ها، لازم است اصطلاحاتی مانند دره، یال، توده‌کوه، کوه تیغ و یخچال طبیعی را بشناسیم. بلندترین کوه البرز، کوه دماوند (۵۶۷۱ متر) است که در استان مازندران شهر رینه قرار دارد. دامنه‌ها و دره‌های البرز از تفرجگاه‌های مهم مردم استان‌های تهران، کرج، قزوین و سمنان است. از مهم‌ترین رودهای دامنهٔ شمالی البرز سفیدرود و دامنه‌های جنوبی کرج و جاجرود را می‌توان نام برد. قله‌های بسیاری برای کوهنوردی در این رشته کوه وجود داردند که از آن میان می‌توان دماوند، علم‌کوه، خلنو، آزادکوه، شاه‌البرز، سیالان، وروشت، دوبرار، توچال و پهنه‌حصار را نام برد. کوهستان زمینی است که کوه در آن بسیار باشد.[۳] به سرزمین‌های مرتفع کوهستانی، کوهساران و کوهسار نیز گفته می‌شود. در ایران جنگل را فقط در کوه ها مى توان یافت و در نواحى هموار جز چند «لکه » کوچک، چیزى از جنگل باقى نمانده است. بخشی از حدود و ثغور مرزهای کشورمان ایران را ناحیه ی کوهستانی دربردارد. این کوهستان ها با کوه‏ هایی بلند، قله‏ هایی نوک تیز و پربرف و دامنه ‏هایی پرشیب و کم ‏شیب و دره‏ هایی عمیق که در بعضی از آن ها رودهای خروشانی جریان ‏دارند،‏ در قسمت اعظم خاک ایران(محدوده ی فلات ایران) واقع شده است. با این حساب، ایران کشوری ‏کوهستانی به حساب می ‏آید. مطابق یک اصل بوم شناختى (Ecologic) هر اندازه پستى و بلندى یا چین و شکن منطقه اى بیش تر باشد، «تنوع زیستى» یعنى گوناگونى جانوران و گیاهان آن منطقه، بیش تر خواهد بود. به این دلیل در کوه های ایران، گونه هاى بسیار متنوّع جانورى و گیاهى را مى توانیم ببینیم، پاره اى از گونه هاى گیاهى در سمت سایه گیر صخره ها و دامنه ها و پاره اى دیگر در سمت آفتاب گیر رشد مى کنند. پاره اى از آن ها در ارتفاع پایین که گرم تر هستند و پاره اى دیگر در ارتفاع بالاتر که سردتر هستند مى رویند. جانوران گوناگون هم با استفاده از پوشش گیاهى متنوّع و در پناه امکانى که صخره ها و غارهاى کوهستان براى زیست آنان فراهم مى سازد، زندگی می کنند و جمعیت هاى قابل توجّهى را شکل مى دهند. کوه ها، چه از نظر گستره اى که در زمین دارند و چه از نظر شکل و نیز تاثیر در طبیعت، از مهمّ ترین ساختارهاى کره زمین هستند. کوه ها یک پنجم سیماى زمین را تشکیل مى دهند، زیستگاه دست کم یک دهم از مردم جهانند، یک سوم از مردم جهان از جنبه غذا، برق، چوب و مواد معدنى به کوه ها وابسته اند. در مجموعه کوهستان ها و کوهپایه ها، «گیا» (حیات گیاهى منطقه = flora) و «زیا» (حیات جانورى منطقه = fauna) تنوع چشم گیرى دارند. در ایران جنگل را فقط در کوه ها مى توان یافت و در نواحى هموار جز چند «لکه» کوچک، چیزى از جنگل باقى نمانده است.

روز جهاني كوهستان

۱۱دسامبر؛ ۲۰آذر ماه مصادف با روز جهاني كوهستان گرامي باد.

طبیعت یعنی هر آن چه که خداوند مهربان به ما عطا کرده است. از سرسبزی و زیبایی کوه و دشت و دمن تا دریا و غروب و خورشید و بسیاری از چیز های دیگر که زبان قادر به گفتن آن ها نیست. طبیعت همان گلی است که ما از روی خودخواهی آن را از اصلش جدا می کنیم، تا زیبایی و عمر کوتاهش را کوتاه ترکنیم. امروزه، بخش مهمي از اوقات فراغت انسان‌ها، به گردش در طبيعت و انجام ورزش‌هايي كه در محيط‌هاي طبيعي انجام مي‌شوند، اختصاص دارد. پياده‌روي در كوهستان و نيز كوه‌نوردي جدي از مهم‌ترين تفريح‌ها و ورزش‌هاي طبيعي هستند. در كشور اتريش حدود ده درصد مردم به كوه‌نوردي مي‌پردازند، و در ايران، هر هفته در روزهاي تعطيل صدها هزار نفر براي كوه‌گردي يا كوه‌نوردي به كوهستان مي‌روند. نه تنها كساني كه رشته‌ي ورزشي مورد علاقه‌شان، كوه‌نوردي است، بلكه افرادي كه به ورزش‌هاي ديگر، مانند؛ فوتبال، كشتي و دوميداني هم مي‌پردازند، براي افزايش ظرفيت ششي و تقويت ماهيچه‌هاي پا و تواناتر شدن قلب خود، كوه‌پيمايي مي‌كنند. آرامشي كه با تماشاي چشم‌اندازهاي پرشكوه كوهستان و غرقه گشتن در زيبايي و سكوت آن به دست مي‌آيد، براي انسان پركار امروزين كه در فضاهاي تنگ و پر سر و صدا كار مي‌كند، نعمتي بزرگ و باارزش است.

هیس س س! گوش کن؛ این باید صدای بادی در طبیعت باشد. بادی که در دامنه سنگی کوهستان پیچیده است. شاید همین حالا باد آوازی از یک سمفونی آرام ولی بزرگ را در دامان کوهستان تکمیل می‌سازد. همه چیز باز آرام می‌گیرد و سکوت. دوباره کوهستان حرف می‌زند حتّی وقتی اثر قدم‌هایتان روی یک جاده در کوهستان دست نخورده‌ای که نور طلایی و ملایم خورشید آشکارش می‌سازد. در این سرزمین، باد هم یادش می‌آید که این جا قلمرو کوه‌های کوهستان است. برای همین می‌آید و می وزد، اما نمی‌مانَد. دوباره همان سکوت حکم فرما می‌شود تا کوه‌های کوهستان قلمرو‌شان را به رُخ جنبنده‌های زمینی بکشند. اما آن بالا باید خبرهایی باشد؛ خیلی بیش تر از مجادله سکوت کوه و هوهوی باد. وگرنه آدم‌های دوپا، در نبود یک سرانگشت جوانه، یک پرنده یا جانداران دیگر در آن ارتفاع، خودشان راه آماده نمی‌کردند برای صعود به قله کوهستان. می‌گویند حالش را نمی‌توان توصیف کرد؛ می‌گویند خود خودتان باید قصد صعود به کوهستان کنید. بهار که باشد دلپذیر است، امّا زمستان هم باشد کار سخت‌تر است. عینک طوفان، دستکش، کلاه تا روی ابروها… هوهوی باد و پرواز دانه های برف در آسمان… چک چک قطره های آب از شیروانی ها… فرار خرگوش و چهچه کبکان در کوه دیدنی و شنیدنی است. امّا یادمان باشد که در برابر نعمت های خداوند مسئول هستیم و خداوند درباره ی آن نعمت ها از ما بازخواست می کند.

روز جهاني كوهستان

آن چه تنها عاشقان کوهستان می فهمند!…

کوهستان پناهگاهی هست موقع هوچی گری باد در دامن این کوه‌های بزرگ در کوهستان؟ می‌شود سفر کرد یا باید به فکر چاره دیگری بود؟ سکوت را در قلمرو کوهستان تجربه كنید. سفر به کوهستان یکی از معدود لذّت های دنیاست که فقط وقتی آن را امتحان کنید مزه اش را می فهمید. کوهستان با آرامش و طبیعت بکرش حسّی به شما می دهد که نمی توان توصیفش کرد. تماشای طبیعت خیلی لذّت بخش است از درختان زیبا گرفته تا گل های رنگارنگ. امّا  آن چه تنها عاشقان کوهستان می فهمند! عبارتند از:

  • ۱ . درک زیبایی.
  • ۲ . سلامتی بدن.
  • ۳ . صلح و آرامش.
  • ۴ . پیدا کردن دید جدید.
  • ۵ . یاد گیری دید متفاوت.
  • ۶ . به هوا احترام می گذارید.
  • ۷ . بوی کوهستان عالی است.
  • ۸ . اهمیت کشف کردن را می فهمید.
  • ۹ . هوا کوهستان همیشه عالی است.
  • ۱۰ . اهمیت طبیعت بکر و دست نخورده را درک می کنید.

اکنون شما منتظر چه هستید؟

آیا این دلایل کافی نیست تا شما را راضی کند به دِلِ کوهستان بزنید؟ سفری داشته باشید به …

يازدهم دسامبر؛٢٠ آذر ماه مصادف با روز جهاني كوهستان گرامي باد

نظراتتان را از طریق بخش دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید:

یمنا؛ پایگاه اطلاع رسانی یاران محمد امینْ (ص): انتقادات، پیشنهادات و مطالب خود را به نشانی ادمین کانال: @yomnaadmin ارسال نمایید. آدرس تلگرام: t.me/Yomna_ir

پانویس:

  1. سوره نمل(۲۷) آیه۸۸: «وَ تَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَ هِیَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ صُنْعَ اللَّهِ الَّذِی أَتْقَنَ کُلَّ شَیْءٍ إِنَّهُ خَبِیرٌ بِمَا تَفْعَلُونَ؛ کوه ها را بنگرید و آن ها را ساکن و جامد تصوّر می کنید در صورتی که مانند ابر در حرکتند». (سوره لقمان(۳۱) آیه ۱۰) «خَلَقَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها وَ أَلْقى‌ فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دابَّةٍ وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍغ (خداوند) آسمان‌ها را بدون ستونى كه آن را ببينيد آفريد، و در زمين كوه‌هايى بيفكند كه زمين شما را نلرزاند، و در آن از هر جنبنده‌اى منتشر ساخت؛ و از آسمان، آبى فرو فرستاديم و در آن همه گونه ازواج گیاهان نیکو رویاندیم». برای آگاهی بیش تر به منابع زیر رجوع کنید:
  • الدرّالمنثور، جلال الدین سیوطى، ج ۸، ص ۴۶۲،
  • قاموس قرآن، سید على اكبر قرشى، ج ۲، ص ۷،
  • نهج البلاغة، ترجمه دكتر سید جعفر شهیدى، ص ۸۱،
  • پیام قرآن، آیة الله مكارم شیرازى و دیگران، ج ۸، ص ۱۶۲،
  • تفسیر المیزان، علامه طباطبایى(رحمه الله)، ج ۲۰، ص ۲۷۶،
  • سوره های: نحل؛ آیه ۱۵ و ۸۱، انبیاء؛ آیه ۳۱، نازعات؛ آیه ۳۲، فاطر؛ آیه ۲۷، فصلت؛ آیه ۱۰ و …

۲ .  کوهستان‌(highland): زمینی که در آن کوه بسیار باشد. (لغت نامه دهخدا): [هَِ](اِ مرکب) معروف است که کوهسار باشد، یعنی جایی که در آن جا کوه بسیار است. (برهان): جایی که کوه بسیار باشد و آن را کهستان نیز گویند.

۳ .  فرهنگ فارسی معین

 

منابع:

  1. یمنا
  2. ویکی پدیا
  3. نشاط کوهستان
  4. نشریه “طبیعت ایران”
  5. «کوه دماوند». وب‌گاه Pars Times.
  6. وب سایت جهانگردی؛ http://xiav.ir

باکس شناور "همچنین ببنید"

هَرْ آنْکِهْ جانِبِ اَهْلِ وفا نِگَهْ دارَدْ

خدا نگه دارد!

هَرْ آنْ کِهْ جانِبِ اَهْلِ وفا نِگَهْ دارَدْ خُداشْ دَرْ هَمِهْ حالْ اَزْ بَلا نِگَهْ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × دو =