سه شنبه , ۱ آبان ۱۳۹۷
خانه / آیین زندگی / روز مهندسی
روز مهندس

روز مهندسی

روز مهندسنصیرالدّین در توس مشهد متولّد و به همین سبب مشهور به طوسی است. طوسی؛ شاعر، فیلسوف، متکلّم، فقیه، دانشمند، ریاضیدان و منجّم با کنیه‌های و القاب؛ «ابوجعفر» و «نصرالدّین»، «محقّق طوسی»، «استاد البشر»، «خاتم الفلاسفه‌»، «عقل یازدهم» و «خواجه» شهرت دارد.[۱] از سرشناس‌ترین و با نفوذترین چهره‌ های تاریخ فکری اسلامی، درخشنده‌ترین چهره حکمت و ریاضی است که علوم دینی و عملی را نزد پدرش و خالویش ایوبی کاشانی آموخت.[۲]

۵ اسفند، سالروز تولّد خواجه نصیرالدّین طوسی، روز مهندسی

روز مهندسی
اگرچه پاسداشت روز مهندسی جدای از صیانت از مقوله مهندسی نیست، ولی تعیین روزی تحت این عنوان می تواند به عنوان میعادگاهی تلقی شود تا به نهفته های نظری و تجربی مهندسی و مهندسان با جامعیت و وسعت تمام پرداخته شود و از فاصله های طی شده و مسافت ­های باقی مانده تا قلّه اهداف سخن به میان آید. روز مهندسی را می­ توان با اهداف مختلفی برگزار کرد. در این هنگام می­ توان به اهداف متعالی و یا مقصدهای دم دستی توجّه نمود. در این روز می­ توان بر دستاوردهای مهندسان و وظایفی که در پیش است تأکید کرد، یا بدون توجّه به این گونه مقوله ­ها صرفاً به جشن و سرور پرداخت.

آثار خواجه نصیرالدّین
۱۹۰کتاب و رسالة علمی در موضوعات متفاوت دارد که بر پایه دو هدف اخلاقی و علمی و بیش تر عربی هستند، امّا ۲۵٪نوشته‌ ها پارسیند که می‌توان؛ «اساس الاقتباس» و «اخلاق ناصری»  را نام برد.[۳] برخی آثار وی عبارتند از:

  1. تجریدالعقاید
  2. شرح اشارت
  3. قواعد العقاید
  4. آغاز و انجام؛ در مبدأ و معاد
  5. تحریر مجسطی؛ در ریاضیات
  6. اساس الاقتباس؛ در منطق به فارسی
  7. آداب البحث؛ این کتاب غیر از آداب المتعلمین است.
  8. الاعتقادات یا رساله اعتقادیه در اقلّ معتقدات واجبه بر مکلّف
  9. ثلاثون فصلا فی معرفه التقویم؛ رساله ای مختصر راجع به تاسیس تقویم و … اشاره کرد.

خواجه نصیرالدّین از نگاه علامه حلّی
علامه حلّی از شاگردان خواجه نصیرالدّین، درباره استادش می‌نویسد: … افضل عصر ما بود، او اشراف کسانی است که ما آن ها را درک کرده‌ایم، خدا نورانی کند ضریح او را و روحش را مقدّس کناد.

شاگردان

  1. جمال الدّین حسن بن یوسف مطهر حلّی(علامه حلّی – متوفی ۷۲۶ ق)
  2. کمال الدّین عبدالرزاق شیبانی(۶۴۲۷۲۳ق) حنبلی مذهب معروف به ابن الفُوَطی.
  3. کمال الدّین میثم بحرانی(شارح نهج البلاغه معروف به شرح نهج البلاغة ابن میثم)
  4. محمود بن مسعود بن مصلح‌کازرونی، معروف به «قطب‌الدّین شیرازی»(متوفی۷۱۰ ق.)
  5. سید رکن الدّین استرآبادی(متوقی ۷۱۵ ق.) از شاگردان و همرا هان خاصّ خواجه نصیر.

خدمات ارزنده
ایجاد رصد خانه مراغه: وقتی هولاکو، طوسی را به خدمت گرفت، اجازه داد که رصدخانه بزرگی در مراغه ایجاد کند. برای کمک به رصدخانه اوقاف سراسر کشور را در اختیار خواجه گذاشت. وی در کنار رصدخانه، کتابخانه بزرگی با ۴۰۰۰۰۰جلد کتاب، تاسیس نمود. وقتی فرقه اسماعیلیه رونقی دوباره یافت و فعالیت های خود را گسترش دادند، قلعة الموت را جایگاه امنی برای مبارزان سیاسی قرار دادند.[۴] خواجه به دعوت حاکم قلعه که مردی فاضل و دوستدار فلاسفه بود،با احترام ویژه، به همراه همسرش به آن جا دعوت شد تا در آن جا زندگی کرد. وی در مدّت اقامتش، کتاب؛ «طهارة العراق» ابن مسکویه را به درخواست میزبانش به عربی ترجمه و نام آن را «اخلاق ناصری» نهاد.[۵] در نهایت حاکم قلعه پس از مشورت با خواجه، قلعه را تسلیم و از مغولان اطاعت کرد. بدین سان وی بزرگ ترین گام را در جلوگیری از جنگ و خونریزی و قتل عام برداشت و از این رو نزد خان مغول احترام ویژه‌ای یافت.[۶] هلاکوخان هم چنین در فتح بغداد، از نظرهای خواجه بهره گرفت.[۷] در حالی که معتصم مسلمانان و عده‌ای از پیروان خانواده پیامبر(ع) را در بغداد به خاک و خون می کشید.[۸] مقام علمی نصیرالدّین موجب شد تا هلاکو، او را در شمار بزرگان خود بداند و نسبت به حراست از وی کوشا باشد.[۹] خواجه در آن ایام از موقعیت خود استفاده و خدمات بسیاری به اسلام و مسلمانان روا داشت.

فرزندان
خواجه نصیر ۳پسر داشت:

  1. صدر الدّین علی، فرزند بزرگ که در فلسفه، نجوم و ریاضی بهرة کافی داشت.
  2. اصیل الدّین حسن که اهل دانش و فضیلت بود و به امور سیاسی مشغول بود.
  3. فخر الدّین محمد که ریاست امور اوقاف در کشور های اسلامی را به عهده داشت.

وداع با دنیا
در سال ۶۷۲هجری قمری خواجه با جمعی از شاگردانش به بغداد رفت که بقایای کتاب های تاراج رفته را جمع آوری و به مراغه بازگرداند. امّا اجل مهلتش نداد و در کاظمین دار فانی را وداع گفت. در حال مرگ بود که یکی از اطرافیان به او گفت: وصیت کن پس از مرگ در جوار قبر امام علی(ع) به خاک سپرده شوی! خواجه با ادب جواب داد: مرا شرم می‌آید که در جوار امام کاظم(ع) بمیرم و از آستان او به جای دیگر برده شوم. پس از این گفتگو خواجه به ملاقات خدای خویش شتافت. هنگامی که می‌خواستند قبری برای او حفر کنند به قبری از پیش ساخته برخوردند که تاریخ آماده شدن آن مصادف با تاریخ تولّد خواجه بود. سرانجام پیکر مطهرش در همان قبر، در آغوش خاک جای گرفت.

روز پنجم اسفندماه، سالروز تولد خواجه نصیر الدّین طوسی، روز مهندسی

نظرات، انتقادات و … را در بخش دیدگاه‌ها با ما مطرح و مطالبتان را به  ادمین : @yomnaadmin  ارسال فرمایید.

تلگرام

در تلگرام همراه با ماt.me/Yomna_ir 

پی نوشت  ها:
۱. فوائد رضویه، شیخ عباس قمی، ص ۶۰۳.
۲. وی شخصیتی غیر از شیخ الطائفه طوسی و خواجه نظام الملک است.
۳. روضات الجنات، میرزا محمدباقرخوانساری،ج۶،ص۵۸۲؛قصص العلماء،میرزا محمدتنکابنی،ص۳۸۱.
۴. مجالس المومنین، قاضی نورالله شوشتری،ج۲،ص ۲۰۳؛فلاسفه شیعه،شیخ عبدالله نعمه،ص۲۸۲.
۵. شرح اشارات، خواجه نصیرالدّین طوسی، ج ۲، ص ۱۴۶.
۶. جامع التواریخ، رشید الدّین فضل الله، ج ۲، ص ۶۹۵؛ تاریخ مغول، ص ۱۷۳ و ۱۷۴.
۷. سرگذشت و عقاید فلسفی خواجه نصیرالدّین طوسی، ص ۵۲.
۸. قصص العلماء،ص۳۸ و سرگذشت و عقاید فلسفی خواجه نصیرالدّین،محمدمدرسی زنجانی،ص۵۰.
۹. ر.ک:فوات الوفیات،ابن شاکر،ج۳،ص۲۴۷؛فلاسفه شیعه،ص۲۸۷؛مفاخراسلام،علی دوانی،ج۴،ص۱۱۲.

منابع:

  1. یمنا
  2. نور پرتال
  3. اعلام طهور
  4. رشد؛ شبکه ملی مدارس
  5. صدای نظام مهندسی ساختمان البرز
  6. احوال و آثار استاد البشر خواجه نصیرالدّین طوسی، محمّد تقی مدّرس رضوی

باکس شناور "همچنین ببنید"

هجرت

مقاومت

مقاومت(opposition) در لغت؛ ایستادگی،  استقامت، پایداری و پافشاری(۱) و در اصطلاح و ادبیّاتِ سیاسی؛ ایستادگی در …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × یک =