یکشنبه , ۲ اردیبهشت ۱۳۹۷
معاد

معاد

معاد«معاد» به معناى بازگشت، بازگشتن و بازگرداندن انسان پس از مرگ به زندگی در قیامت و از اصول دین است. بنابر این اصل، همه انسان ها در قیامت دوباره زنده می‌شوند و اعمال آن ها در پیشگاه الهی سنجیده می‌گردد و به کیفر یا پاداش درست کاری یا بدکاری خود می‌رسند. از دغدغه های اصلی انسان که بر گرفته از اصل معاد می باشد، تفکّر و اندیشه درباره ی مرگ، عالم برزخ و معاد است. مهمّ ترین سوال در این زمینه آن است که؛ معاد چیست؟ عالم معاد چگونه عالمی است؟ چه کسانی در این دو عالم متنّعم و چه کسانی معذّب هستند؟ و ده ها سوال دیگر. معاد واژهٔ عربی برگرفته از «عود» است و به‌معنای «بازگشتن»، «رستاخیز» یا «دوباره‌برخاستن» (پس از مرگ) است. باور به رستاخیز (معاد) یکی از اصول دین اسلام است. برخی معاد را تنها جسمانی (رجعت) یا تنها روحانی (آخرت) می‌دانند.  درباره باره معاد دو بحث اساسي وجود دارد يكي امكان معاد است و ديگري كيفيت معاد؛ و آن چه كفار زير بار آن نمي رفتند امكان معاد بود؛ وروشن است كه بحث از كيفيت معاد بعد از بحث از امكان معاد است؛ وتا كسي امكان معاد را نپذيرد نوبت به بحث از كيفيت معاد نمي رسد. اعتقاد به‌ معاد جداي‌ از اعتقاد به‌ توحيد نيست‌ وهركه‌ توحيد راقبول‌ كرده‌ است‌ ناچار بايد معاد را هم‌ قبول‌ داشته‌ باشد وآن‌ كه‌ قيامت‌ راانكار كند، در حقيقت‌ توحيد را انكار كرده‌ است‌. همه‌ پيامبران‌وامامان‌(ع) وهمه‌ كتاب هاي‌ آسماني‌ – در قرآن‌ نزديك‌ به‌ هزار آيه‌ در بارة‌معاد است‌ – اعلام‌ كرده‌اند كه‌ پس‌ از اين‌ جهان‌ مادي‌ وخاكي‌، وبعد ازمردن‌ انسان ها، جهاني‌ ديگر است‌ كه‌ به نام‌ برزخ‌ وپس‌ از آن‌ جهاني‌ ديگربه نام‌ آخرت‌ وصحنه‌ قيامت‌ و برانگيختن‌ انسان ها وجود دارد. البته‌«يقين‌»به‌ قيامت‌ در اين‌ دنيا براي‌ افراد كمي‌ وجود دارد همانطور كه‌ يقين‌به‌ وجود خداوند نيز در افراد كمي‌ وجود دارد. امّا در عالم‌ برزخ‌ وپس‌ ازآن‌ درقيامت‌ همة‌ انسان ها حتّي‌ كفّار ومنافقين‌ به‌ يقين‌ مي‌رسند وهمه‌ باچشم‌ خود عظمت‌ دستگاه‌ الهي‌ را مشاهده‌ مي‌نمايند. لذا يكي‌ از اسامي‌ قيامت‌«يوم‌ اليقين‌»است و به‌ مرگ‌ هم‌، يقين‌ گفته‌ شده‌ است‌. و هم چنین همه انسان ها يقين دارند كه روزى خواهند مرد و طومار زندگيشان درهم پيچيده خواهد شد. امّا اين كه انسان پس از مرگ:معاد

۱ ) چه مي شود؟!
۲ ) به كجا مي رود؟ و
۳ ) چه سرنوشتى در انتظار اوست؟!.

«معاد» به معناى بازگشتن و بازگشت است و یكى از اصول دین مقدس اسلام به شمار مى رود. انسان بعد از مرگ، زنده مى شود و در واقع بعد از مدتى، از این جهان مسافرت كرده و به جهانى دیگر مى شتابد. این برگشتن را در اصطلاح «معاد» مى گویند. بسياري از آياتي هم كه در مورد معاد در قرآن كريم آمده اند ناظر به بحث از امكان معاد است؛ از جمله اين آيات؛ آيات (نحل: ۶۵/عنكبوت: ۶۳/روم: ۱۹،۲۴،۵۰/فاطر:۹/جاثيه:۵/حديد:۱۷) است كه در همگي از زنده شدن زمين بعد از موت آن خبر داده شده است و زنده شدن انسانها بعد از مرگ نيز به آن تشبه شده است. آن چه ابتدائاً به نظر مي رسد اين است كه منظور از زنده شدن زمين بعد مرگ آن،زنده شدن گياهان زمين است بعد از مردن آن ها در زمستان؛ اگر مراد اين باشد اين تمثيل براي بيان امكان معاد خواهد بود يعني همان طور كه گياهان بعد از نابودي نسبي دوباره زنده مي شوند زنده شدن انسان نيز بعد از مرگ ممكن است. برگ درختان وقسمت بيروني بسياري از گياهان علفي و تمام قسمت برخي گياهان الّا تخم آن ها در زمستان به طور كلي حيات نباتي خودرا از دست داده و بتدريج تبديل به خاك مي شوند و تنها ريشه يا تنه آن ها باقي مي ماند ودر بهار درختان از نو برگ مي دهند و گياهان علفي كه ريشه آن ها باقي است دوباره رشد مي كنند و دانه ها ي به زمين افتاده تبديل به گياه كامل مي شوند؛ وهمه اينها با نظردقيق تبديل خاك و ديگر مواد در يك فرايند بسيار منظو و دقيق به موجود زنده است؛ چون درخت براي برگ آوردن و ريشه علفها براي ساقه و برگ دادن و دانه ها براي گياه شدن بايد مواد را از خاك بگيرند و اين مواد خاكي همان مواد حاصل از گياهان پوسيده اند. آن چه در اين گونه مثالها مدّ نظر است اين است كه بفهماند كه تبديل خاك بي جان به موجود زنده ممكن است؛ پس غير ممكن نيست كه جسم خاك شده انسان نيز تبديل به جسم زنده شود همان طور كه روزي خاك بود و آن گاه گياه شد و گياه را انساني خورد و اين مواد در بدن آن انسان تبديل به نطفه شد و آن نطفه در رحم مادر جا گرفت و با موادي كه در خون مادر بود كه آن هم از گياهان و بالاخره از خاك به دست آمده بود تغذيه كرد و تبديل به جنين و بالاخره انسان بالغ شد. اگر با دقت نظر كنيم تمام جسم انسان روزي خاك بوده است و امروز جسمي زنده شده است؛ پس خدايي كه خاك را در دنيا تبديل به جسم زنده مي كند براي او آسان است كه آن را بعد از تبديل شدن به خاك دوباره زنده كند. خداوند متعال مي فرمايد: « اي مردم اگر در زنده شدن قيامت در شك و ترديد هستيد پس ]بدانيد كه حقيقت معاد را يا قدرت خود را[آن چه را مشيت ما تعلّق گيرد تا وقتي معين در رحم ها قرار دهيم. سپس شما را خارج مي كنيم به صورت طفلي سپس به حدّ بلوغ رسيد و برخي از شما قبض روح مي شويد و برخي از شما به سن پيري و ناتواني مي رسد تا آنجا كه بعد از دانايي دچار فراموشي و بي علمي شود و زمين را بنگري كه خشك وبي گياه است پس زماني كه آب را بر آن نازل كرديم به جنبش درمي آيد و نمو مي كند و از هر نوع زوج نيكو مي روياند » (حج /۵) در اين آيه خداوند متعال براي بيان امكان معاد به دو تمثيل اشاره كرده است و از هر دو اين نكته استفاده مي شود كه خدا همانطور كه خلقت ابتدايي را از خاك آغاز نمود قادر است كه موجود زنده را بعد از خاك شدن هم دوباره زنده كند و اين بر خدا سخت نيست. خدا زماني به خاك مرده روح بخشيد كه وجود نداشت و حال كه روح او زنده است براي خدا آسان است كه جسم او را دوباره خلق كند و روح را به آن باز گرداند. البته قرآن كريم معاد در اين سطح را براي افراد عادي مطرح مي كند آيات ديگري نيز وجود دارند كه بسيار عميق تر از اين گونه آياتند و حقيقت معاد را روشن تر بيان مي كنند لكن فهم اين آيات براي افراد عادي كار آساني نيست؛ حتي خود همين آيات مطرح شده در متن نيز معاني عميق تري دارند كه در كتب فلسفي و عرفاني از آن ها بحث شده است.

مثال هاي قرآن براي درك انسان از معاد
معاد و روز قیامت حقیقتی است که به واقع برای همه ی موجودات رخ خواهد داد. قرآن کریم در آیات بسیاری به این موضوع اشاره نموده و کوشیده به بیانات گوناگون حقیقت آن را برای انسان ها اثبات نماید و درباره ی آن هشدار دهد تا انسان ها خود را برای مواجهه و رویایی با آن آماده نمایند. معاد در دین اسلام، اهمیت بسیاری دارد و حدود یک سوم آیات قرآن کریم، درباره معاد و مسائل پیرامونی آن با مثال هاي در قرآن که براي درك انسان از معادآمده است، بسیار زياد است مثلا زنده شدن درختان در بهار و … ولي خوب كه فكر مي كني مي فهمي كه انسان پس از مرگ تبديل به خاك مي شود ولي درختان داراي شاخ و برگ هستند و هنوز اثري از آن ها وجود دارد. پس چطور مي تواني زنده شدن درخت كه داراي شاخ و برگ خشكيده است را به انساني كه به كلي آثارش محو و نابود شده است شبيه دانست؟ آيا در طبيعت وضعيتي هست كه مثل انسان به كلي آثارش محو و نابود شود و سپس باز گردد و زنده شود؟

معادنظراتتان را از طریق بخش دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید:

یمنا؛ پایگاه اطلاع رسانی یاران محمد امینْ(ص): انتقادات، پیشنهادات و مطالب خود را به نشانی ادمین کانال: @yomnaadmin ارسال نمایید. آدرس تلگرام: t.me/Yomna_ir

منابع:

  1. ویکی فقه
  2. معاد و روز قیامت واقعه حتمی!
  3. پایگاه اطلاع رسانی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها

باکس شناور "همچنین ببنید"

استادِ سخن

استادِ سخن

نام‌آورترین سراینده شعر پارسی و سرآمدترین نویسنده نثر پارسی در گستره‌ایی زمانی، به وسعت تمام …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یک × یک =